Pazardaki ve marketteki etiketleri gören vatandaşın adeta cebi yanarken, elma fiyatlarındaki akılalmaz artışın faturası depolara kesilmişti. Sezon ortasında fiyatların bir anda fırlamasıyla tırmanan spekülasyonlar ve "ürünler bilerek bekletiliyor" söylentileri üzerine gözler Türkiye'nin meyve ambarı Isparta'ya çevrildi. Resmi makamlar, kamuoyunda infial yaratan o iddialar üzerine sessizliğini bozdu.
DEPOLARDAKİ TONLARCA ELMA NEREDE?
Isparta İl Tarım ve Orman Müdürü Mehmet Tuğrul, tartışmalara neden olan soğuk hava depolarının kapılarını aralayarak sürecin tamamen rutin işlediğini aktardı. Piyasada suni bir kıtlık yaratılmadığının altını çizen Tuğrul, o iddiaları şu sözlerle çürüttü:
"Isparta'da bu sezon ekim ayında yaklaşık 800 bin ton elma hasadı gerçekleştirildi. Bunun 507 bin tonu soğuk hava depolarında muhafaza altına alındı. Şu anda bu ürünlerin yalnızca yüzde 8-9'luk kısmı depolarda kalmış olup, ekim ayından bu yana yaklaşık yüzde 90'ı satılmıştır. İlde elma stokçuluğu değil, normal ve rutin bir satış sürecinin devam ettiği görülmektedir"
Türkiye'nin üretimdeki aslan payını sırtlayan şehrin kapasitesine de dikkat çekildi. Tuğrul,
"Isparta elmacılığın ağırlıkta olduğu bir il. Yıllık ortalama 1 milyon ton civarında elma üretimiyle Türkiye'de en ön sırada yer alıyoruz. Geçen yıl don olayları nedeniyle yaklaşık 800 bin ton civarında üretim gerçekleşti. Bunun 507 bin tonu soğuk hava depolarında muhafaza altına alındı. Ekim ayında hasat edilen ürün yıl boyunca satışa sunuluyor. Yıllık ortalama 800 bin ile 1 milyon ton arasında olan üretimin yaklaşık 500 bin tonu, il genelindeki 116 soğuk hava deposunda muhafaza edilerek yıl içerisinde satılıyor"
STOKÇULUK SUÇLAMASINA KRİTİK BELGELER
Ekim ayında dalından koparılan elmaların yıl boyunca peyderpey satışa sunulduğu ifade edilirken, elde kalan kısıtlı ürünün akıbeti de belli oldu. Stokçuluk oklarının hedefindeki tüccarları aklayan o verileri paylaşan Tuğrul, sürecin detaylarını şöyle özetledi:
"507 bin ton elmanın şu anda yalnızca yüzde 8-9'luk kısmı depolarda kaldı. Bu da 15 Haziran'a kadar satılmaya devam ediyor. Atmosfer kontrollü soğuk hava depolarında ise satışlar haziran sonu, hatta temmuz ayına kadar sürüyor. Ekim ayından bu zamana kadar ürünün yüzde 90'ı satıldı. Geriye kalan ürün ise söylendiği gibi tüccara değil, üreticiye ait elma. Geçtiğimiz hafta yaptığımız tespitlerde depodaki ürünün sadece yüzde 32'sinin tüccara, geri kalan kısmının ise üreticiye ait olduğunu belirledik. Dolayısıyla ilde elma stokçuluğu değil, normal rutin bir satışın devam ettiği görülmektedir"
ETİKETLER NEDEN 100 LİRAYA FIRLADI?
Tüketicinin en çok isyan ettiği 100 lirayı bulan etiket fiyatlarının perde arkası da netleşti. Artan maliyetlerin ve ürün kaybının fiyatlara yansıdığı vurgulandı. Fahiş fiyat iddialarına yönelik süreci değerlendiren İl Müdürü, kamuoyuna şu mesajı verdi:
"Ürünler birinci kalite, ikinci kalite, üçüncü kalite ve meysu olarak ayrılıyor. Bir kısmı da meyve suyu fabrikalarına gidiyor. Elma fiyatlarında zaman zaman artış oluyor. Geçen yıl sezon ortasında fiyat yaklaşık 45 lira civarındaydı. Bunun içerisinde ikinci ve üçüncü kalite ürünler de bulunuyor. Bozulan elmalarla birlikte maliyetler 45 liranın çok daha üzerine çıkıyor. Paketleme ve benzeri maliyetler eklendiğinde fiyatlar giderek yükseliyor. Dolayısıyla buradaki 45 liralık fiyatla karşılaştırma yapmak şu an çok yerinde değil. Bazı yerlerde elmanın 100 lira olması, ürünün işlenmesiyle ilgili. Bu süreçte stokçuluk veya yüksek kâr söz konusu değil. Şu anda bununla ilgili piyasa araştırmalarını zaten kontrol altında tutuyoruz"
Bu yılki üretime dair umut verici bir tablo çizen Tuğrul, "Geçen yıl don olaylarından çok etkilenmedik ancak lokal olarak etkilenen bölgeler nedeniyle üretim 800-850 bin ton civarında gerçekleşti. Bu sene ise 1 milyon ton üzeri bir beklentimiz var" diyerek beklenen rekolte müjdesini duyurdu.
