Sınırların ötesinde patlayan bombaların faturası, dünyanın dört bir yanındaki cüzdanları alev alev yakıyor.
ABD ve İsrail ile İran hattında haftalardır dinmeyen ateş, korkulanın da ötesine geçerek küresel ekonominin can damarı olan enerji altyapılarını yerle bir etti.
Evlerdeki ocaklardan dev fabrikaların çarklarına kadar her şeyi tehdit eden bu amansız krizde hesaplar tamamen şaştı.
Dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tesislerinden yükselen dumanlar, yaklaşan o karanlık ve pahalı kışın en acı habercisi oldu.
Okyanusta Dev Gemiler Rota Kırdı
Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması ve Körfez'deki üretimin sekteye uğraması, uluslararası piyasalarda eşi benzeri görülmemiş bir arz paniği yarattı.
Veri analitik şirketi Kpler ve MarineTraffic'in raporlarına göre, 3 Mart'tan bu yana Avrupa kıyılarına yanaşması beklenen tam 11 LNG gemisinin rotasını aniden Asya'ya çevirdiği kaydedildi.
Avrupa ve Asya'yı karşı karşıya getiren bu acımasız rekabette, ABD'den yükleme yapan 'La Seine' kargosunun Fransa Montoir yerine rotasını Asya'ya kırdığı; 'BW Brussels' ve 'LNG Cross River' gibi dev gemilerin ise alelacele Hindistan'ın Dahej limanına yöneldiği aktarıldı. Asya pazarında artan spot fiyatların, ABD ve Nijerya'dan gelen esnek arzı adeta bir mıknatıs gibi kendine çektiği vurgulandı.
Katar Vuruldu, Fatura Dünyaya Kesildi
Çatışmaların seyrini değiştiren o kritik hamle, dünyanın LNG ihtiyacının beşte birini sırtlayan Katar'daki Ras Laffan sanayi bölgesinin İran füzeleriyle vurulması oldu.
Enkaz kaldırma çalışmaları sürerken, Katar Enerji Bakanı Saad Sherida al-Kaabi'den durumun vehametini özetleyen o acı açıklama geldi. Onarımın 5 yıla kadar sürebileceğine dikkat çekilen resmi açıklamada, ülkenin ihracat kapasitesinde yüzde 17'lik devasa bir kayıp yaşanacağı ifade edildi. Enerji uzmanları, kriz öncesi 73 dolar bandında olan petrolün varil fiyatının 2026 yılına gelindiğinde 200 dolara kadar fırlamasının artık ihtimal dışı olmadığına işaret etti. Uzun vadeli altyapı hasarının, sadece akaryakıtı değil, dünyada taşınan neredeyse her bir ürünün fiyatını ve enflasyonu katlayacağı belirtildi.
Çin'den Tarihi Acil Durum Müdahalesi
Enerji piyasalarındaki bu durdurulamaz yangın, Asya'nın devini de olağanüstü hal ilan etmeye itti. Çin yönetimi, uluslararası petrol fiyatlarındaki sert ralliye karşı 2013 yılından bu yana uygulanan akaryakıt fiyat rejiminde tarihindeki ilk acil durum müdahalesini gerçekleştirmek zorunda kaldı.
Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC), bu geceden itibaren benzinin ton fiyatına 168,5 dolar, motorine ise 162 dolar zam yapıldığını duyurdu. Yetkililer tarafından yapılan açıklamada, fiyat kontrolü sayesinde uluslararası piyasalardaki devasa artışın iç piyasaya daha düşük yansıtıldığı savunulsa da, dünyanın en büyük üretim merkezlerinden birinde bile çarkların zorlanmaya başladığı gözler önüne serildi.
Körfez'de kördüğüme dönen bu krizin ardından tüm dünyanın gözü, tedarik zincirindeki bu devasa çöküşün etiketlere doğrudan yansıyacağı o zorlu sürece çevrilmiş durumda.
