28 Şubat'ta başlayan ve tahmin edilenden çok daha uzun süren savaşta nihayet küresel piyasaların nefes alacağı bir dönemeç geçildi. Karşılıklı füzelerin ve Hürmüz Boğazı'nı kilitleyen hamlelerin ardından tırmanan küresel kriz nedeniyle tüm dünyada kriz başgöstermişti. Petrol akışının kesintiye uğramasıyla bütçeleri sarsılan, akaryakıt zamlarıyla boğuşan vatandaşın gözü telefonda, Washington’dan gelecek nihai barış haberine kilitlendi.
Hürmüz Boğazı Yeniden mi Açılıyor?
ABD merkezli haber sitesi Axios'un iki ABD'li yetkili ve bir diplomatik kaynağa dayandırdığı habere göre taraflar, ateşkesi uzatmak ve nükleer program müzakerelerini başlatmak için masada el sıkıştı.
Pakistan ve Umman gibi arabulucular üzerinden yürütülen görüşmelerde hazırlanan taslak metne göre, Hürmüz Boğazı herhangi bir kısıtlama olmaksızın ticari gemilerin geçişine açılacak. Tahran yönetiminin geçiş yapan gemilerden ücret almayacağı ve 30 gün içinde boğazdaki tüm mayınları temizleyeceği ifade edildi. Buna karşılık ABD Donanması'nın bölgede uyguladığı deniz ablukasının da ticari taşımacılığın normale dönmesiyle eş zamanlı ve kademeli olarak kaldırılacağı kaydedildi.
Masada Nükleer Taahhüt ve Yaptırımlar Var
Mutabakat zaptı kapsamında İran’ın nükleer silah edinme yönünde herhangi bir çabada bulunmayacağına dair taahhüt vereceği bildirildi. Önümüzdeki 60 günlük süreçte yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının nasıl tasfiye edileceği ve zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılması konuları müzakere edilecek.
Washington yönetiminin ise buna karşılık yaptırımların hafifletilmesini ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını görüşmeyi kabul ettiği aktarıldı. İran heyetinin kendi hükümetinden gerekli onayları alarak "anlaşmaya imza atmaya hazırız" mesajını ilettiği öne sürülürken, Tahran kanadından henüz iddialara ilişkin resmi bir açıklama gelmedi.
Uydu Görüntüleri ve Enflasyon Baskısı: Kafalar Karışık
Diplomatik kulislerde bu gelişmeler yaşanırken sahada ve ekonomide gelen son veriler nedeniyle kafalar karışık. CNN'in yayımladığı yeni uydu analizinde, İran'ın savaş sırasında bombardımanlarla girişleri çökertilen yeraltı füze üslerini basit mühendislik çalışmalarıyla hızla yeniden işler hale getirdiği gözler önüne serildi. Bu durum, Trump'ın "İran'ın füze kapasitesi yok edildi" yönündeki açıklamalarını tartışmaya açtı.
Savaşın ekonomik faturası da ağırlaşıyor. Petrol sevkiyatının yavaşlamasıyla fırlayan enerji fiyatları, ABD'de Fed'in en yakından izlediği PCE enflasyonunu nisanda yıllık yüzde 3,8 ile son üç yılın zirvesine taşıdı. Gelirinden fazlasını harcamak zorunda kalan Amerikalıların tasarruf oranı ise yüzde 2,6'ya gerileyerek son yılların en düşük seviyesini gördü.
Müzakere heyetinden detaylı brifing alan Donald Trump'ın "Düşünmek için birkaç güne ihtiyacım var" diyerek süre istemesinin ardından, Beyaz Saray'dan gelecek tarihi onay bekleniyor.
