Ekonominin nabzını tutan piyasaların gözü kulağı Ankara'dan gelecek o kritik verilerdeydi. Rekor üstüne rekor kıran dış borç rakamları nedeniyle hesapları şaşan iş dünyası ve yatırımcılar, bugün gelen taze raporla tablonun renginin değiştiğine şahit oldu. Özellikle döviz kurundaki hareketlilikle birlikte vatandaşın da yakından takip ettiği borç sarmalında, şubat ayındaki o korkutucu 239,2 milyar dolarlık zirveden nihayet geri adım atıldı.
BANKALARIN OMUZLARINDAKİ YÜK HAFİFLİYOR
Merkez Bankası'nın titizlikle hazırladığı birinci çeyrek raporuna göre, kısa vadeli dış borç stoku bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,5 oranında eriyerek 166,6 milyar ABD doları seviyesinde kaydedildi. Rakamların alt kalemlerine inildiğinde asıl çarpıcı detayın bankacılık sektöründe yaşandığı vurgulandı.
Bankalar kaynaklı borç stokunun çeyrek bazda yüzde 1,6 gerileyerek 71,3 milyar dolara indiği ifade edildi. Bu rahatlamada, yurt içi bankaların yurt dışından kullandığı kredilerin yüzde 3,5 azalarak 8,3 milyar dolara, yurt dışı yerleşik bankaların yurt içindeki mevduatının ise yüzde 8,3 düşüşle 17,4 milyar dolara inmesinin doğrudan etkili olduğu aktarıldı.
REEL SEKTÖRDE İŞLER TERSİNE DÖNDÜ
Finans kesimi borç yükünü hafifletmeye çalışırken, çarkların döndüğü reel sektörde ise işlerin biraz daha farklı seyrettiğine dikkat çekildi. Diğer sektörler kaynaklı kısa vadeli dış borç stokunun yüzde 1,7 artışla 69,5 milyar dolara tırmandığı raporda yer aldı.
Özellikle dış ticaret işlemlerinden doğan ticari kredi yükümlülüklerindeki yüzde 1,8'lik yükselişin bu tabloda başrol oynadığı ve rakamın 63,6 milyar dolara fırladığı belirtildi. Nakit kredi kaynaklı yükümlülüklerin ise bir önceki çeyreğe göre hiçbir değişim göstermeyerek 5,8 milyar dolar bandında sabit kaldığı anlaşıldı. Banka ve diğer sektörlerin kredi ile tahvil yükümlülüklerinin de aynı dönemde 70,4 milyar dolardan 73,2 milyar dolara çıktığı kaydedildi.
DOLARDAKİ ASLAN PAYI KAFA KARIŞIKLIĞINI GİDERDİ
Borcun hangi para birimleriyle yapıldığını gösteren döviz kompozisyonu da netleşti. Açıklanan devasa stokun yüzde 35,8'lik aslan payının ABD doları, yüzde 27,8'inin euro, yüzde 24'ünün Türk lirası ve yüzde 12,4'ünün ise diğer döviz cinslerinden oluştuğu kaydedildi.
Öte yandan, yurt dışı yerleşiklerin Türkiye'deki bankalarda tuttukları mevduatların şubat ayındaki 68,4 milyar dolar seviyesinden mart ayında 63 milyar dolara hızla gerilediği de rapordaki kritik detaylar arasında yerini buldu. Merkez Bankası kaynaklı borç stokunun 24,3 milyar dolar, genel hükümet kaynaklı stokun ise 1,5 milyar dolar olarak gerçekleştiği ifade edildi. Banka dışı yurt dışı yerleşiklerin döviz tevdiat hesaplarının yüzde 2,5 artışla 21,8 milyar dolara, TL cinsinden mevduatların da yüzde 0,9 artışla 23,9 milyar dolara ulaştığı gözlemlendi.
