Küresel piyasalarda ticaret savaşları sertleşirken, Türkiye rotasını dev pazarlara çevirmiş durumda. İstanbul’da bir otelde gerçekleştirilen ACE BPSC 2026 Konferansı’nda kürsüye çıkan Ticaret Bakanı Ömer Bolat, iş dünyasının dikkatle takip ettiği ABD hattındaki son tabloyu rakamlarla paylaştı. Siyasi temasların ekonomiye doğrudan yansıdığını belirten Bolat, iki ülke arasındaki ticaret çarklarının her geçen gün daha hızlı döndüğünü kaydetti.
Masada 50 Milyar Dolar Hedefi
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump tarafından belirlenen yıllık 100 milyar dolarlık nihai hedefe sadık kaldıklarını hatırlatan Bakan Bolat, ara istasyon için net bir takvim verdi:
"Türkiye ve ABD arasındaki toplam ticarette en geç 2028'de 50 milyar doları yakalayabileceğiz."
İki ülke arasındaki ticaret hacminin 2015 yılında 21 milyar dolar seviyesinde olduğunu, geçen yıl ise 38,6 milyar dolara yükselerek son 10 yılda neredeyse ikiye katlandığını vurgulayan Bolat, bu yıl 43 milyar dolarlık seviyenin yakalanması durumunda 10 yıllık artışın iki katın üzerine çıkacağını ifade etti.
İlk 9 Ayda Yüzde 17 Sıçrama
Geçtiğimiz yıl iki ülke ticaretinde ABD’nin 6 milyar dolarlık dış ticaret fazlası verdiğine dikkat çeken Bolat, ticaretteki ivmeyi şu sözlerle aktardı:
"Özellikle uçak alımları ve artan LNG ithalatımız nedeniyle hem dış ticaret arttı yüzde 12-13 civarında hem de toplam ticaretimiz iyi gelişti. Bu trend bu sene de devam ediyor. İlk 9 ayın verilerine göre Türkiye-ABD ticaretinde yüzde 17 artış var ve ABD'nin Türkiye'ye ihracatı 2,5 milyar dolar artmış. Türkiye'nin de ABD'ye ihracatı 1,8 milyar dolar ekstra artış gösterdi. Bunlar bütün bu çabalarımızın, toplantıların ve yatırımların, fuarların, katıldığımız forumların olumlu etkisini göstermekte ve iki ülke liderleri arasındaki dostluk ve dayanışma da ikili siyasi ilişkilerin ticarete ve ekonomiye olumlu yansımasını beraberinde getirmektedir."
Yaklaşık 2 bin Amerikan şirketinin Türkiye'de üretim, ticaret ve ihracat yaptığını kaydeden Bolat, 16,5 milyar dolarlık doğrudan yatırımın yanında toplam akım yatırımların 60 milyar dolara ulaştığını bildirdi. Türk iş dünyasının da karşı kıtada boş durmadığı, Türkiye'den ABD'ye giden doğrudan yatırımların 14,5 milyar dolar seviyesini bulduğu paylaşıldı.
Turizm ve Ulaşımda THY Üstünlüğü
Ekonomik bağların sadece fabrika bacalarıyla sınırlı kalmadığına işaret eden Bakan Bolat, turizm ve havacılık verilerini de masaya yatırdı:
"Turizm bakımından yılda 1 milyon 600 bin Amerikalı turist Türkiye'ye geliyor. Türkiye'den de Amerika'ya yaklaşık 260 bin insanımız yılda seyahat ediyor. Türk Hava Yolları Amerika'da 14 şehre uçuyor ve günlük uçuş sayısı 23. Amerika ile bütün dünya arasında bağlantı anlamında çok büyük bir avantaj sağlıyor. Türk Hava Yolları gerçekten önemli bir üstünlüğe sahip Amerika hatlarında."
865 Milyar Dolarlık Dış Ticaret Hacmi
Türkiye'nin üretim kabiliyetine ve küresel sıralamalarına değinen Bolat, yıllık mal ithalatının yaklaşık 379 milyar dolar, hizmet ithalatının ise 62-63 milyar dolar bandında olduğunu aktardı. Hizmet alımlarında Amerikan firmalarının ciddi bir üstünlüğü olduğuna dikkat çeken Bolat, Türkiye'nin genel ekonomik tablosunu şu verilerle özetledi:
"Mal ve hizmet, ihracat toplamı 410 milyar dolar. Temmuz itibarıyla milli gelirimiz 1,7 trilyon dolar olarak açıklandı. Mal ve hizmet ihracatının milli gelire oranı yüzde 27. Buna ithalatı da eklersek 865 milyar dolar mal ve hizmet, ihracat ve ithalat toplamımız var. 2002'de 5 bin olan yabancı şirket sayısı bu yıl 90 bin sınırına geldi. Türkiye son 23 yılda 294 milyar dolar doğrudan yatırım çekti."
Türkiye'nin limanlarda, lojistik merkezlerinde ve deniz yolunda dünyada ilk 10'da, kara yolu taşımacılığında ilk 11'de, THY ile havacılıkta ve turizmde dünyada 4'üncü, müteahhitlikte ise Çin'in hemen ardından 2'nci sırada yer aldığını vurgulayan Bolat, kazan-kazan prensibiyle dengeli ticareti büyütmeye odaklandıklarını söyledi.
Avrupa ile 233 Milyar Dolar ve Ticaret Savaşları
Türkiye’nin bir numaralı ticaret ortağının Avrupa Birliği olduğunu anımsatan Ticaret Bakanı, ihracatta yüzde 43, ithalatta ise yüzde 32'lik payın AB'ye ait olduğunu hatırlattı. Ülkeye giren 294 milyar dolarlık yabancı yatırımın yüzde 63'ünün Avrupa kaynaklı olduğuna dikkat çeken Bolat, 1996'da 21 milyar dolar olan Türkiye-AB ticaret hacminin Gümrük Birliği entegrasyonuyla 30 yılda 11 kat artarak 233 milyar dolara fırladığını dile getirdi.
Sözlerini küresel piyasalardaki sert dalgalanmalara ayırarak tamamlayan Bolat; pandemi sonrası ABD ve Avrupa'da yüzde 10-11'lere fırlayan enflasyon dalgasının ve Çin’in agresif pazar hamlelerinin korumacılık rüzgarlarını hızlandırdığını, dünya devleri arasında çok çetin müzakerelerin yürütüldüğünü ifade etti.
