BES, rahat bir emeklilik süreci geçirmek isteyen kişilere aktif çalışma dönemlerinde birikim yapma imkanı tanıyan ve devlet katkısı ile desteklenen özel emeklilik sistemi olarak açıklanmaktadır. Sisteme katılan kişiler; üç aylık, altı aylık ya da yıllık olarak belli bir miktar ödeme ile birikim yapma hakkına sahiptir. Bireysel Emeklilik Sistemi’nde düzenli olarak yapılan ödemeler sayesinde birikimlerin değer kaybetmesi önlenir ve yatırım fonları şekillenir.
Bireysel Emeklilik Sistemi’nden emekli olmaya hak kazanılması halinde ise ödemeleri nasıl alacağına kişi karar vermektedir. Ödemeler tek seferde toplu olarak alınabileceği gibi yine üç aylık, altı aylık ya da yıllık periyotlarda düzenli olarak da alınabilir. Aynı zamanda ödemenin bir kısmının toplu olarak alınması ve geriye kalan tutarın maaş şeklinde alınması da talep edilebilen ödeme alma yöntemleri arasında yer alır.
Otomatik BES Nedir?
Otomatik BES, Otomatik Katılım Sistemi olarak da bilinmektedir. Bu sistem, 1 Ocak 2017 tarihinde yürürlüğe giren ve çalışanların, işverenleri aracılığı ile BES’e otomatik olarak katılmasını sağlayan bir sistemdir. Bu sayede kırk beş yaşın altında memur ya da işçi kadrosunda olanlar ile SGK kapsamında çalışanlar Otomatik BES’e katılmış oluyor. Otomatik Katılım Sistemi’ne göre katkı payı, brüt maaşın yüzde üçü olacak şekilde belirlenir. Aynı zamanda sistemden ilk iki ay içerisinde isteğe bağlı olarak çıkmakta mümkündür. Bunun için Otomatik BES’in yapıldığı banka ya da sigorta şirketi ile görüşülmesi ve sistemden çıkmak istendiğinin belirtilmesi yeterlidir.
BES’e Kimler Katılabilir? BES’e Katılım Şartları Nelerdir?
Bireysel Emeklilik Sistemi’ne katılmak için kişilerin on sekiz yaşını doldurmuş olması şartı bulunuyordu. Ancak yeni sisteme göre Bireysel Emeklilik Sistemi’ne katılım için herhangi bir yaş şartı bulunmuyor. Bu durumda BES’e katılmak isteyen kişiler yaş sınırı olmadan, yasal temsilcileri aracılığı ile sisteme kayıt olabiliyor. Bireysel Emeklilik Sistemi’ne katıldıktan sonra emekli olabilmek için en az on yıl boyunca katkı payının ödenmesi ve elli altı yaşının doldurulmuş olması gerekir.
BES’te dileyenler, on yılı ya da elli altı yaşını doldurduktan sonra da birikim yapmaya devam edebilir. Eğer on yılı doldurmadan ya da elli altı yaşını doldurmadan sözleşmeden cayılır ise bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerin hepsinin alınması mümkün olmamaktadır. Örnek vermek gerekir ise üç yılı doldurmadan sistemden çıkmak istendiğinde devlet katkı payından bir gelir elde edilemez. Üç yılı doldurduktan sonraki süreçte alınabilecek devlet katkı payı oranları ise şu şekilde açıklanmıştır;
- 3 – 6 yıl arasında devlet katkı payının % 15’i alınabilir
- 6 – 10 yıl arasında devlet katkı payının % 35’i alınabilir
- 10’uncu yılın sonunda devlet katkı payının % 60’ı alınabilir
BES’te on yıl süreyi tamamlayan ve elli altı yaşını dolduranlar ise devlet katkı payının tamamını alabilir
2024 BES Kesinti Oranları
BES’e dahil olunduğunda ödenilen katkı payı tutarının yüzde otuzu oranında devlet kişiye destek olmaktadır. BU sayede aylık ödenilecek olan 500 lira BES katkı payı için devlet tarafından 150 lira destek alınmış olur. Devlet katkısı, ödenilen BES katkı payı tutarı doğrultusunda artış gösterir. Bunun yanı sıra Bireysel Emeklilik Sistemi’ne dahil olan kişilerden otomatik olarak kesintilerde yapılmaktadır. 2024 yılı için güncellenen kesinti tutarı ile bu ödeme 600 lira olarak açıklanmıştır.
