Dünyanın gözü kulağı Ortadoğu'dan gelecek o ateşkes haberine kilitlenmişken, enerji piyasalarında sular bir türlü durulmuyor. Küresel petrol ticaretinin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla başlayan devasa arz şoku, ülkeleri panik içinde alternatif arayışlara itti. Özellikle Ortadoğu petrolüne göbekten bağlı olan Asya ülkeleri, yakıt talebini dizginlemek için acil durum planlarını devreye sokmaya başladı.
STOKLAR REKOR HIZLA ERİYOR
Mart ayında Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) koordinasyonunda yaklaşık 400 milyon varillik stratejik petrol rezervi piyasaya sürülmüş, bu adım kısmen bir rahatlama sağlamıştı. Ancak savaşın üçüncü ayına girilirken ve boğazdaki kilitlenme devam ederken, mevcut stokların artık alarm verdiği ifade edildi. IEA verilerine göre küresel petrol stokları mart ve nisan aylarında toplam 246 milyon varil gibi devasa bir düşüş yaşadı. IEA Başkanı Fatih Birol da durumun ciddiyetine dikkat çekerek petrol stoklarının "sonsuz olmadığını" ve dünya genelinde "çok hızlı" azaldığını vurguladı.
Goldman Sachs gibi dev kurumların yanı sıra Capital Economics Başekonomisti Neil Shearing de o korkutan tahmini yatırımcılarla paylaştı. Shearing, 18 Mayıs tarihli notunda "Mevcut tüketim hızı devam ederse ticari petrol stokları Haziran sonuna kadar kritik derecede düşük seviyelere inebilir" uyarısında bulunurken, arz koşullarının düzelmemesi halinde fiyatların çok sert bir şekilde fırlayabileceğini kaydetti.
FİYATLAR 2008'DEKİ ZİRVELERİ GÖREBİLİR
Kıtlık endişesi, özellikle yaz aylarındaki yüksek tüketim dönemiyle birleşince piyasayı daha da kırılgan hale getirdi. Columbia Üniversitesi'nden enerji uzmanı Antoine Halff, kıtlığın en ağır faturasını Asya ülkeleri ile havacılık sektörünün ödeyeceğini; fahiş fiyat artışlarının kendi petrolü olan ABD'de bile hissedileceğini belirtti.
RBC Capital Markets Küresel Emtia Stratejisi Başkanı Helima Croft ise sorunun hafife alındığını savundu. Boğazın hemen açılacağı beklentilerinin gerçekçi olmadığını belirten Croft'un o çarpıcı uyarısı rapora şöyle yansıdı:
"Hürmüz Boğazı'nın kısa sürede tamamen normale döneceği yönündeki beklentiler, çözümün kolay olacağına ve tarafların stratejik hesaplarına ilişkin gerçekçi olmayan varsayımlara dayanıyor."
Mevcut arz kaybının ay sonuna kadar 1 milyar varili aşacağını ve krizin hazirana sarkması halinde kaybın 1,5 milyar varile ulaşacağını öngören Croft, bu tablonun petrol fiyatlarını 2008'de görülen o korkunç zirvelere yaklaştırabileceğini iddia etti.