Bulgaristan'da Ulusal Güvenlik Danışma Konseyi, Karadeniz'deki deniz güvenliği gündemiyle çarşamba günü olağanüstü toplandı. Toplantının ardından konuşan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşın Karadeniz'deki güvenlik koşullarını ciddi biçimde kötüleştirdiğini söyledi.
Konsey toplantısı, 6 Ekim'de Bulgaristan açıklarında meydana gelen drone saldırılarının ardından yapıldı. Saldırılarda Türk sahipli olduğu belirtilen bir gemi batmış, başka bir gemi ise ağır hasar almıştı. Batan geminin 10 kişilik mürettebatının tamamının hayatını kaybettiği aktarılmıştı.
NATO'NUN KARADENİZ'DEKİ VARLIĞI ARTIRILACAK MI?
Konseyden çıkan karara göre Bulgaristan, Türkiye ve Romanya ile ortak hareket etmek için girişimde bulunacak. Yotova da iki ülkeyle acil görüşmeler yapılması çağrısında bulundu.
Sofia Globe'a göre toplantıda Bulgar hükümetinin mevcut güvenlik önlemlerini sürdürmesi ve kritik altyapının korunmasına yönelik mevzuat değişikliklerinin değerlendirilmesi kararlaştırıldı.
Deniz gözetleme kapasitesinin artırılması, keşif ve izleme faaliyetlerinde insansız hava araçlarının kullanılması ve silahlı kuvvetlerin modernizasyonunun hızlandırılması önerildi. NATO ve Avrupa Birliği ile işbirliği içinde, insansız hava araçlarını fiziksel olarak etkisiz hale getirebilen sistemlerin tedarik edilmesi de gündeme geldi.
Yotova, Bulgaristan'ın NATO ve AB üyeliğinden kaynaklanan imkanlarını daha etkin kullanması gerektiğini belirterek Karadeniz'in güvenliği için müttefiklerden daha fazla destek talep edilebileceğini ifade etti.
NATO'nun Doğu Kalkanı (Eastern Shield) faaliyetleri kapsamında müttefiklerin Karadeniz güvenliğine katkılarının artırılmasının istenebileceğini kaydeden Yotova, hava ve deniz gözetleme araçlarının artırılması, kıyı savunmasının güçlendirilmesi ve ilave anti-drone sistemlerinin konuşlandırılmasını önerdi. Yotova, bu adımların Montrö Sözleşmesi'ni ihlal etmediğini savundu.
TÜRKİYE VE ROMANYA İLE ACİL GÖRÜŞME ÇAĞRISI
Toplantıda alınan kararlardan biri de Bulgaristan'ın Türkiye ve Romanya ile acilen görüşmelere başlaması oldu.
Yotova, üç ülkenin Karadeniz'deki ticari gemilere yönelik saldırıları durdurmak ve deniz taşımacılığının güvenliğini sağlamak için ortak adımlar atması gerektiğini söyledi.
Cumhurbaşkanı, Bulgaristan'ın Karadeniz'e kıyısı bulunan Rusya, Ukrayna, Türkiye, Romanya ve Gürcistan ile bölgesel güvenlik konusunda uzlaşma sağlanmasında aktif rol üstlenmesi gerektiğini vurguladı.
Türkiye, Romanya ve Bulgaristan arasında Karadeniz güvenliği konusunda halihazırda bir askeri işbirliği mekanizması bulunuyor. Üç ülke, 2024'te Karadeniz Mayın Karşı Tedbirleri Görev Grubu oluşturmuştu.
AB'YE YENİ KARADENİZ GÜVENLİK MEKANİZMASI ÖNERİSİ
Bulgaristan'ın Avrupa Birliği'ne Karadeniz'de serbest ve güvenli seyrüseferi sağlayacak yeni bir çerçeve mekanizma oluşturulmasını önermesi bekleniyor.
AB'nin Karadeniz stratejisinde deniz güvenliğinin temel önceliklerden biri olduğunu hatırlatan Yotova, planlanan Karadeniz güvenlik merkezinin işleyişine ilişkin daha somut adımlara ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Toplantıda ayrıca Avrupa Birliği Uydu Merkezi'nin tehditleri izleme imkanlarından yararlanılması, çevresel risklerin ortaya çıkması halinde AB Sivil Koruma Mekanizması'nın devreye alınması ve olası ekonomik kayıpların karşılanması önerildi.
Bulgaristan'ın konuyu 15-16 Ekim'de düzenlenecek Avrupa Birliği zirvesinde de gündeme getirmesi planlanıyor.
Yotova ayrıca Birleşmiş Milletler bünyesindeki Uluslararası Denizcilik Örgütü'nden (IMO) Karadeniz'deki olayların teknik ve hukuki açıdan incelenmesi için yardım istenmesini ve bölgede seyrüsefer özgürlüğü ile güvenliğini sağlayacak bir karar alınmasını öneriyor.
