Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) mevzuatında yer alan esnek formüller, prim eksiği olan sigortalılara rehberlik etmeye devam ediyor. Son dönemde üzerinde durulan yasal imkanlar sayesinde, çalışma hayatında boşluğu bulunan ya da primleri yetmeyen kişilerin emeklilik haklarını kaybetmesinin önüne geçiliyor. Üstelik bu süreçleri doğru yöneterek başvurusunu tamamlayan yükümlüler, önümüzdeki Temmuz ayında yapılacak yeni maaş zamlarından da doğrudan faydalanma hakkına sahip olacak. Bu durum, hem çalışma süresini doldurmakta zorlanan eski sigortalılar hem de EYT düzenlemesini kıl payı kaçıranlar için yepyeni bir dönemin kapısını aralıyor.
Emeklilik hakkı elde etmek için yaş ve sigortalılık süresi gibi şartları tamamlamasına rağmen sadece prim günü eksik olan vatandaşlar için sistemde pek çok farklı borçlanma alternatifi bulunuyor. Sigortalılar; doğum, askerlik, yurtdışı hizmet süreleri ya da dondurulmuş Bağ-Kur günlerini canlandırma (ihya) yollarıyla eksiklerini kolayca kapatabiliyor. Mevcut brüt asgari ücret tutarları üzerinden hesaplanan bu borçlanma maliyetleri, vatandaşların eksik sürelerini toplu ödemelerle satın alarak hızla emekli olmalarına olanak tanıyor.
Gurbetçiler ve esnaflar için can suyu sistemi
Geçmiş yıllarda yurtdışında çalışan gubetçi Türk vatandaşları, yurtdışı hizmet borçlanması yöntemi sayesinde Türkiye'deki sosyal güvenlik sistemine diledikleri gibi prim günü ekletebiliyor. Benzer şekilde, geçmiş dönemlerde esnaflık yapıp prim ödemelerini donduran Bağ-Kur'lular için de ihya mekanizması devreye sokuluyor. Dondurulan eski süreler, güncel brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan yasal oranlar karşılığında yeniden aktif hale getirilerek toplam prim havuzuna dahil ediliyor. Bu sayede hem gurbetçiler hem de mahalle esnafı emeklilik hakkına kaldığı yerden yeniden kavuşabiliyor.
Mevcut borçlanma bütçeleri ne kadar oldu
Sosyal Güvenlik Kurumu bünyesinde yapılacak tüm bu tamamlayıcı işlemlerin maliyet tablosu, yürürlükteki brüt asgari ücret tutarları esas alınarak belirli yüzdeler üzerinden belirleniyor. Yapılan güncel hesaplamalara göre borçlanma türlerinin aylık maliyetleri şu şekilde değişiklik gösteriyor:
-
Doğum ve askerlik borçlanması: Brüt asgari ücretin yüzde 32'si üzerinden aylık 8.321,76 TL,
-
Yurtdışı hizmet borçlanması: Brüt asgari ücretin yüzde 45'i üzerinden aylık 11.702,48 TL,
-
Bağ-Kur ihya işlemleri: Brüt asgari ücretin yüzde 34,5'i üzerinden aylık ortalama 8.971 TL.
EYT'yi kaçıranlar için masada yeni formüller var
Büyük ses getiren EYT düzenlemesinden sadece küçük prim eksiklikleri yüzünden faydalanamayan ve süreç dışı kalan sigortalılar için de Ankara kulislerinde yeni hazırlıklar yürütülüyor. Özellikle 2.760 güne kadar esneklik sağlayabilecek alternatif prim desteği modelleri üzerinde teknik çalışmaların devam ettiği belirtiliyor. Bunun yanı sıra, milyonlarca çalışanın uzun süredir talep ettiği staj ve çıraklık dönemlerinin de resmi borçlanma kapsamına dahil edilmesi durumunda, çok daha erken yaşlarda emeklilik hakkı kazanmanın önü tamamen açılmış olacak.
