Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Geleneksel Türk El Sanatları Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Rıza Özcan, Osmanlı padişahlarının hat sanatına çok önem verdiğini söyledi.
Doç. Dr. Özcan, İstanbul Müzeler Müdürlüğü tarafından Topkapı Sarayı Has Ahırlar Bölümü‘nde açılan ‘‘Sonsuzluğun Kapısı Türbeler‘‘ sergisinde AA muhabirine yaptığı açıklamada, ‘‘Osmanlı İmparatorluğu, 600 yıl içinde dünyaya egemen olabilmiştir. Osmanlı padişahları sadece devlet idaresi ile meşgul olmamış, bunun yanında bir sanat, spor ve mesleki uğraşlarla da meşgul olmuşlardır. Hatta şehzadelik dönemlerinde İstanbul dışında, Edirne dışında şehzadeler eğitilirken onlara ilgileri doğrultusunda hat eğitimi de almışlardır‘‘ dedi.
Bu sergide 3 Osmanlı padişahının 5 eserinin sergilendiğini hatırlatan Özcan, ‘‘ Sergide, 2 tane Sultan Abdülaziz, 2 tane Sultan ikinci Mahmut, bir tane de Abdülmecid‘in hatları var. Sultan Vahdettin, ikinci Abdülhamid, Sultan ikinci Mustafa, Sultan ikinci Ahmet, üçüncü Beyazıt gibi padişahlar da hatla meşgul olmuşlardır. Osmanlı padişahları, hat sanatına çok önem vermiştir‘‘ diye konuştu.
Hat nasıl yazılır
Doç. Dr. Ali Rıza Özcan, hattatlık yapacak adayın önce kendince bir şeyler yazdığını, bunu hocasının uygun görmesi halinde kendisine icazet verildiğini kaydederek, ‘‘Hatlar önce tek tek yazılır, sonra harflerin birbiri ile münasebeti yazılır. Kelimelerden oluşan cümlelere geçilir. Hat adayı kendince bir şeyler yazar. Eğer hoca uygun görürse icazütname denilen bir izinname verir talebeye. İzinnamesi olmayan hattat yaptığı eserin altına imzasını atamaz‘‘ dedi. Osmanlı padişahları arasında hat sanatının önemli olduğunu ifade eden Özcan, açıklamasına şöyle devam etti:
‘‘Padişahlar arasında musiki ve edebiyatla da uğraşan padişahlar var. Padişahlar bu kadar işin ardından güzel sanatlarla uğraşmak istemesi belki bu zihnini farklı bir şeye kaydırmak istemesi, daha rahat kararlar vermek istemesi ve kendine ruhi bir rahatlık huzur vermek istemesi adına hat sanatı ile uğraşmak istemişlerdir. Bir padişahın bir sanatkarı desteklemesi, özellikle kendisinin hattat olması, o sanatın bütün teferruatını bilir. Bir hattatın sıkıntısı nedir, iş nasıl öğrenilir, nasıl öğretilir bilir. Sanata bu kadar yakın olunca hat sanatına büyük destek vermişlerdir. Hat sanatı Fatih Sultan Mehmet zamanında Osmanlı padişahlarının ilgi alanına girmeye başlamıştır. Özellikle Fatih‘ten sonraki bütün padişahlarda yazının ilerlediğini görüyoruz. 19. yüzyıldan sonra yazıda ilerleme olmuştur.‘‘
