Dünyanın dört bir yanında savaş çanları çalarken, teknolojinin karanlık yüzüne dair en sert uyarılardan biri Katolik dünyasının kalbinden geldi. Göreve geldiği günden bu yana teknolojik dönüşümün ahlaki boyutlarına dikkat çeken Papa 14. Leo, insanlığın kaderini derinden etkileyecek olan Muhteşem İnsanlık (Magnifica Humanitas) adlı ilk genelgesini dünyaya ilan etti. Algoritmaların insan hayatına hükmetmeye başladığı bu yeni çağda, yeni kölelik biçimlerinin doğmasına ve otonom silahların ölüm kusmasına Vatikan'ın daha fazla sessiz kalamayacağı belirtti.
YAPAY ZEKA NÜKLEER SİLAH KADAR TEHLİKELİ Mİ?
Papa'nın kamuoyuyla paylaştığı metnin en can alıcı noktası, yapay zekayı doğrudan nükleer silahlarla eş tuttuğu o sert satırlardı. Otonom silah sistemlerinin insanların kontrolünden çıkma ihtimalinin tüyler ürpertici olduğunu vurgulayan Papa 14. Leo, kürsüden tüm dünyaya şu çarpıcı sözlerle seslendi:
"Kilise uzun zamandır nükleer silahsızlanma için çalışmaktadır. Nükleer silahsızlanma, barışa ve insan ailesinin onuruna hizmet etmektedir. Benzer şekilde yapay zeka da artık silahsızlandırılmalıdır. Onu tahakküm, dışlama ve ölüm aracına dönüştüren mantıklardan arındırılmalıdır. Nükleer enerji gibi o da herkesin ve ortak iyiliğin hizmetinde olmalıdır."
Geçtiğimiz günlerde Sapienza Üniversitesi'nde yaptığı konuşmayı da hatırlatan Katolik lider, tehlikenin boyutunu
"Askeri ve sivil alanda yapay zekanın geliştirilmesi ve uygulanması dikkatle izlenmelidir ki insanların kararlarında sorumluluğu ortadan kaldırmamalı ve çatışmaların trajedisini daha da ağırlaştırmamalıdır. Ukrayna, Gazze, Filistin Lübnan ve İran'da yaşananlar, savaş ile yeni teknolojiler arasındaki bağın insanlık dışı bir yok oluş sarmalına dönüştüğünü gösteriyor."
TEKNOLOJİ DEVLERİNİN VATİKAN'DAKİ GİZLİ LOBİSİ
Dünyayı sarsan bu genelgenin perde arkasında ise dev teknoloji şirketlerinin gizli trafiği yattığı ortaya çıktı. Amerikan basınına sızan bilgilere göre; Meta, Google, Amazon ve OpenAI gibi devlerin temsilcileri, metin yayımlanmadan hemen önce 29 Nisan'da Vatikan'ın kapısını çaldı. Papa ile basına kapalı gizli görüşmeler gerçekleştiren bu heyetlerin, yapay zekanın etik çerçevede geliştirilebileceğine dair Vatikan'ı ikna etmeye çalıştığı aktarıldı.
Buna karşın diyalog kapılarını tamamen kapatmayan Papa, törene bizzat katılan yapay zeka şirketi Anthropic'in kurucu ortağı Christopher Olah'a özel olarak teşekkür etti ve "Ben de Kilise adına, birlikte yürümek, dinlemek, konuşmak ve yapay zeka çağında insanlık için birlikte yol bulmak üzere davetinizi kabul ediyorum." sözleriyle teknoloji devlerine mesajını iletti.
135 YILLIK MİRAS VE KÖLELİK İTİRAFI
8 Mayıs 2025'te koltuğa oturan aslen Amerikalı lider, 13. Leo'nun Sanayi Devrimi sırasındaki işçi hakları mücadelesini pusula olarak benimsediğini kaydetti. İsmini neden 14. Leo olarak seçtiğini anlatan Papa, "Tam da bu çizgide devam etmeye çağrıldığımı hissederek, 14. Leo adını almayı düşündüm." dedi. Dönüşüm sürecinin ağırlığına dikkat çeken lider, yaşanan teknolojik devrimi şu sözlerle özetledi:
"135 yıl önce selefim Papa 13. Leo, fabrika işçilerinin durumunu, yerinden edilmiş aileleri ve hızlı sanayi dönüşümünün neden olduğu yeni yoksulluk biçimlerini gözlemledi. Kilise'nin bu gelişmelere kayıtsız kalamayacağını anladı ve 'Rerum Novarum' genelgesini yayımladı."
Yapay zeka artık hayatımızın birçok alanına dokunuyor ve insan topluluklarının birlikte yaşamını şekillendiren kararları etkiliyor. Aynı zamanda savaşların yürütülme biçimini de dramatik şekilde değiştiriyor.''
Öte yandan yayınlanan tarihi genelgede Kilise'nin geçmişteki günahlarıyla da yüzleşildi. Vatikan'ın köleliği meşrulaştıran tarihi rolünü "Hristiyanların hafızasında bir yara" olarak nitelendiren Papa, "Bunun için Kilise adına, içtenlikle af diliyorum." diyerek milyonların önünde tarihi bir adım attı.
