Millî Eğitim Bakanlığı, ortaokul ve liselerde 16 branşı kapsayan Ortak Yazılı Sınav Sistemi'ni tanıttı. 2026-2027 eğitim öğretim yılının ilk yazılılarıyla başlayacak uygulamada soruların ikisini öğretmenler hazırlayacak, diğer sorular Bakanlığın oluşturduğu havuzdan seçilecek.
Millî Eğitim Bakanlığı, okullardaki yazılı sınavların hazırlanması, değerlendirilmesi ve sonuçlarının analiz edilmesi için yeni bir dijital platform geliştirdi. İstanbul Ataşehir Ahmet Keleşoğlu Fen Lisesi'nde 16 Ekim 2026 tarihinde düzenlenen programda tanıtılan Ortak Yazılı Sınav Sistemi, ortaokul ve lise öğrencilerinin öğrenme düzeylerinin ayrıntılı biçimde takip edilmesini amaçlıyor. Yeni EBA üzerinden öğretmenlerin kullanımına sunulan sistem, açık uçlu soruların hazırlanmasından öğrencilere geri bildirim verilmesine kadar farklı aşamaları kapsıyor. Uygulama, birinci dönem birinci yazılı sınavlarından itibaren 16 branşta kullanılmaya başlanacak.
MEB Ortak Yazılı Sınav Sistemi'nin kapsamı
Ortak Yazılı Sınav Sistemi, öğretmenlerin ortak ölçme araçları oluşturmasına yardımcı olan dijital bir platform olarak geliştirildi. Sistem üzerinden derslerin öğrenme çıktılarına uygun sınav soruları seçilebilecek ve öğrencilerin cevapları belirlenen ölçütlerle değerlendirilebilecek. Sınav sonuçları öğrenci, sınıf ve şube düzeyinde analiz edilerek hangi konuların öğrenildiği ve hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyulduğu belirlenecek. Millî Eğitim Bakan Yardımcısı Ömer Faruk Yelkenci, sistemin öğrenci ve öğretmenlere gelişim odaklı geri bildirim sunacağını açıkladı.
Ortaokulda 5, 6 ve 7. sınıflarda uygulanacak dersler
Yeni sistem, ortaokullarda 5, 6 ve 7. sınıfların altı temel dersinde kullanılacak. Bu dersler Türkçe, matematik, fen bilimleri, sosyal bilgiler, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce olarak açıklandı. Öğretmenler, ilgili dersin konu-soru dağılım tablosuna göre belirlenen öğrenme çıktılarını esas alarak sınav oluşturacak. Bakanlığın tanıttığı sistemin ilk uygulama kapsamındaki sınıflar arasında 8. sınıf yer almıyor.
Liselerde 9, 10 ve 11. sınıfları kapsayan 10 branş
Liselerde Ortak Yazılı Sınav Sistemi, 9, 10 ve 11. sınıflarda uygulanacak. Kapsama alınan dersler Türk dili ve edebiyatı, matematik, fizik, kimya, biyoloji, tarih, coğrafya, felsefe, din kültürü ve ahlak bilgisi ile İngilizce olarak belirlendi. Bu derslerde öğretmenler, soru havuzundaki farklı güçlük düzeylerine sahip açık uçlu sorulardan yararlanabilecek. Bakanlığın 16 Ekim tarihli tanıtımında 12. sınıflar ilk uygulama kapsamına dahil edilmedi.
Yazılı sınav soruları öğretmenler ve soru havuzundan gelecek
Sınavlar, eğitim öğretim yılı başında zümre öğretmenlerinin belirlediği konu-soru dağılım tablolarındaki senaryolara göre hazırlanacak. Seçilen senaryodaki öğrenme çıktılarına yönelik iki soru, zümre öğretmenlerinin ortak kararıyla oluşturulacak. Sınavın diğer soruları ise Bakanlık tarafından hazırlanan soru havuzundan, öğretmenlerin seçtiği güçlük düzeylerine göre otomatik olarak getirilecek. Soruların kolay, orta ve zor düzeyleri ile puan değerleri de öğretmenlerin mesleki değerlendirmeleri doğrultusunda belirlenecek.
MEB soru havuzuna her sınav döneminde 8 bin yeni soru
Bakanlık, ilk yazılı sınavlardan önce soru havuzuna yaklaşık 8 bin soru aktarılmasını hedefliyor. Sonraki her sınav döneminde de yaklaşık 8 bin yeni sorunun geliştirilmesi planlanıyor. Havuzdaki sorular, öğretim programlarının öğrenme çıktılarıyla uyumlu ve farklı bilişsel düzeylerde hazırlanmış açık uçlu sorulardan oluşacak. Böylece öğretmenler, sınav hazırlarken ortak standartlara sahip daha geniş bir soru kaynağından yararlanabilecek.
Ortak yazılılarda yapay zekâ kullanılacak mı?
MEB, yapay zekâ destekli soru yazımı ve açık uçlu soruların puanlanmasına yönelik çalışmaların sisteme entegre edilmesini planladığını açıkladı. Bu nedenle yeni sistemin bütün sorularının ilk sınavdan itibaren yapay zekâ tarafından hazırlanacağı yönündeki bilgiler Bakanlığın duyurusunu tam olarak yansıtmıyor. İlk uygulamada Bakanlığın oluşturduğu soru havuzu ile öğretmenlerin hazırladığı iki soru birlikte kullanılacak. Yapay zekâya ilişkin çalışmalar ise sistemin geliştirilmesi planlanan bileşenleri arasında bulunuyor.
Ülke geneli ortak sınavlarla yeni sistem arasındaki fark
Ortak Yazılı Sınav Sistemi'nin 16 branşta kullanılması, bu derslerin tamamında aynı gün Türkiye genelinde merkezî sınav yapılacağı anlamına gelmiyor. MEB'in 2026-2027 takvimine göre ülke genelinde ortak yazılı sınavlar 6, 7, 9 ve 10. sınıflarda toplam sekiz sınav olarak planlandı. Birinci dönem birinci yazılılarında 11 Kasım'da 6. sınıf matematik, 12 Kasım'da 10. sınıf Türk dili ve edebiyatı sınavı gerçekleştirilecek. Okul genelindeki diğer yazılı sınavlarda ise ilgili zümrelerin seçtiği senaryolar ve Bakanlığın konu-soru dağılım tabloları esas alınacak.
Ortak yazılı sınav sonuçları nasıl değerlendirilecek?
Yeni platformda sınav sonuçları, öğrencinin aldığı toplam puanın yanında konu ve öğrenme çıktıları bakımından da incelenebilecek. Öğretmenler, sınıflarındaki öğrencilerin hangi alanlarda başarılı olduğunu ve hangi konularda ek çalışmaya ihtiyaç duyduğunu görebilecek. Bakanlık, bu analizler üzerinden öğrencilere ve velilere geri bildirim sunulmasını hedefliyor. Sistemin yıl sonu başarı puanlarının daha nesnel belirlenmesine katkı sağlaması da amaçlanıyor.
