Avrupa Birliği ülkelerindeki otoyol ve ekspres yollarda azami hızın 100 km/saat seviyesine indirilmesine yönelik öneri sürücülerin dikkatini çekti. Türkiye’de ise otomobiller için otoyola göre 130 ve 140 km/saat sınırı uygulanıyor. Peki Türkiye’de otoyol hız sınırı değişecek mi, mevcut limitler kalkacak mı ve 100 km/saat hız sınırı Türkiye’yi etkileyecek mi?
Avrupa’daki otoyollarda hız limitlerinin yeniden düzenlenmesine yönelik dikkat çeken bir öneri geldi. Avusturya NATO Genişleme Komitesi Başkanı Günther Fehlinger-Jahn, Avrupa Birliği genelindeki otoyol ve ekspres yollarda azami hızın 100 km/saat olarak uygulanmasını önerdi. Türkiye’de otomobiller için bazı otoyollarda 130 km/saat, bazı güzergâhlarda ise 140 km/saat hız sınırı uygulanması nedeniyle gelişmenin Türkiye’ye etkisi de sürücüler tarafından yakından takip ediliyor.
Avrupa’da otoyol hız sınırı 100 km/saat önerisi
Günther Fehlinger-Jahn tarafından yapılan öneri, Avrupa Birliği genelindeki tüm otoyol ve ekspres yollarda azami hızın 100 km/saat ile sınırlandırılmasını öngörüyor. Önerinin gerekçeleri arasında ölümlü ve ağır yaralanmalı trafik kazalarının azaltılması, yakıt tasarrufunun artırılması ve petrol ithalatına bağımlılığın düşürülmesi bulunuyor.
Ancak söz konusu 100 km/saat hız sınırı, Avrupa Birliği kurumları tarafından alınmış bir karar niteliği taşımıyor. Öneri herhangi bir yasa tasarısı veya direktif taslağı olarak da AB kurumlarının önünde bulunmuyor. Dolayısıyla Avrupa genelinde mevcut otoyol hız limitleri bu öneri nedeniyle değişmiş değil.
AB’de ortak hız sınırı için hangi süreç gerekiyor?
Avrupa Birliği mevzuatında karayollarındaki azami hız limitlerinin belirlenmesi ve trafik düzenlemeleri ülkelerin ulusal yetki alanında bulunuyor. Bu nedenle üye ülkelerdeki otoyollarda farklı hız sınırları uygulanabiliyor ve bütün ülkeleri kapsayan tek bir bağlayıcı otoyol hız limiti bulunmuyor.
AB genelinde 100 km/saat otoyol hız sınırı gibi ortak bir uygulamaya geçilebilmesi için Avrupa Komisyonu tarafından resmi bir teklif sunulması gerekiyor. Teklifin daha sonra Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi tarafından değerlendirilerek onay süreçlerinden geçmesi, ardından düzenlemenin üye ülkelerin iç hukuklarına uyarlanması gerekiyor.
Türkiye’de otoyol hız sınırı 130 ve 140 km/saat
Türkiye’de otomobiller için otoyol hız sınırı, yolun işletme modeline göre değişiyor. Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyollarda otomobiller için azami hız 130 km/saat olarak uygulanıyor. Yap-İşlet-Devret modeliyle işletilen otoyollarda ise otomobiller için azami hız 140 km/saat seviyesine çıkıyor.
Türkiye’de otoyollardaki hız limitleri 1 Temmuz 2022 tarihinde yeniden düzenlenmişti. Daha önce standart olarak uygulanan 120 km/saat hız sınırı, altyapısı ve yol geometrisi uygun güzergâhlarda artırılarak 130 ve 140 km/saat seviyesine yükseltilmişti.
Türkiye’de 130 ve 140 km/saat sınırı kalkacak mı?
Avrupa’da ortaya atılan 100 km/saat hız sınırı önerisi, Türkiye’de uygulanan 130 ve 140 km/saatlik otoyol limitlerini değiştiren bir düzenleme içermiyor. Türkiye’de mevcut uygulama kapsamında KGM tarafından işletilen otoyollarda 130 km/saat, Yap-İşlet-Devret modeliyle işletilen otoyollarda ise 140 km/saat sınırı devam ediyor.
Avrupa Birliği için gündeme getirilen öneri de şu aşamada bağlayıcı bir düzenleme değil. Bu nedenle Türkiye’deki 130 ve 140 km/saat otoyol hız sınırının kaldırılmasına ilişkin metinde yer alan herhangi bir karar bulunmuyor.
130 ve 140 km/saat hız sınırı hangi araçları kapsıyor?
Türkiye’de otoyollarda uygulanan 130 ve 140 km/saat hız sınırları yalnızca otomobil sınıfındaki araçları kapsıyor. Minibüs, otobüs, kamyonet, kamyon ve diğer ağır vasıtalar aynı hız limitlerine tabi değil.
Bu araç gruplarının azami hızları mevzuatta ayrı kategoriler altında belirleniyor. Dolayısıyla otoyolda otomobiller için geçerli olan 130 veya 140 km/saatlik azami hız sınırı, diğer araç türleri için doğrudan uygulanmıyor.
