D-8 İcra Direktörü Büyükelçi Ayhan Kamel, "Bütün gümrüklerimizi indirebilirsek önemli bir yol kat etmiş oluruz" dedi.
D-8 ülkeleri özenle seçilmiş
9 yıldır D-8 İcra Direktörlüğü görevini yürüten Büyükelçi Ayhan Kamel, D-8 ülkelerinin İKÖ‘nün en güçlü ülkeleri içinde özenle seçildiğini belirterek "D-8, İKÖ‘nün yüzde 60‘ını oluşturuyorlar. 57 üyeli İslam Konferansı‘nın toplam ticaretinin de yüzde 60‘ıdır. Ve Gayri Safi Milli Hasılası da yine yüzde 60‘ıdır. Tercihli Ticaret Anlaşması da yürürlüğe girdikten sonra aralarındaki ticaret süratle artacaktır. Çünkü üye ülkelerin mallarına avantaj sağlanıyor" diye konuştu.
Sarıyer‘deki D-8 İcra Direktörlüğü‘nde görüştüğümüz Büyükelçi Ayhan Kamel, D-8 ülkelerinin potansiyelini büyük olduğunu, ticari ilişkilerde süratli ilerleme imkânı olduğunu, bu maksatla ticaret konusuna yüklenerek Tercihli Ticaret Anlaşması‘nı yaptıklarını kaydediyor. Buna göre D-8 ülkelerinin gümrüğe tabi mallarının yüzde 10 nispetini aşanların yüzde 80‘inde gümrük indirimi yapılacak.
Sayın Büyükelçi D-8 ülkeleri arasındaki ilişkiler nasıl?
D-8 örgütü genel sekreterlik ihdas ettikten sonra oldukça ciddi bir örgüt haline geldi. Örgüt hakikaten birbirleriyle uyuşan ve uyumlu ülkelerden oluşuyor. Biraz coğrafya dağınık gibi görünüyor. Aslında bir yerde avantajdır bu. Diğer bazı birliklerde olduğu gibi hır-gür olmuyor. Bir şey yapalım, dendiği zaman herkes "hemen yapalım" diyor. Bu önemli bir şey. Bu sekiz ülkenin muazzam bir potansiyeli var. Bir kere muazzam bir pazar. 1 milyara yakın nüfus. Malınızı rahatlıkla alıp satabilirsiniz. Büyük bir pazar içindeyiz. Bu ülkelerin çok önemli yer altı kaynakları var. İran‘da petrol ve gaz var, Endonezya‘da petrol ve gaz var, Bangladeş‘te jüt var, Güneydoğu Asya‘da kalay var, kauçuk var, Pakistan‘da da yeni gaz çıktı, nükleer enerji var, Mısır‘da petrol var, tarım ürünleri var. Teknoloji bakımından bakarsanız Türkiye‘nin teknolojisi, Pakistan‘ın teknolojisi, Endonezya‘nın çip endüstrisi, elektronik endüstrisi var. Mesela Malezya‘da bunlar muazzam gelişmiş durumda. Bu ülkeler teknolojik bakımdan birbirlerine denkler. Nijerya‘da muazzam bir petrol var. Ülkeler hakikaten bilinçli bir şekilde seçilmiş ülkeler. Sekizi de İslam Konferansı Örgütü‘nün üyesi ama onların arasından da süzülmüş ve seçilmiş bu ülkeler. Hem teknolojik bakımdan hem yer altı kaynakları bakımından hem nüfusları bakımından. Nüfus başlı başına bir güçtür mesela. Yani örgüt potansiyeli büyük bir örgüt.
Ticari bakımdan karneleri nasıl D-8‘in?
Dünya ile ticaretleri 2004‘te 720 milyar dolar, 2005‘te 850 milyar dolar. Bu muazzam bir potansiyel. Demek ki ticaret açısından çok iyi bir imkan var. Ticaret konusunda işbirliği konularında şimdiye kadar 100 kadar toplantı yapıldı. Bunun 70‘i teknik düzeyde. Bunların arasında tarım, sanayi, sigortacılık, bankacılık, özelleştirme, çevre konuları, enerji, denizcilik gibi bir çok alanda teknisyenler düzeyinde toplanıldı. 30 kadar da siyasi toplantı yaptı. Bunların 20 tanesi komisyon toplantılarıydı. Bakanlar düzeyinde toplantılar yapıldı. 5 tane büyük zirve yapıldı. 1999‘de D-8 arasındaki ticaret sadece 14 milyar dolardı. 5 sene sonra yüzde 127 arttı 33 milyar dolara çıktı. Ama bana sorarsanız bu yeterli değil, hayır, bizim dünya ile ticaret potansiyelimizin toplamı 850 milyar dolar. Biz biraz daha çabayla D-8 ülkeleriyle ticaretimizi 70 milyar dolar düzeyine çıkarabiliriz. Ama şu anda hiçbir destek yok. Olmadığı halde yüzde 127 arttı. Buna mukabil D-8 ülkelerinin dünya ile ticareti aynı hızda artmıyor. Dünya ile ticaretleri aynı dönemde yüzde 84, D-8‘ler arası ticaret yüzde 127 arttı. Demek ki potansiyel büyük ve daha süratli ilerleme imkânı var. Onun için ticaret konusuna yüklendik. Tercihli Ticaret Anlaşması‘nı yaptık. Buna göre D-8 ülkelerinin gümrüğe tabi mallarının yüzde 10 nispetini aşanların yüzde 80‘inde gümrük indirimi yapılacak. İlk 3 senede bu böyle yapılacak, 3 sene sonra anlaşma gözden geçirilecek. Hem indirime tabi malların kapsamı genişletilecek hem de gümrük indirimleri daha da derinleştirilecek. Bu anlaşma yapıldı ve devamlı bir izleme komitesi kuruldu. Ayrıca gümrüklerle ilgili bir anlaşma imzalandı, bu da gümrük formalitelerinin hızlandırılması ve bazı sorunların giderilmesine yönelik bir anlaşmaydı. Bütün bunlar için biz ekonomist kadrosu açtık, bütün bu işlemler burada yapılacak, çünkü iş hacmi muazzam artacak.
D-8 ülkeleri, İslam Konferansı Örgütü‘nün en güçlü üyeleri dediniz...?
İKÖ‘nün yüzde 60‘ını oluşturuyorlar. 57 üyeli İslam Konferansı‘nın toplam ticaretinin de yüzde 60‘ıdır. Ve Gayri Safi Milli Hasılası da yine yüzde 60‘ıdır. Tercihli Ticaret Anlaşması da yürürlüğe girdikten sonra aralarındaki ticaret süratle artacaktır. Çünkü üye ülkelerin mallarına avantaj sağlanıyor.
Efendim biliyorsunuz Avrupa Birliği de bu türden bir ticari birliktelik sonrası ortaya çıktı ve şu anda şekillenmeye de devam ediyor. Tabii ki bu uzun bir süreç. D-8 ülkelerinin siyasal bir birlikteliğe dönüşmesi ne şekilde olur?
Bu diğer ülkelerin iradesine de bağlı. Yolumuz uzun tabi. Bütün gümrüklerimizi indirebilirsek önemli bir yol kat etmiş oluruz. Önce ekonomik alanda ilerleyelim ki bunun temeli olsun. Bali Adası‘ndaki toplantıda uluslararası kararlarda beraber hareket edeceklerdir, denildi. Bu da önemli bir karardır.
