Koronavirüs pandemisinin yaraları henüz tam sarılamamışken, dünya bu kez de seyir halindeki MV Hondius adlı keşif gemisinden gelen esrarengiz ölümlerle sarsıldı. Gemide arka arkaya yaşanan 3 can kaybının ardından Hantavirüs alarmı verilmesi, "Yeni bir küresel salgın mı kapıda?" sorusunu akıllara getirdi. İstanbul Arel Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden Dr. Öğr. Üyesi Aylin Dağ Güzel, virüsün şifrelerini çözerek Türkiye'yi bekleyen olası riskleri ve alınması gereken hayati tedbirleri tek tek anlattı.
BU VİRÜS HİÇ DE YABANCI DEĞİL
Tüm dünyayı ayağa kaldıran bu görünmez düşmanın aslında tıp dünyası için yepyeni bir tehdit olmadığını belirten Güzel, virüsün geçmişine dikkat çekti. 1978 yılından bu yana bilinen ve temelde kemirgenler aracılığıyla doğada varlığını sürdüren bu zoonotik virüsün en az 40 farklı türü bulunduğunu ifade etti. Ancak MV Hondius gemisinde tespit edilen türün diğerlerinden çok farklı ve tehlikeli bir boyutu olduğu kaydedildi.
İNSANDAN İNSANA BULAŞAN TEK TÜR: ANDES
Gemideki vakaların kamuoyunda bu denli büyük bir endişe yaratmasının asıl nedeni de uzman isim tarafından açıklandı. Gündeme oturan türün Arjantin'e özgü olan "Andes Hantavirüsü (ANDV)" olduğunu vurgulayan Güzel, o tüyler ürperten farkı şu sözlerle aktardı:
"Andes virüsü, dünyada insandan insana bulaşabildiği belgelenmiş tek Hantavirüs türüdür."
Gemideki 8 şüpheli vakadan 6'sının kesinleşmesi ve virüsün kan ile tükürük gibi vücut sıvılarında tespit edilmesi paniği artırsa da, Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre bu geçişin son derece nadir yaşandığı ve şu an için yeni bir pandemi riskinden bahsetmenin doğru olmadığı bildirildi.
TÜRKİYE'DEKİ ÖLÜM ORANI ÇOK DAHA DÜŞÜK
Salgın endişesinin Türkiye sınırlarına ulaşıp ulaşmadığı sorusu da netlik kazandı. Hantavirüsün Amerika'da ağır akciğer tutulumuyla yüksek ölüm oranlarına yol açarken, Avrupa ve Asya'da daha çok böbrek yetmezliğine neden olan farklı bir sendromla seyrettiği ifade edildi. Türkiye'de ilk yaban hayatı bulgusunun 2004'te, ilk insan vakasının ise 2009'da Zonguldak-Bartın hattında görüldüğünü hatırlatan Güzel, Türkiye'deki vakaların genellikle ölüm oranı düşük olan Avrupa tipi virüsler olduğunu kaydetti.
KURU SÜPÜRGE YAPMAYIN, ÖNCE HAVALANDIRIN
Uzman isimden, özellikle kırsal kesimde yaşayan ve eski depolara giren vatandaşlara yönelik hayati uyarılar da peş peşe geldi. Hastalığın genellikle kemirgen dışkılarının solunmasıyla bulaştığına dikkat çekerek şu altın kuralları sıraladı:
"Vatandaşlarımıza en büyük uyarım; kapalı, uzun süre kullanılmayan depo ve bodrum gibi alanlara girmeden önce mutlaka ortamı havalandırmalarıdır. Temizlik yaparken kuru süpürmeden kaçınılmalı, virüsün havaya karışmasını önlemek için ortam dezenfektanla ıslatılmalıdır. Riskli alanlarda maske (mümkünse N-95), koruyucu gözlük ve eldiven kullanımı bir seçenek değil, zorunluluktur."
Hastalığın ilk evresinde griple kolayca karıştırılabileceği uyarısı yapılırken, kemirgen temasının ardından başlayan yüksek ateş ve nefes darlığı durumunda vakit kaybetmeden hastaneye koşulması gerektiği vurgulandı.
