Avrupa Birliği (AB), Rusya ile süren savaş sebebiyle ülkelerini terk etmek zorunda kalan Ukraynalılara yönelik uyguladığı geçici koruma mekanizmasının süresini uzatma kararı aldı.
AB Konseyi tarafından yapılan resmî açıklamaya göre, üye ülkeler Ukraynalı sığınmacıların koruma statüsünü 4 Mart 2028 tarihine kadar uzatma konusunda mutabık kaldı.
Milyonlarca insanı yakından ilgilendiren bu hamle, sığınmacılar için hukuki bir güvence sağlasa da yeni başvurulara getirilen "askerlik yükümlülüğü" sınırlaması, Batı'nın Ukrayna'nın savunma gücünü desteklemeye yönelik stratejik bir adımı olarak yorumlandı.
- SIĞINMACILARA 2028 YILINA KADAR HUKUKİ GÜVENCE!
AB Konseyi, savaşın yıkıcı etkilerinden kaçan milyonlarca Ukraynalı için belirsizliği ortadan kaldırmayı hedeflediklerini belirtti.
Konseye göre bu karar; savaştan kaçan sivillere netlik, öngörülebilirlik ve güvenlik sunmayı amaçlıyor.
Yapılan ortak açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"AB ülkeleri, Ukrayna'dan kaçan kişilere sağlanan geçici koruma statüsünün 4 Mart 2028'e kadar uzatılması konusunda anlaşmaya vardı. Bu karar, savaştan kaçan kişiler açısından açıklık ve öngörülebilirlik sağlayacak. Ukrayna halkına olan desteğimiz kesintisiz sürecektir."
- YENİ BAŞVURULARA "ASKERLİK SINIRI" GETİRİLDİ!
Alınan kararda en çok dikkat çeken ve tartışılması beklenen kısım ise yeni başvurulara yönelik getirilen kısıtlama oldu.
AB ülkeleri, geçici koruma uygulamasının kapsamına yeni bir ayar çekti.
- Askerlik Yükümlülüğü Şartı: Gelecekte yapılacak yeni geçici koruma başvurularında, Ukrayna’daki askeri yükümlülüklerini yerine getiren kişilere yönelik bir sınırlama uygulanabilecek.
- Denge Arayışı: AB Konseyi, bu yeni düzenleme ile hem insani sığınma ihtiyacını gözetmeyi hem de Ukrayna'nın cephedeki askeri savunma ihtiyaçlarını desteklemeyi amaçladıklarını vurguladı.
- Mevcut Haklar Korunuyor: Bu kritik sınırlandırmanın yalnızca yeni başvuruları kapsayacağı, halihazırda AB ülkelerinde sığınmacı statüsünde bulunan Ukraynalıların mevcut haklarının ise bu karardan etkilenmeyeceği bildirildi.
- AVRUPA’DA KAÇ UKRAYNALI SIĞINMACI VAR?
Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat) tarafından paylaşılan son veriler, Avrupa’daki sığınmacı krizinin boyutunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Verilere göre, AB ülkelerinde geçici koruma mekanizmasından yararlanan Ukraynalıların toplam sayısı 4,37 milyona ulaştı.
Sığınmacı nüfusunun demografik dağılımı ise şu şekilde kayıtlara geçti:
|
Grup |
Dağılım Oranı (%) |
|
Yetişkin Kadınlar |
%44,7 |
|
Çocuklar |
%31,7 |
|
Erkekler |
%23,6 |
- GEÇİCİ KORUMA YÖNERGESİ NEDİR, HANGİ HAKLARI SAĞLIYOR?
AB, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın patlak vermesinin ardından yaşanan yoğun göç dalgası üzerine, 2001 yılında tasarlanan ancak daha önce hiç kullanılmayan AB Geçici Koruma Yönergesi'ni Mart 2022'de ilk kez devreye sokmuştu.
Bu mekanizma kapsamında AB topraklarında bulunan Ukrayna vatandaşlarına şu hayati haklar tanınıyor:
- Oturma İzni: AB ülkelerinde yasal olarak kalma hakkı.
- İstihdam: İş gücü piyasasına erişim ve çalışma izni.
- Eğitim ve Sağlık: Çocuklar için eğitim imkânı ve ücretsiz temel sağlık hizmetleri.
- Sosyal Destekler: Barınma yardımı, maddi destek ve temel yaşam ihtiyaçlarının karşılanması.
AB'nin aldığı son uzatma kararıyla birlikte, Avrupa genelindeki milyonlarca Ukraynalı bu haklardan 2028 yılının mart ayına kadar kesintisiz olarak yararlanmaya devam edecek. Ancak yeni gelecek mülteciler için "askerlik" kriterinin nasıl uygulanacağı önümüzdeki günlerde mülteci hakları savunucuları ile hükümetler arasında yeni tartışmaları beraberinde getireceğe benziyor.
