8 Eylül 1999 sonrasında sigorta başlangıcı bulunan çalışanların talepleri sürerken, EMADDER'in Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesinde gerçekleştirdiği temas konuyu yeniden gündeme taşıdı. SGK Uzmanı Ersin Bayav'ın 2027 yılına yönelik değerlendirmesi beklentiyi artırırken, kamuoyunda paylaşılan yaş ve prim tablosunun henüz yürürlüğe girmiş bir düzenleme olmadığına dikkat çekiliyor.
EYT Sonrası Gözler 2000-2008 Arası Sigortalılara Çevrildi
Emeklilikte Yaşa Takılanlar düzenlemesinin ardından 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olarak çalışmaya başlayanların emeklilik koşulları tartışılmaya devam ediyor.
Özellikle sigorta başlangıcı 2000 ile 2008 yılları arasında bulunan çalışanlar, yaş ve prim şartlarında kademeli bir geçiş yapılmasını talep ediyor.
Tartışmanın merkezinde, sigorta başlangıç tarihleri arasında kısa süre bulunmasına rağmen emeklilik koşullarında ortaya çıkan farklılıklar yer alıyor.
Emeklilikte Adalet Derneği'nin temasları da kademeli emeklilik beklentisinin yeniden öne çıkmasına neden oldu.
Kademeli Emeklilik 2027’de Çıkacak Mı?
Kademeli emeklilik konusunda en fazla araştırılan başlıklardan biri 2027 yılında yeni bir düzenleme yapılıp yapılmayacağı.
SGK Uzmanı Ersin Bayav, konuya ilişkin değerlendirmesinde 2027 yılına işaret etti. Bayav'ın değerlendirmesine göre olası bir düzenlemede 1999-2008 yılları arasında sigortalı olanların aşamalı biçimde sisteme dahil edilmesini sağlayacak bir geçiş modeli gündeme gelebilir.
Ancak 2027 tarihi şu aşamada resmi bir yürürlük veya kanun tarihi değil. Bu tarih uzman değerlendirmesi ve beklenti niteliği taşıyor.
Dolayısıyla “kademeli emeklilik 2027'de kesin çıkacak” şeklinde değerlendirme yapmak için henüz resmi bir karar bulunmuyor.
Kademeli Emeklilik Meclis’e Ne Zaman Gelecek?
Kademeli emeklilik taleplerinin TBMM gündemine taşınmasına yönelik girişimler bulunmasına karşın yeni emeklilik sisteminin uygulanacağı kesin bir tarih henüz belirlenmiş değil.
Bu nedenle çalışanların beklediği düzenlemenin hangi tarihte yasalaşacağı veya uygulamanın ne zaman başlayacağı konusunda kesin bir takvim bulunmuyor.
Yeni bir emeklilik sisteminin hayata geçirilebilmesi için yaş, prim ve sigortalılık şartlarının yasal düzenlemeyle belirlenmesi gerekiyor.
Kamuoyunda konuşulan tabloların fiilen uygulanabilmesi de ancak yasal sürecin tamamlanması halinde mümkün olacak.
EMADDER’in Kademeli Emeklilik Talebi Nasıl?
Kademeli emeklilik tartışmalarında öne çıkan modellerden biri EMADDER tarafından savunulan yaş ve prim sistemi.
Bu modelde sigorta başlangıç tarihi ilerledikçe emeklilik yaşı ile gerekli prim gününün aşamalı şekilde yükseltilmesi öneriliyor.
9 Eylül 1999 ile 2000 arasında sigorta başlangıcı bulunan kadınlar için 43, erkekler için 45 yaş ve 6.400 prim günü öngörülüyor.
Sonraki her sigorta başlangıç yılında yaş şartının birer yıl, prim şartının ise 75'er gün artırılması talep ediliyor.
Ancak bu tablo mevcut emeklilik mevzuatı değil; talep edilen kademeli emeklilik modellerinden biri.
2000 Sigorta Girişi Olanlar İçin Talep Edilen Şartlar
EMADDER'in savunduğu modele göre 9 Eylül 1999 ile 2000 arasında ilk kez sigortalı olan kadın çalışanların 43 yaş ve 6.400 prim günüyle emekli olabilmesi isteniyor.
Aynı dönemde sigorta başlangıcı bulunan erkekler için ise 45 yaş ve 6.400 prim günü öneriliyor.
Bu başlangıç noktasından sonra her yıl için kademeli bir artış öngörülüyor.
Söz konusu yaş ve prim şartları yürürlükteki kesin emeklilik şartları olarak değil, önerilen model kapsamında değerlendiriliyor.
2001 ve 2002 Sigorta Girişinde Yaş ve Prim Talebi
Önerilen kademeli sisteme göre 2001 yılında sigorta girişi bulunan kadınlar 44, erkekler 46 yaşında emekli olabilecek. Her iki grup için 6.475 prim günü öngörülüyor.
2002 yılında ilk kez sigortalı olanlarda ise kadınlar için 45 yaş, erkekler için 47 yaş talep ediliyor.
Bu gruptaki prim şartı 6.550 gün olarak belirtiliyor.
Böylece sigorta başlangıç tarihi ilerledikçe emeklilik yaşı ve prim günü birlikte yükseliyor.
2003 ve 2004 Sigorta Girişi İçin Önerilen Emeklilik Şartları
Kademeli emeklilik talebindeki artış 2003 ve 2004 sigorta başlangıçlarında da devam ediyor.
2003 girişli kadınlar için 46 yaş ve 6.625 gün, erkekler için 48 yaş ve 6.625 gün öneriliyor.
2004 sigorta başlangıcında ise kadınların 47, erkeklerin 49 yaşında emekli olabilmesi isteniyor.
Bu grupta gerekli prim gününün 6.700 olması talep ediliyor.
2005 ve 2006 Sigorta Girişliler İçin Hangi Şartlar İsteniyor?
Önerilen modele göre 2005 yılında sigortalı çalışmaya başlayan kadınlar için 48 yaş ve 6.775 prim günü, erkekler için ise 50 yaş ve 6.775 prim günü öngörülüyor.
2006 girişlilerde yaş şartının bir yıl daha yükselmesi talep ediliyor.
Buna göre kadınlar için 49 yaş, erkekler için 51 yaş ve her iki grup için 6.850 prim günü öneriliyor.
Bu hesaplama, modelde her sigorta başlangıç yılı için yaşın bir yıl ve primin 75 gün artırılması esasına dayanıyor.
2007 ve 2008 Sigorta Girişliler İçin Kademeli Emeklilik Tablosu
Modelin son bölümünde 2007 yılında sigortalı olan kadınlar için 50 yaş ve 6.925 prim günü, erkekler için ise 52 yaş ve 6.925 prim günü talep ediliyor.
2008 yılında sigorta başlangıcı bulunanlarda kadınların 51 yaş ve 7.000 prim günü, erkeklerin ise 53 yaş ve 7.000 prim günüyle emekli olabilmesi öneriliyor.
Böylece önerilen sistemde 1999 sonrası ile 2008 arasındaki çalışanlar için tek bir yaş şartı yerine sigorta başlangıç yılına göre aşamalı geçiş uygulanması hedefleniyor.
Ancak 2007 ve 2008 için verilen bu rakamlar da henüz yasalaşmış emeklilik şartları değil.
Önerilen Kademeli Emeklilik Yaş ve Prim Tablosu Nasıl?
EMADDER tarafından savunulan modele göre tablo şu şekilde şekilleniyor:
| Sigorta başlangıcı | Kadın | Erkek | Prim günü |
|---|---|---|---|
| 09.09.1999-2000 | 43 yaş | 45 yaş | 6.400 |
| 2001 | 44 yaş | 46 yaş | 6.475 |
| 2002 | 45 yaş | 47 yaş | 6.550 |
| 2003 | 46 yaş | 48 yaş | 6.625 |
| 2004 | 47 yaş | 49 yaş | 6.700 |
| 2005 | 48 yaş | 50 yaş | 6.775 |
| 2006 | 49 yaş | 51 yaş | 6.850 |
| 2007 | 50 yaş | 52 yaş | 6.925 |
| 2008 | 51 yaş | 53 yaş | 7.000 |
Tablodaki rakamlar EMADDER'in savunduğu kademeli geçiş modelini gösteriyor. Şu aşamada bu şartların yürürlüğe girdiği veya çalışanların bu tabloya göre emekli olabileceği anlamına gelmiyor.
2000 Sonrası Sigortalılar İçin Yaş ve Prim Şartları Değişecek Mi?
Kademeli emeklilik beklentisinin temelinde 8 Eylül 1999 sonrasında sisteme giren çalışanlar için daha aşamalı bir emeklilik modelinin oluşturulması talebi bulunuyor.
Öneriler, özellikle 2000-2008 döneminde işe başlayanların yaş ve prim koşullarının sigorta başlangıç yılına göre kademelendirilmesine dayanıyor.
Bununla birlikte çalışanların mevcut emeklilik planlarını henüz öneri aşamasındaki yaş ve prim tablolarına göre değiştirmemesi gerekiyor.
