Ocak ayında belirlenen asgari ücret daha yılın ilk yarısı tamamlanmadan enflasyon karşısında ciddi ölçüde değer kaybetti. Hükümet ara zam yapılmayacağı yönünde mesajlar verirken, uzmanlar resmi veriler üzerinden yapılan hesaplamaların bile asgari ücretlinin gelirinde yüzde 16 ila 19 arasında bir kayba işaret ettiğini belirtiyor. Milyonlarca çalışan için maaşlar kâğıt üzerinde aynı kalırken, alım gücündeki düşüş nedeniyle fiilen "görünmeyen bir maaş kesintisi" yaşanıyor.
ENFLASYONUN FATURASI NEDEN HEP DAR GELİRLİYE ÇIKIYOR?
Ekonomi yönetimi ara zam konusunda mesafeli bir tutum sergilerken, birçok ekonomist yüksek enflasyonun yükünün ağırlıklı olarak ücretli kesim tarafından taşındığı görüşünde birleşiyor. Ekonomi çevrelerinde dile getirilen değerlendirmelere göre, ücret artışlarının enflasyonu tetiklediği yönündeki görüşler sıkça gündeme getirilse de fiyat artışlarının tek nedeni ücretler değil. Vergi politikaları, kamu harcamaları, kur dengesi, üretim maliyetleri ve piyasalardaki yapısal sorunlar da enflasyon üzerinde etkili oluyor. Uzmanlar, enflasyonla mücadele adına ücretlerin baskılanmasının kısa vadede bazı göstergeleri etkileyebileceğini ancak dar gelirli kesimin yaşam standartlarında ciddi aşınmaya yol açtığını ifade ediyor.
ARA ZAM TARTIŞMASI YENİDEN GÜNDEMDE
Bu tablo, kamuoyunda ara zam beklentilerini yeniden gündeme taşırken, ekonomi çevrelerinde de farklı çözüm önerileri tartışılıyor. Millî Gazete'nin görüştüğü ekonomi çevreleri, yalnızca resmi enflasyon oranları dikkate alındığında dahi asgari ücrette yüzde 18-19 bandında bir güncellemenin gündeme gelmesinin kaçınılmaz hale geldiğini değerlendiriyor. Uzmanlara göre mesele yalnızca ücret artışı değil. Yüksek enflasyon ortamında ücretlerin yılda bir kez belirlenmesi, özellikle dar gelirli kesimlerin satın alma gücünün hızla erimesine yol açıyor. Bu nedenle gelir kayıplarının telafi edilmesine yönelik yeni mekanizmaların tartışılması gerektiği ifade ediliyor.
MARKETTE HER HAFTA YENİ ETİKET
Sokaktaki vatandaşın hissettiği tablo da resmi verilerin ötesine geçmiş durumda. Temel gıda ürünlerinden ulaşıma, kiralardan enerji giderlerine kadar birçok kalemde fiyat değişimleri artık aylık değil haftalık olarak hissediliyor. Vatandaşlar, birkaç ay önceki alışveriş sepetiyle bugünkü sepet arasında ciddi fark oluştuğunu belirtirken, özellikle sabit gelirli kesimlerin temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını ifade ediyor. Market raflarında sürekli değişen fiyat etiketleri, milyonlarca kişinin bütçesini yeniden hesaplamasına neden oluyor.
KAMUDA TASARRUF ÇAĞRILARI GÜÇLENİYOR
Ekonomi çevrelerinde öne çıkan bir diğer görüş ise enflasyonla mücadelenin yalnızca ücret politikaları üzerinden yürütülmemesi gerektiği yönünde. Uzmanlar, kamu harcamalarında verimlilik odaklı tasarruf adımlarının artırılması, üretimi destekleyen politikaların güçlendirilmesi ve vergi sisteminde adaletin sağlanmasının da enflasyonla mücadelede önemli başlıklar arasında yer aldığını belirtiyor. Dar gelirlinin alım gücünü korumaya yönelik adımların atılmaması halinde sosyal maliyetlerin daha da ağırlaşabileceği uyarısı yapılıyor.
MİLYONLARCA ASGARİ ÜCRETLİ AYNI GERÇEKLE KARŞI KARŞIYA
Yılın başında açıklanan maaş rakamı değişmedi. Ancak kira bedelleri, market fiyatları, ulaşım giderleri ve temel ihtiyaç harcamaları yükselmeye devam etti. Bu nedenle milyonlarca çalışanın maaşı nominal olarak aynı görünse de satın alma gücü her geçen ay biraz daha geriliyor. Ortaya çıkan tablo ise kamuoyunda giderek daha yüksek sesle sorulan bir soruyu yeniden gündeme taşıyor: Enflasyonun faturası neden hep asgari ücretliye çıkıyor?
