Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) borcu bulunan milyonlarca emekli ve hak sahibini ilgilendiren yeni bir süreç devreye girdi. Alacakların tahsilatını hızlandırmak amacıyla başlatılan uygulamada, borçlu kişilerin rızası alınmadan maaşlardan doğrudan kesinti yapılmasına imkan tanındı. SGK Uzmanı İsa Karakaş, yeni dönemin detaylarını ve muaf tutulacak grupları açıkladı.
HANGİ MAAŞLARDAN OTOMATİK KESİNTİ YAPILACAK?
Karakaş’ın aktardığı bilgilere göre, SGK’dan aylık alan kişilerin kendilerine veya hak sahibi oldukları kişilere ait birikmiş borçları doğrudan maaşlarından düşülecek. Yasal olarak en fazla yüzde 25’e kadar izin verilen kesinti oranı, uygulamada standart olarak yüzde 10 seviyesinde tutulacak. Süreçte icra takibi yürütülmeyecek ve kişilerin rızası aranmayacak.
Kesintiye tabi tutulacak gruplar ve ödemeler şu şekilde sıralandı:
-
Gelirler: Sürekli iş göremezlik ve ölüm geliri.
-
Maaşlar: Yaşlılık, malullük, vazife malullüğü ve ölüm aylığı.
-
Hak Sahipleri: Aktif çalışırken vefat edenlerin eş, çocuk, ana ve babası. Ölen kişinin geçmiş prim borcu, bağlanan ölüm aylığından kesilecek. Hak sahibi olarak ölüm aylığı alan kişinin kendi borcu da kendi aylığından tahsil edilecek.
-
Prim Borcu Olanlar: Maaş bağlandıktan sonra eski genel sağlık sigortası prim borçları ortaya çıkanlar ile borçlu hak sahipleri.
Birden fazla aylık alınması durumunda kesinti hepsinden ayrı ayrı yüzde 10 olarak uygulanacak. Borçlu kişinin hak sahibi olmayan yakınlarının başka maaşlarından ise kesinti yapılmayacak.
MAAŞINDAN KESİNTİ YAPILMAYACAK İSTİSNAİ GRUPLAR
Düzenleme kapsamında bazı özel aylıklar koruma altına alındı. Karakaş, borç nedeniyle maaşından hiçbir şekilde kesinti yapılmayacak grupları şu şekilde sıraladı:
-
Başarılı sporculara bağlanan aylıklar.
-
Terör ve terörle mücadeleden doğan zararlar için ödenen aylıklar.
-
Bedeli doğrudan hazine tarafından karşılanan şeref aylıkları.
KESİNTİDE HANGİ BORÇLARA ÖNCELİK VERİLECEK?
Düzenleme kapsamında öncelikli olarak Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları tahsil edilecek. Birden fazla borcun bulunması halinde, zaman aşımına uğramamış en eski borçtan başlanacak. Nafaka borçları ise tüm SGK alacaklarının önünde yer alacak. SGK tarafından yapılan fazla veya yersiz ödemelerden kaynaklanan bir borç bulunması halinde öncelikle bu miktar tahsil edilecek.
Borç sırasıyla şu kalemlerden düşülecek:
-
İlk sırada Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri.
-
4/1-a (SSK) kapsamındaki eski isteğe bağlı, topluluk ve tarım sigortalılıkları.
-
Ek 5 ve Ek 6 sigortalılık borçları.
-
4/1-b (Bağ-Kur) zorunlu sigortalılık borçları.
-
4/1-c (Emekli Sandığı) borçlanmalar, ilgi devamı ve intibak tashihleri.
SGK'nın yaptığı kesintilere karşı vatandaşların itiraz hakkı saklı kalacak. GSS prim borçlarına ilişkin itirazlar son ikametgahın bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya sosyal güvenlik merkezine; diğer borçlar için ise dosyanın bulunduğu SGK birimine yapılabilecek.
