Çok sayıda aileyi ilgilendiren nafaka düzenlemesinde sona gelindi; artık evlilik süresine göre sınır getirilirken, nafakası kesilen kadınlara devlet desteği sağlanacak.
Türkiye’nin yıllardır çözüm bekleyen en büyük sosyal yaralarından biri olan süresiz nafaka uygulaması için geri sayım başladı. AK Parti kurmayları tarafından hazırlanan ve kısa süre içinde TBMM’ye sunulması beklenen yeni yargı paketiyle, boşanan taraflar arasındaki ekonomik bağa süre sınırı getiriliyor.
Aile mahkemelerini ve boşanma aşamasındaki vatandaşları da doğrudan etkileyecek olan düzenleme, "evlilik süresi kadar nafaka" mantığı üzerine kuruluyor.
EVLİLİK SÜRESİNE GÖRE KADEMELİ NAFAKA
Yeni taslağa göre, boşanma sonrası ödenecek nafaka süresi evliliğin devam ettiği süreyle orantılı olacak.
Adalet sistemindeki hantallığı gidermeyi amaçlayan plana göre belirlenen süreler şöyle:
* 3 yıllık evlilikler için: En fazla 5 yıl,
* 5 yıllık evlilikler için: En fazla 7 yıl,
* 10 yıllık evlilikler için: En fazla 12 yıl nafaka ödenecek.
Belirlenen sürelerin sonunda nafaka yükümlülüğü kendiliğinden sona erecek.
Böylece kısa süreli evliliklerin ardından ömür boyu süren borçluluk durumunun yarattığı sosyal çatışmaların önüne geçilmesi hedefleniyor.
MADDİ BOŞLUĞU DEVLET DOLDURACAK
Düzenlemenin en çok merak edilen kısmı ise nafaka süresi dolduğunda geliri olmayan kadınların durumu.
Hükümet, bu noktada "sosyal yardım" mekanizmasını devreye alıyor.
Nafaka ödemesi kesildiğinde maddi zorluğa düşecek olan kadınlar, devletin sağlayacağı özel fonlar ve sosyal yardım kalemleriyle desteklenecek.
BOŞANMA DAVALARI HIZLANIYOR
Taslakta sadece nafaka değil, boşanma süreçlerini kısaltacak köklü değişiklikler de var. Çekişmeli davaların yıllarca sürmesine neden olan mal paylaşımı, tazminat gibi unsurlar ana davadan ayrıştırılacak.
Böylece boşanma kararı hızlıca verilebilecek, diğer maddi uyuşmazlıklar ayrı davalar olarak devam edecek. Bu sayede mahkemelerin iş yükünün hafiflemesi ve tarafların yıllarca süren mahkeme yorgunluğundan kurtarılması planlanıyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın "Aile Hukuku Reformu" kapsamında sinyalini verdiği bu paketin, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının son görüşleri alındıktan sonra Meclis genel kuruluna gelmesi bekleniyor.
NAFAKA NEDİR? ALLAH'IN SEVMEDİĞİ HELLAL: BOŞANMA! BOŞANMA DAVALARI NE KADAR SÜRÜYOR?
Bu vesile ile mevcut, yürürlükteki yasalar çerçevesinde boşanma davaları ve süreçleri hakkında da bilgi vermek gerekirse;
Boşanma davalarında mal paylaşımı davası çoğunlukla çekişmeli boşanma davası ile birlikte mal varlığı üzerinde olmayan, çoğunlukla eşinin evi ve arabayı satmaya yönelik işlemlerinin engellenmesi için Aile mahkemesinde açılan davadır.
Mal paylaşımı davası tedbir talepli olarak açılmalı, evlilik birliği içinde eşlerin emekleri ile satın aldıkları mal varlıklarının haksız olarak elden çıkarılması bu şekilde engellenir. Sadece çekişmeli boşanma davası açarak evlilik içinde edinilen taşınır taşınmaz mallara tedbir konulmaz. Çekişmeli boşanma davasının konusu maddi manevi tazminat, nafaka, koruma kararı ve ziynet eşyalarıdır. Mal paylaşımı davasında nafaka talep edilmez. Nafaka boşanma davasının konusudur.
MAL PAYLAŞIMI DAVASI NE KADAR SÜRER?
Mal paylaşımı davası bir veya bir buçuk sene süren çekişmeli boşanma davası kesinleşmeden karar verilemeyeceği için mal rejiminin tasfiyesine dair mal paylaşımı davaları en az bir veya buçuk yıl sürer. Aile mahkemelerin taraflar çekişmeli olarak boşanmak ister, ayrıca evlilik birliği içinde malvarlıkları varsa elinde malvarlığı olmayan eşlerden biri eşine karşı Aile mahkemesinde ayrıca mal paylaşımı davası açar.
BOŞANMA MAL PAYLAŞIMI DAVASI MASRAFLARI NE KADAR?
Aile mahkemesinde açılan eşler arasındaki mal paylaşımı davaları nispi harca tabidir. Çekişmeli ve anlaşmalı boşanma davaları gibi maktu harca tabi değildir. Maktu harçta dava masrafları bellidir.
Talep ne kadar artsa dahi harç değişmez. Mal paylaşımı davası maddi talebe ilişkin olduğu için talep edilen değer ne kadar yüksek ise harç ve masraf miktarı o oranda artar. Günümüzde boşanma davaları dava açılış masrafı yaklaşık 750 tl olsa dahi (2023 yılında yeni tarife ile birlikte 1.000 TL yi geçmesini bekliyoruz) mal paylaşımı davasında en az 750 tl dir 2023 yılında yeni tarife ile yükselmesini bekliyoruz. Bu masraf uzman boşanma avukatı masrafından bağımsızdır. Bu bedellerin hepsi mahkeme ve ilgili vergi dairesine gider.
BOŞANDIKTAN SONRA MAL PAYLAŞIMI DAVASI AÇMA SÜRESİ NE KADAR?
Boşanma kararı kesinleştikten sonra kesinleşme tarihinden itibaren Aile mahkemesinde mal paylaşımı davasını açabilirsiniz. Mal paylaşımı davasını boşanma davasıyla birlikte de açabilirsiniz. Davayı birlikte açarsanız boşanma davasında karar çıkmadan mal paylaşımı davasından karar çıkmaz. Bu sebepler mal paylaşımı davası boşanma davalarından daha uzun sürer. Boşanma süreci zor bir süreçtir. Bu sebeple alanında çalışmak boşanmak isteyen çiftler için avantajlı olur.
2002 DEN ÖNCE EVLENENLERDE MAL PAYLAŞIMI NASIL GERÇEKLEŞİR?
2002 den önce evlenen kişilerde taşınır veya taşınmaz mal 2002 yılından önce alınmış ve bu tarihten itibaren hangi eşin üzerinde ise diğer eş o malvarlığından hiçbir hak talep edilmez. Bu rejim büyük haksızlık olduğu için 2002 den sonra edinilmiş mallara katılma rejimi gelmiş çok daha doğru uygulama meydana gelmiştir.
Yeni yasa gelmiş olsa dahi yukarıda ki şartlar varsa elinde mal varlığı bulunmayan eş maalesef diğer eşinde malvarlığı hakkı talep edemez. Eş 2002 den önce mal varlığı satın almış onu satıp 2002 den sonra malvarlığı alırsa bu sefer diğer eş malvarlığı talebinde bulunabilir. Burada ki ayrımı iyi yapmak gerekir.
BOŞANMA DAVASI AÇILMADAN ÖNCE SATILAN MALLAR PAYLAŞIMA DAHİL MİDİR?
Boşanma davası açılmadan taşınır veya taşınmaz mallar diğer eşin rızası olmadan satılırsa bu mallarda mal paylaşımına dahildir. Aile mahkemesi bu malların nasıl satıldığını araştırır. Bedellere bakar. Kime satış yaptığını inceler.
Günümüzde böyle hileli bir işlem yapıyorsa malvarlığı üzerinde olan eş yada akrabalarına veya tanıdıklarına satış göstererek mal kaçırma fiili ile bu işlemleri yapabilir. Bunların takibi çok iyi şekilde yapılmalı uzman boşanma avukatı tarafından bu işlemler araştırılmalı kaçırılan mal varlıkları tekrardan mağdur olan eşin üzerine mal varlığının yarısı tescil edilmelidir. Bu şekilde mağdur olan eş mal paylaşımı davası neticesinde mağduriyeti giderilecektir.
MAL PAYLAŞIMI DAVALARINDA NAFAKA TALEP EDİLİR Mİ?
Mal paylaşımı davaları maddi yönden hakların korunmasını amaçlayan dava türü olsa da nafaka talebi mal paylaşımı davasında değil boşanma davasında talep edilir. Eşlerden biri boşanma sonucu ve dava devam ederken ekonomik bakımdan zor bir duruma düşme tehlikesi varsa maddi gücü daha yüksek olan eşin boşanma aşamasında olduğu eşine nafaka vermesi kararı çıkabilir.
Boşanma davalarında dava devam ederken ekonomik sıkıntıya düşmesi muhtemel eş ve müşterek çocuklar için tedbir nafakası, boşanma davası kesinleştikten sonra eş için yoksulluk, çocuklar için iştirak nafakası verilmesi kararı verilebilir. Bu kararların verilmesi için nafaka şartlarının oluşması gerekir.
NAFAKA ÖDEMESİ GEREKEN EŞ YURTDIŞINA GİDERSE NAFAKA ÖDEMEKTEN KURTULUR MU?
Nafaka ödemesi kararlaştırılan eş yurtdışına da gitse çalışmasa dahi nafakayı ödemesi zorunludur. Nafakayı ödemeyen eş hakkında icra takibi başlatılır. İcra emrine rağmen yine ödemesi gereken nafakayı ödemezse İcra ceza mahkemesinde nafakayı ödemediği için üç aylık tazyik hapsi ile cezalandırılır. Eş yurtdışında ise bu tazyik hapsi kesinleşirse hakkında savcılık tarafından yakalama kararı çıkarılır. Bu yakalama kararının kaldırılması için nafakaları ödemesi gerekir.
BOŞANMAK İSTEYEN KADIN NAFAKA ALIR MI?
Nafaka şartları oluşmuş ise nafaka alır. Boşanmak isteyen kadının evlilik sürecinde maddi ve manevi yönden mağdur edilmesi ve sosyal inceleme raporuna istinaden ekonomik bakımdan yoksulluğa düşme tehlikesinin varlığı önemlidir. Kadın SGK'lı olarak çalışır geliri de iyi ise karşı taraf kusurlu olsa dahi kadının yoksulluğa düşme tehlikesi olmadığı için nafaka hakkı elde edemez. Maddi ve manevi tazminat talebinde bulunur.
***
Şunu da hatırlatalım;
Bu hükümlerin bir kısmının yeni nafaka düzenlemesi ile değişikliğe uğraması bekleniyor.
