Kabızlığa iyi gelen başlıca besinler neler?
* Mesela, kuru erik…
*Mesela, kuru kayısı…
* Mesela, yulaf ezmesi…
* Bu yiyecekler lifli yapılarıyla bağırsakları çalıştırır ve dışkıyı yumuşatır.
* Meyveler ve sebzeler… Kuru erik ve kayısı: doğal lif ve sorbitol içerir, bağırsakları hızla uyarır.
* İncir ve armut… Kabuklarıyla tüketildiğinde dışkı hacmini artırır.
* Ispanak ve kabak: su ve magnezyum depoları, bağırsak kaslarını rahatlatır.
* Enginar… prebiyotik etkisiyle iyi bakterileri çoğaltır.
* Tahıllar ve tohumlardan yulaf ezmesi… lifli yapısıyla geçiş süresini kısaltır.
* Keten ve chia tohumu… suyla birleşip jel kıvamı alarak dışkıyı kayganlaştırır.
* Mercimek… bitkisel protein ve yüksek lif sunar.
* Probiyotikler ve sıvılardan yoğurt ve kefir… bağırsak florasını canlı kültürlerle destekler.
* Bol su… liflerin işe yaraması için günde en az 2-2.5 litre içilmelidir.
* Zeytinyağı… sindirim kanalını yağlayarak geçişi kolaylaştırır…
KABIZLIK NEDEN OLUR?
Bazı kişilerde dışkılama çok zor, bazıları için ise çok küçük, çok sert tarzında olmaktadır. Kabızlık (konstipasyon), pek çok nedene bağlı olarak görülmektedir. Kişinin beslenme düzeninde yaptığı değişiklikler, hareketsiz yaşam, ilaç kullanımı ve çeşitli hastalıklar kabızlığa yol açmaktadır.
KABIZLIK BELİRTİLERİ NELERDİR?
El ile müdahale ederek tuvalete çıkma
Makatta ağrı
Yetersiz boşalma hissi
Bağırsağın dışarı çıkması
Karında şişkinlik
KABIZLIĞA YOL AÇABİLEN NEDENLER NELERDİR?
Beslenme düzeni (lifsiz beslenme, az sıvı tüketimi, aşırı çay - kahve tüketimi)
Hayat tarzında yaptığı değişiklikler (hareket azlığı, sürekli oturma)
Tuvalet ihtiyacını erteleme
İlaçlar (antiasit ilaçların uzun süreli ve aşırı kullanımı, bazı antidepresan ilaçlar, ağrı kesiciler ve demir hapları)
Kolonda darlık veya tıkanmaya yol açan nedenler (polip, kanser)
Nörolojik (parkinson, multipl skleroz), metabolik - endokrin bozukluklar (hipotroidi, diabetes mellitus, hiperkalsemi)
Stres, anksiyete, depresyon gibi psikolojik durumlar
Yaşlılık (metabolizmadaki yavaşlamaya bağlı olarak)
Hamilelik
HAMİLELİKTE KABIZLIĞA NE İYİ GELİR?
Vücudun ihtiyaç duyduğu sıvı alımını arttırmak hayati önem taşımaktadır. Bu bağlamda, su tüketimi oldukça önemlidir. Ayrıca, kuru erik suyu gibi alternatifler de sıvı ihtiyacımızı karşılamada etkili olabilmektedir. Kuru meyvelerden hazırlanan şekersiz kompostolar, hem sıvı alımını desteklemekte hem de bağırsak hareketlerinin düzenlenmesinde katkıda bulunmaktadır.
Günlük hayatta fiziksel aktivitelerin rolü göz ardı edilemez. Bu aktiviteler, genel sağlığın korunmasında ve iyileştirilmesinde önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle, günlük rutinlere mutlaka fiziksel aktivitelere dahil edilmesi gerekmektedir.
Sağlıklı bir diyetin temel taşlarından biri de lif tüketimidir. Lif açısından zengin gıdaların diyete eklenmesi büyük önem arz etmektedir. Meyveler, sebzeler, baklagiller ve tam tahıllar gibi yüksek lifli yiyecekler, özellikle hamilelik döneminde kabızlık sorunu yaşayan bireyler için idealdir. Yulaf ezmesi, buğday kepeği gibi lifli gıdaların tüketimi bu sorunun hafifletilmesinde yardımcı olacaktır.
KABIZLIKTA NE ZAMAN DOKTORA GİDİLMESİ GEREKİR?
Kabızlık üç haftadan daha fazla süredir mevcut ve yukarıda bahsedilen önlemler ile düzelmiyor ise, dışkıda kan var ise, istemsiz kilo kaybı eşlik ediyor ise veya dışkı şeklinin kıvamında değişim mevcut ise doktora başvurmak gerekmektedir.
BEBEKLERDE KABIZLIK NEDEN OLUR? NE İYİ GELİR?
Bebeğin kabız olup olmadığını anlamak için tuvalet alışkanlıkları takip edilmesi gerekmektedir. Her gün büyük tuvaletini yapan bebek iki veya üç günde bir yapmaya başladıysa, tuvaletini yaparken ağlıyorsa, huzursuz oluyorsa ve sert dışkılıyorsa kabızlık durumundan söz edilebilmektedir. Dışkılama esnasında kan görülüyorsa hiç vakit kaybetmeden doktora başvurulması önerilmektedir.
Bebeklerde kabızlığa ne iyi gelir sorusuna cevap olarak aşağıdaki maddeler sıralanabilmektedir:
Bebeğe ılık suda banyo yaptırmak, kaslarının gevşemesine yardımcı olacak ve onu rahatlatacaktır. Banyo esnasında ılık suyun içinde 5-10 dakika oturtmak daha etkili olmaktadır.
Dört aylığı geçen bebeklerde kabızlık görülüyorsa öğünlerinin yanında erik, elma, armut ve şeftali suyu verilmelidir.
Bebeğe egzersiz yaptırmak kabızlık çeken bebeği rahatlatmak için uygulanmaktadır.
Bebeği rahatlatmak için uygulanabilecek bir diğer yöntem ise masajdır. El ile bebeğin karnına yarım ay hareketleri ile masaj yapılarak bağırsak hareketleri hızlandırılabilmektedir.
ÇOCUKLARDA KABIZLIK NEDEN OLUR?
Çocuklarda kabızlığın birçok nedeni olabilmektedir. Bunlardan en yaygını bağırsakta doğuştan olan anatomik bozukluklara bağlıdır. Bunun dışında çocuklarda kabızlık çok süt tüketimine bağlı olarak görülmektedir. Günlük yarım litreden fazla süt tüketen çocuklarda kabızlık görülme riski artmaktadır.
Çocuklarda kabızlık beslenme alışkanlıklarına bağlı olarak da görülmektedir. Yeterli sıvı tüketiminin olmaması, beslenmelerinde yeterli lif alamamaları, aşırı şeker tüketimi, hazır gıdalarla beslenmeleri, çok fazla makarna ve pilav gibi fazla karbonhidrat içeren gıdalar tüketmeleri, sürekli katı gıdalarla beslenilmesi kabızlık riskini artırmaktadır.
Çocukların bir diğer kabızlık sebebi ise tuvaletlerinin geldiği anda ihtiyaçlarını gidermemeleridir. Tuvalete gitmeyi ihmal eden çocuklarda bağırsaklar bir süre sonra tembelleşmekte ve kabızlık riski ortaya çıkmaktadır. Bu durumun önüne geçmek için çocuğunuza sık sık tuvaleti hatırlatılması, biyolojik saatinin aksatılmaması gerekmektedir. Aynı şekilde hareketsizlik de çocuklarda kabızlık ihtimalini artırmaktadır.
ÇOCUKLARDA KABIZLIĞA NE İYİ GELİR?
Şekerli ürünler tüketilmemelidir.
Pirinç pilavı ve makarna yerine bulgur pilavı tercih edilmelidir.
Bağırsak florasını düzenlemek için ev yapımı yoğurt, kefir, yoğurt çorbası gibi gıdalar tercih edilmesi önerilmektedir.
Posalı ve lifli sebzeler çocuğun beslenme programına eklenmelidir.
Kuru meyveler ve bu meyvelerden hazırlanmış gıdalar tüketilmelidir.
Asitli meşrubatlar, kahve ve siyah çay gibi içecekler çocuklara verilmemelidir.
Hareketsiz çocuklar için aktivite alanı yaratılmalı ve çocuğun bol bol egzersiz yapması sağlanmalıdır.
