Orta Doğu’daki barut fıçısı, Pakistan’ın arabuluculuğunda yerini diplomatik bir satranç hamlesine bıraktı. Washington ve Tel Aviv’in ardından Tahran’dan gelen açıklama, tansiyonu düşürse de diplomatik tonu iyice yükseltti. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreterliği, yaşanan gelişmeleri büyük bir "zafer" olarak nitelendirirken, Trump’ın daha önce bahsettiği 10 maddelik planın aslında bizzat kendileri tarafından hazırlandığını ve Pakistan aracılığıyla Beyaz Saray’a iletildiğini duyurdu.
"ABD Planımızı Kabul Etmek Zorunda Kaldı"
Tahran cephesi, saldırıların askıya alınmasını ABD’nin bir tercihi değil, bir zorunluluğu olarak görüyor. Konseyden yapılan açıklamada, "suçlu" olarak tanımladıkları ABD yönetiminin, İran’ın sunduğu 10 maddelik şartlar listesini "ilkesel olarak" taahhüt ettiği vurgulandı. Maddeler arasında, ABD’nin İran’a tazminat ödemesi, bölgedeki muharip güçlerini çekmesi ve Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın durdurulması gibi oldukça ağır ve kritik maddeler yer alıyor.
Hürmüz Boğazı’nda İran Ordusu Dönemi
Haberin en çarpıcı noktası ise dünyanın enerji damarı sayılan Hürmüz Boğazı üzerindeki hakimiyet ilanı oldu. İran, ateşkes süresince ve sonrasında Boğaz’dan geçişlerin ancak İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon içinde gerçekleşebileceğini duyurdu. Bu hamle, uluslararası deniz trafiğinin anahtarının resmen İran’ın eline geçmesi anlamına geliyor. Ayrıca Tahran, uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin kabul edilmesi ve tüm yaptırımların kaldırılması konusunda taviz verilmeyeceğinin altını çizdi.
Masadaki 10 Madde: Tazminat ve Tahliye
İran’ın Pakistan üzerinden Washington’a dikte ettiği iddia edilen planda, sadece askeri değil ekonomik talepler de ön planda. İşte Tahran’ın "olmazsa olmaz" dediği o başlıklar:
-
Askeri Çekilme: ABD güçlerinin bölgedeki tüm üs ve noktalardan tamamen çekilmesi.
-
Hükümranlık: Hürmüz Boğazı’nda İran hâkimiyetini garanti altına alan güvenli geçiş protokolü.
-
Ekonomik Özgürlük: Tüm birincil ve ikincil yaptırımların iptali, bloke edilen tüm varlıkların serbest bırakılması.
-
Tazminat: İran’ın uğradığı zararların ABD tarafından tamamen karşılanması.
-
BM Onayı: Tüm bu maddelerin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla bağlayıcı hale getirilmesi.
