Küresel ticaret savaşının eşiğindeki piyasaların gözü kulağı Washington-Pekin hattından gelecek haberdeydi.
Taraflar, küresel tedarik zincirini kilitleyen yaptırımların gölgesinde nihai bir hesaplaşmaya girmek yerine takvimi esneterek zaman kazanmayı seçti.
Masadaki pazarlıkların ömrü kış ortasına kadar uzatılırken, küresel ekonomiyi sarsacak restleşme de şimdilik ertelendi.
12 Saatlik Pazarlıktan Ek Süre Çıktı
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Fox News ekranlarında Çin Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile yürüttükleri çetin temas trafiğini aktardı. New York'ta pazar günü tam 12 saat süren bir toplantı yaptıklarını kaydeden Bessent, çarşamba günü temasların başkent Washington'da sürdüğünü ifade etti.
Halen tamamlanmamış dosyaların bulunduğuna işaret eden Bessent, uzlaşmayı şu sözlerle duyurdu:
"İki ülke arasında 10 Kasım'da sona ermesi planlanan ve 'Busan Anlaşması' olarak adlandırdığımız ekonomik yumuşama sürecini uzatma konusunda bugün mutabık kaldık. Ekonomik alanda neler yapabileceğimizi görmek adına bize daha fazla zaman kazandırmak amacıyla bu anlaşmanın süresi 10 Ocak'a kadar uzatılacak."
Çin tarafında henüz kusursuz işlemeyen başlıklar olduğuna dikkat çeken Bakan Bessent, beklentilerini açıkça ilettiklerini ve Pekin yönetiminin gelecek aylarda anlaşmayı hayata geçirme konusunda ne denli kapsamlı ve istekli bir tutum sergileyeceğini yakından takip edeceklerini dile getirdi.
Şi Washington'a Ayak Bastığı An Duyuruldu
Diplomasi trafiğindeki zamanlama dikkat çekti. Karar, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in ABD Başkanı Donald Trump'ın resmi daveti üzerine Washington'a iniş yaptığı sıralarda kamuoyuna ilan edildi.
Bessent, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda liderler zirvesi öncesi yürütülen hazırlığa değinerek, "Bugün Washington'da, Başkan Trump ile Başkan Şi arasındaki görüşme öncesinde, Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng ile ABD-Çin ekonomik ilişkileri üzerine kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdik. Görüşmelerimiz, ABD'nin ekonomik ve ulusal güvenlik çıkarlarını ilerletirken aynı zamanda Amerikalı işçileri, çiftçileri ve işletmeleri koruyan somut taahhütler elde etmeye odaklanmayı sürdürdü" ifadelerine yer verdi.
Busan Mutabakatı Neleri Kapsıyor?
Washington ile Pekin arasındaki gerilim, Trump'ın ikinci iktidar döneminde gümrük tarifeleri, teknoloji kısıtlamaları ve nadir toprak elementleri savaşıyla tırmanışa geçmişti. İki liderin Ekim 2025'te Güney Kore'nin Busan kentindeki tarihi zirvesinde varılan geçici uzlaşmayla kriz dondurulmuştu.
Uzatılması kararlaştırılan mutabakatta öne çıkan başlıklar şöyle kaydedildi:
-
Yüzde 24 Ek Vergi Askıda: Karşılıklı tarifeler kapsamında devreye sokulan yüzde 24 ek vergi, 10 Kasım 2025 tarihinden itibaren 1 yıl süreyle ertelenmişti.
-
Fentanil ve Vergi İndirimi: Çin'in fentanil ve öncül kimyasalların ihracatına sıkı denetim taahhüdü vermesi üzerine ABD, bu alandaki tedbirlerin yetersizliği gerekçesiyle getirdiği yüzde 20 ek vergiyi yüzde 10'a düşürmüştü.
-
Teknoloji ve Nadir Element Takası: ABD yönetiminin ihracat kontrolü uyguladığı varlık listesindeki yabancı şirketlerin yüzde 50'yi aşan pay sahibi olduğu ortaklıkları kapsayan kuralı 1 yıl ertelemesine karşılık Çin, 9 Ekim tarihli nadir toprak elementleri kontrol paketini 1 yıllığına askıya almıştı.
-
Liman Harçları ve Misillemeler: ABD'nin denizcilik ve lojistik soruşturması kapsamında Çin gemilerine getirmeyi planladığı ton başına ek liman ücreti ile Çin'in buna yönelik hazırladığı misilleme adımları karşılıklı olarak 1 yıl süreyle ötelenmişti.
