Türkiye‘de aile hekimliği uygulamalarının ciddi alt yapı eksikliklerine rağmen başlatıldığını düşünen aile hekimleri, aile hekimliği uygulamasına yönelik tanıtıcı reklâmların halkın beklentisini yükselttiğini, gerçekte ise önemli sorunların olduğunu belirttiler.
Sağlık-Sen‘in düzenlediği çalıştayda, Türkiye genelinden aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları, yaşadıkları sorunları masaya yatırdı ve çözüm önerileri geliştirdi.
Türkiye‘de aile hekimliği uygulamalarının ciddi alt yapı eksikliklerine rağmen başlatıldığını düşünen aile hekimleri, aile hekimliği uygulamasına yönelik tanıtıcı reklamların halkın beklentisini yükselttiğini, gerçekte ise önemli sorunların olduğunu belirttiler.
Evde bakım ve köy gezileri hedefi karşılamıyor
Aile hekimleri ve aile sağlığı elemanları, sistemin temel sorunlarının yanı sıra idari uygulamaların da aile sağlığı hizmetlerinin niteliğini ve çalışma koşullarını olumsuz etkilediğini ifade ediyorlar.
Çalıştay‘da tespit edilen sorunlar şöyle:
-Aile hekimliklerine yüklenen geniş sorumluluk alanları nedeniyle koruyucu sağlık hizmetlerine yeterince zaman ayrılamıyor.
-Evde bakım ve mobil hizmetler konusundaki tanıtıcı reklamlar halkın beklentisini yükseltiyor, talebi kışkırtıyor. Pratikte ise evde bakım hizmetlerinin aile hekimlerince yürütülmesi kararının uygulanabilirliği yok. Bu hizmetler, Hastaneler bünyesinde kurulacak evde sağlık hizmetleri birimi tarafından verilmeli.
-Mobil hizmetler kapsamındaki köy ziyaretlerinde ise halk aile hekiminden tanı ve tedavi hizmeti istiyor. Aile hekiminin mevcut koşullarda bu talebi karşılaması mümkün değil. Halk ayağına gelen hekimle tüm sağlık sorunlarını çözmek istiyor. Talebi karşılanmayınca da aile hekimini değiştiriyor.
Mobil hizmetler konusunda belirlenen kriterler nüfus yoğunluğu ve coğrafi engeller dikkate alınarak yeniden gözden geçirilmeli.
-Sağlık kurumlarında genel bir problem olan istihdam yetersizliği aile hekimlerinin hareket kabiliyetini daraltıyor. Aile hekimliklerine ikinci bir ebe veya hemşire takviyesi şart
-Kanser, kronik hastalıklar gibi ileri tetkik gerektiren ve aile hekimlerinin sorumluluğuna verilen taramaların yapılabilmesi mümkün değil.
Aile hekimleri sınıflandırmaya karşı
Aile hekimleri sistemin çalışanları teşvik edici olmaktan çıktığını düşünüyor ve kendilerini aldatılmış hissediyorlar. Yönetmelikle aile hekimliklerine getirilen standartlar idari anlamda en büyük problem olarak öne çıkıyor. Aile hekimlerinin çoğu, Devlete ait sağlık ocaklarında hizmet veriyor. Bu binaların A sınıfı standartlarına dönüştürülmesi için yıkılıp yeniden yapılması gerekiyor. Aile hekimleri, bu uygulama ile vatandaşın aile hekiminden aldığı hizmetin sınıflandırıldığına dikkat çekiyor. Aile hekimleri; ya A sınıfı aile sağlığı merkezinin standartları düşürülsün, ya da devlet tarafından tüm aile hekimlikleri A sınıfı standartlara kavuşturulsun istiyorlar.
Bakanlığın aile sağlığı elemanı tanımlaması aile hekimliklerindeki ebe ve hemşireleri ciddi şekilde rahatsız ediyor. Ebe ve hemşireler kendi uzmanlık alanları ile tanımlanmayı istiyor, aile sağlığı alanında mesleki eğitim verilmemesinden yakınıyor.
Çalıştay‘ın sonuçlarına göre; mevzuattaki zorlayıcı hükümler, keyfi denetlemeler ve onur kırıcı cezalar, aile hekimlerinin mesleki motivasyonlarını olumsuz etkiliyor.
Beklentileri karşılanmayan ve vatandaşla problem yaşamaktan bıkan aile hekimleri, halka sadece haklarının değil, sorumlulukların da anlatılması noktasında Bakanlığın eğitici ve tanıtıcı materyaller hazırlamasını istiyorlar.
Sağlık-Sen Genel Başkanı Metin Memiş: Tespitler ve çözüm önerileri önemsenmeli
Çalıştay‘ın sonuçlarına ilişkin değerlendirmede bulunan Sağlık-Sen Genel Başkanı Metin Memiş şunları söyledi: "Çalıştayın en önemli sonucu, halkın nitelikli sağlık hizmetine ulaşmasını isteyen aile hekimlerinin ve aile sağlığı çalışanlarının sorunları sahiplenmiş olmasıdır. 20 bin aile hekimi ve bir o kadar aile sağlığı çalışanı ile 74 milyon ülke insanının sağlığını koruma mücadelesi veriliyor. Aile sağlığı hizmetlerinin başarısı ve sürdürülebilirliği için, sahanın tozunu yutan insanların tespitleri ve çözüm önerileri önemsenmelidir."
