Türkiye'nin ev sahipliğinde 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin sonuç bildirisi yayımlandı.
Peki, NATO Ankara Zirvesi Bildirgesinde neler var?
Bildiride, üye ülkelerin NATO'nun kolektif savunma maddesi olan 5. maddeye ve transatlantik bağa yönelik "sarsılmaz bağlılıklarını" teyit etmek üzere Ankara'da bir araya geldiğine dikkati çekildi.
Bildiride, "Bir müttefike yönelik saldırı, tüm müttefiklere yönelik saldırıdır. Birliğimiz, dayanışmamız ve kolektif gücümüz, özgür ve demokratik uluslardan oluşan İttifak'ımızdaki 1 milyar vatandaş için barış, güvenlik ve refahın temeli olmaya devam etmektedir. Caydırıcılık ve savunmaya yönelik 360 derece yaklaşımımıza bağlılığımızı sürdürüyoruz." ifadeleri kullanıldı.
"Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliği ile istikrarına yönelik uzun vadeli tehdidine ve terörizmin devam eden tehdidine karşı koymak amacıyla müttefiklerin Lahey Savunma Taahhüdü'nü hayata geçirdiği" belirtilen bildiride, Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın 2025'te temel savunma ihtiyaçlarına yönelik yatırımlarını 139 milyar dolardan fazla artırdığı vurgulandı.
50 MİLYAR DOLAR VURGUSU…
Bildiride, yatırımların ihtiyaç duyulan kabiliyetleri sağlarken savunma sanayi ve dayanıklılığı da güçlendirdiğine işaret edilirken, şunlar kaydedildi:
"Bugün Ankara'da, 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşmasını duyuruyor, kolektif üretim kapasitemizi artırma ve inovasyonu hızlandırmak için sanayiyle birlikte çalışma taahhüdünde bulunuyoruz. Müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerini ortadan kaldırma çalışmalarımızı sürdürecek, savunma sanayisindeki derinliği ve işbirliğini en üst düzeye çıkarmak için NATO ortaklıklarından yararlanacağız."
Geleceği inşa etmek için daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa ve modernize edilmiş bir İttifak hedeflendiği aktarılan bildiride, Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın, ABD'yle birlikte İttifak'ın savunması konusunda daha fazla sorumluluk üstlendiğine dikkati çekildi.
Bildiride, NATO'nun caydırıcılığı ve savunmasının uzay ve siber unsurlarla desteklenen uygun nükleer, konvansiyonel ve füze savunma kabiliyetleri bileşimine dayandığı belirtildi.
Muharebe üstünlüğünün korunması konusunda kararlı olunduğu vurgulanan bildiride, "Silahlı kuvvetlerimizi konuşlandırma, destekleme ve sürdürülebilirliğini sağlama kapasitemize yatırım yapıyor; derinlikte hassas vuruş, entegre hava ve füze savunması, insansız sistemler, ileri teknolojiler ve istihbarat kabiliyetleri dahil olmak üzere tüm alanlarda belirlenen kabiliyet hedeflerimizi hayata geçiriyoruz. Birbiriyle uyumlu çalışabilen transatlantik muharebe bulutu geliştiriyor ve güçlü yapay zeka modellerini benimsiyoruz." görüşleri yer aldı.
İKİ METİN ARASINDA NASIL FARKLAR VAR?
Türkiye'nin ev sahipliğinde 7-8 Temmuz tarihlerinde Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi…
Ve 25 Haziran 2025 tarihinde Lahey'de düzenlenen 35. NATO Zirvesi…
Her iki NATO Zirvesinden sonra bildirge yayımlandı.
Peki, her iki zirve metninde nasıl benzerlikler ve farklılıklar var?
Her iki metni de bilginize sunuyoruz…
ANKARA’DA YAPILAN 36. NATO ZİRVESİ BİLDİRGESİ!
7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilen 36. NATO Zirvesi bildirgesi yayımlandı. Bildirge metni şu şekilde:
“Biz, Kuzey Atlantik İttifakı’nın Devlet ve Hükûmet Başkanları olarak; Washington Antlaşması’nın 5. Maddesi kapsamındaki kolektif savunmaya ve transatlantik bağa olan sarsılmaz bağlılığımızı yeniden teyit etmek üzere Ankara’da bir araya geldik. Bir müttefike yapılan saldırı, tüm müttefiklere yapılmış sayılır. Birliğimiz, dayanışmamız ve ortak gücümüz, özgür ve demokratik uluslardan oluşan İttifakımızın bir milyar vatandaşının barış, güvenlik ve refahının temelini oluşturmaya devam etmektedir. Caydırıcılık ve savunmaya yönelik 360 derecelik yaklaşımımıza bağlılığımızı sürdürüyoruz.
Rusya’nın Avrupa-Atlantik güvenliği ve istikrarına yönelik uzun vadeli tehdidine ve terörizmin devam eden tehdidine karşı Müttefikler, Lahey Savunma Taahhüdü’nü yerine getirmektedir. Avrupa Müttefikleri ve Kanada, 2025 yılında temel savunma ihtiyaçlarına yönelik yatırımlarını 139 milyar doların üzerinde artırmıştır. Bu yatırımlar, ihtiyaç duyduğumuz kabiliyetleri sağlarken aynı zamanda endüstriyel altyapımızı ve dayanıklılığımızı güçlendirmektedir. Bugün Ankara’da, 50 milyar doların üzerinde yeni tedarik açıklıyor; ortak üretim kapasitesini genişletmeyi ve sanayi ile birlikte çalışarak inovasyonu hızlandırmayı taahhüt ediyoruz. Müttefikler arasındaki savunma ticaretindeki engelleri kaldırmaya yönelik çalışmalarımızı sürdürecek ve NATO ortaklıklarından yararlanarak savunma sanayi derinliğini ve iş birliğini en üst düzeye çıkaracağız.
Geleceği inşa ediyoruz: Daha güçlü bir NATO içinde daha güçlü bir Avrupa ve modernize edilmiş bir İttifak. Avrupa Müttefikleri ve Kanada, Amerika Birleşik Devletleri ile birlikte çalışarak İttifakın savunmasında daha fazla sorumluluk üstlenmektedir. NATO’nun caydırıcılığı ve savunma kapasitesi; uzay ve siber kabiliyetlerle desteklenen uygun bir nükleer, konvansiyonel ve füze savunma kabiliyetleri bileşimine dayanmaktadır. Muharebe üstünlüğümüzü korumaya kararlıyız. Derin hassas vuruş kabiliyeti, entegre hava ve füze savunması, insansız sistemler, ileri teknolojiler ve istihbarat kabiliyetleri de dâhil olmak üzere tüm harekât alanlarında kuvvetlerimizi konuşlandırma, destekleme ve sürdürülebilir kılma yeteneğimize yatırım yapıyor, belirlenen kabiliyet hedeflerini yerine getiriyoruz. Birlikte çalışabilir transatlantik savaş bulutu geliştiriyor ve güçlü yapay zekâ modellerini kullanıma alıyoruz.
Ukrayna, transatlantik güvenliğe katkıda bulunmaktadır; Müttefikler, Ukrayna’nın özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunmasına yönelik sarsılmaz desteklerinde birlik içindedir. Avrupa Müttefikleri ve Kanada, Ukrayna’ya yönelik güvenlik yardımının büyük bölümünü artık ikili ve çok taraflı mekanizmalar aracılığıyla finanse etmektedir. Müttefikler; bu desteğin adil, öngörülebilir ve uzun vadede sürdürülebilir olması gerektiğini vurgulamaktadır. 2026 yılı için Müttefikler, Ukrayna’ya 70 milyar euro tutarında askeri teçhizat, yardım ve eğitim sağlamayı taahhüt etmekte; 2027 yılında da en az aynı düzeyde desteğin sürdürülmesine yönelik egemen taahhütlerini teyit etmektedir. Bu doğrultuda, Avrupa Birliği’nin Ukrayna Destek Kredisi aracılığıyla Ukrayna’ya çok yıllı finansman sağlama kararını memnuniyetle karşılıyoruz.
İttifak; daha geniş güvenlik ortamımızı şekillendiren stratejik rekabet, yaygın istikrarsızlık, hibrit tehditler ve tekrar eden krizlere karşı yanıt verme ve uyum sağlama kabiliyetini geliştirmeye devam etmektedir. Müttefikler, İran’ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini bir kez daha vurgulamakta ve İran’ı Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer serbestisine tam olarak saygı göstermeye çağırmaktadır.
Bize gösterdiği cömert misafirperverlik dolayısıyla Türkiye’ye teşekkürlerimizi sunuyor, bir sonraki toplantımızı sabırsızlıkla bekliyoruz.”
25 HAZİRAN 2025’TE LAHEY’DE YAPILAN 35. NATO ZİRVESİ BİLDİRGESİ
25 Haziran 2025 tarihinde Lahey'de düzenlenen Kuzey Atlantik Konseyi toplantısına katılan NATO Devlet ve Hükümet Başkanları tarafından yayımlanmıştır.
“Biz, Kuzey Atlantik İttifakı Devlet ve Hükümet Başkanları, tarihin en güçlü ittifakı olan NATO'ya ve transatlantik bağa olan bağlılığımızı yeniden teyit etmek üzere Lahey'de toplandık. Washington Antlaşması'nın 5. Maddesinde yer alan, bir kişiye yapılan saldırının herkese yapılmış sayıldığı ilkesine dayalı kolektif savunmaya olan sarsılmaz bağlılığımızı yeniden teyit ediyoruz. Bir milyar vatandaşımızı koruma, İttifakı savunma ve özgürlüğümüzü ve demokrasimizi güvence altına alma kararlılığımızda birlik ve azmimizi koruyoruz.
Özellikle Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliğine yönelik uzun vadeli tehdidi ve terörizmin sürekli tehdidi karşısında birleşen Müttefikler, Washington Antlaşması'nın 3. Maddesi uyarınca bireysel ve kolektif yükümlülüklerimizi yerine getirmek için 2035 yılına kadar temel savunma gereksinimlerine ve savunma ve güvenlikle ilgili harcamalara yıllık olarak GSYİH'nin %5'ini yatırmayı taahhüt ederler. Yatırımlarımız, caydırma ve savunma, kriz önleme ve yönetimi ile işbirliğine dayalı güvenlik olmak üzere üç temel görevimiz doğrultusunda caydırma ve savunma için gerekli güçlere, yeteneklere, kaynaklara, altyapıya, savaş hazırlığına ve dayanıklılığa sahip olmamızı sağlayacaktır.
Müttefikler, bu %5'lik taahhüdün iki temel savunma yatırımı kategorisini kapsayacağı konusunda mutabıktır. Müttefikler, NATO savunma harcamalarının kabul edilen tanımına göre, 2035 yılına kadar temel savunma gereksinimlerini karşılamak ve NATO Yetenek Hedeflerine ulaşmak için yıllık olarak GSYİH'nin en az %3,5'ini ayıracaklardır. Müttefikler, bu hedefe ulaşmak için güvenilir ve kademeli bir yol gösteren yıllık planlar sunmayı kabul ederler. Ayrıca Müttefikler, diğer hususların yanı sıra , kritik altyapımızı korumak, ağlarımızı savunmak, sivil hazırlık ve direncimizi sağlamak, yeniliği teşvik etmek ve savunma sanayi tabanımızı güçlendirmek için yıllık olarak GSYİH'nin %1,5'ine kadarını ayıracaklardır. Bu plan kapsamındaki harcamaların gidişatı ve dengesi, stratejik ortam ve güncellenmiş Yetenek Hedefleri ışığında 2029 yılında gözden geçirilecektir. Müttefikler, güvenliği bizim güvenliğimize katkıda bulunan Ukrayna'ya destek sağlama konusundaki kalıcı egemenlik taahhütlerini yeniden teyit eder ve bu amaçla, Müttefiklerin savunma harcamalarını hesaplarken Ukrayna'nın savunmasına ve savunma sanayisine doğrudan katkıları da dahil edeceklerdir.
Transatlantik savunma sanayi iş birliğini hızla genişletme ve ortak güvenliğimizi ilerletmek için yeni teknolojilerden ve yenilikçilik ruhundan yararlanma konusundaki ortak kararlılığımızı yeniden teyit ediyoruz. Müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerini ortadan kaldırmak için çalışacağız ve savunma sanayi iş birliğini teşvik etmek için ortaklıklarımızdan faydalanacağız.
Hollanda Krallığı'nın bize gösterdiği cömert misafirperverlikten dolayı minnettarlığımızı ifade ediyoruz. 2026 yılında Türkiye'de ve ardından Arnavutluk'ta yapılacak bir sonraki toplantımızı dört gözle bekliyoruz.”
