Avrupa’daki sınır geçişlerinde biyometrik kontroller için kullanılan Giriş-Çıkış Sistemi (EES), teknik sorunlar ve havalimanlarında oluşan yoğunluk nedeniyle yeniden tartışma konusu oldu. Fransa, Almanya, İtalya ve Yunanistan’ın da aralarında bulunduğu 9 Avrupa ülkesi, sistem kararlı şekilde çalışana kadar biyometrik kontrolleri uygulamama kararı aldı. Karar özellikle Schengen bölgesine seyahat edecek AB dışı ülke vatandaşlarının sınır işlemleri açısından önem taşıyor.
AB giriş-çıkış sistemi kaldırıldı mı?
EES tamamen kaldırılmış değil. Avrupa’nın ortak sınır kontrol sisteminin sona erdirilmesi yerine bazı ülkelerde biyometrik kontrollerin uygulanmasına ara veriliyor.
Kararın temelinde sınır kapıları ve havalimanlarında yaşanan teknik sorunlar ile bunların yolcu işlemlerinde oluşturduğu gecikmeler bulunuyor.
Sistemi uygulamama kararı alan ülkeler, teknik altyapının daha kararlı hale gelmesine kadar biyometrik işlemleri askıya alıyor.
EES neden askıya alındı?
EES kapsamında AB dışındaki ülkelerden gelen yolcuların sınır işlemleri sırasında parmak izi ve yüz görüntüsü gibi biyometrik verilerinin alınması öngörülüyor.
Ancak uygulama sırasında ortaya çıkan teknik ve entegrasyon sorunları, bazı havalimanlarında işlemlerin uzamasına ve yolcu kuyruklarının oluşmasına neden oldu.
Sınır geçişlerinin akıcılığını korumak isteyen ülkeler de biyometrik kontrollerin uygulanmasına ara verme yoluna gitti.
EES hangi ülkelerde uygulanmıyor?
EES kapsamındaki biyometrik kontrolleri geçici olarak uygulamama kararı alan 9 Avrupa ülkesi bulunuyor.
Bunlar Fransa, Almanya, İtalya, Yunanistan, Belçika, Hollanda, Portekiz, Malta ve İsviçre olarak sıralanıyor.
Karar, sistemin tamamen ortadan kaldırılması anlamına gelmiyor. Söz konusu ülkelerde teknik altyapının işleyişine bağlı olarak biyometrik kontrollerin yeniden uygulanması gündeme gelebilecek.
EES Türkiye'den Avrupa'ya gidenleri etkiliyor mu?
EES, AB dışındaki ülkelerden Schengen bölgesine seyahat eden kişilerin sınır işlemleriyle doğrudan bağlantılı bir sistem.
Bu nedenle Türkiye’den EES kapsamındaki Avrupa ülkelerine seyahat eden Türk vatandaşlarının sınır geçiş işlemleri de sistemin kapsamına giriyor.
Biyometrik kontrollerin uygulanmadığı ülkelerde ise yolcuların sınır işlemleri, o dönemde kullanılan kontrol prosedürleri doğrultusunda gerçekleştiriliyor.
EES sistemi nasıl çalışıyor?
Entry/Exit System ifadesinin kısaltması olan EES, Avrupa’ya giriş ve çıkış yapan AB dışı ülke vatandaşlarının sınır hareketlerinin elektronik ortamda kayıt altına alınmasını amaçlıyor.
Sistem kapsamında yolcuların giriş ve çıkış bilgileriyle birlikte biyometrik verilerinin kullanılması planlanıyor.
Parmak izi ve yüz taraması gibi işlemler de bu yapının önemli parçaları arasında bulunuyor.
EES biyometrik kontrolünde hangi bilgiler alınıyor?
EES’nin öne çıkan özelliklerinden biri yolcuların biyometrik bilgilerinin sınır kontrol sürecine dahil edilmesi.
Sistem kapsamında parmak izi ve yüz görüntüsü gibi veriler kullanılıyor.
Bu uygulama, AB dışındaki ülkelerin vatandaşlarının Schengen bölgesine giriş ve çıkışlarının elektronik olarak takip edilmesini sağlayan sınır kontrol altyapısının bir parçasını oluşturuyor.
EES muafiyet süresi ne zaman sona erdi?
Ülkelerin seyahat yoğunluğunu ve sınır geçişlerini yönetebilmesi amacıyla sağlanan 150 günlük esneklik süresi 6 Eylül 2026 tarihinde sona erdi.
Bu dönemin tamamlanmasının ardından EES kontrollerinin uygulanması konusu yeniden öne çıktı.
Ancak 9 ülke, teknik altyapının oluşturduğu sorunların devam etmesi nedeniyle biyometrik kontrolleri uygulamama kararı aldı.
EES tamamen ne zaman uygulanacak?
EES kontrollerinin yeniden tam kapasite uygulanmasında teknik sistemlerin istikrarlı şekilde çalışması belirleyici olacak.
Uygulamaya ara veren ülkeler açısından özellikle havalimanlarındaki yolcu akışının kesintiye uğramaması ve sınır işlemlerinin uzun kuyruklara dönüşmemesi önem taşıyor.
Bu nedenle biyometrik kontrol sisteminin geleceği, teknik altyapının sorunsuz çalışmasını sağlayacak düzenlemelerle bağlantılı ilerliyor.
Havayolu şirketleri EES için ne istiyor?
Havayolu şirketleri ve havalimanı işletmecileri de EES’nin uygulanması sırasında yaşanan aksaklıklara ilişkin görüşlerini dile getirdi.
Ryanair Operasyon Müdürü Neal McMahon, havalimanları ile sınır güvenliği birimlerinin hazırlıklarını tamamlayabilmesi için muafiyet döneminin Nisan 2027’ye kadar uzatılmasını istedi.
Sektör temsilcilerinin eleştirilerinde özellikle altyapının yolcu yoğunluğunu karşılayabilecek seviyeye getirilmesi gerektiği öne çıktı.
EES ile pasaport kontrolü kalkıyor mu?
EES’nin amacı sınır kontrolünü ortadan kaldırmak değil, AB dışından gelen yolcuların giriş ve çıkış işlemlerini elektronik ve biyometrik bir sistem üzerinden kayıt altına almak.
Bu nedenle EES’de yaşanan sorunlar veya bazı ülkelerin biyometrik kontrolleri geçici olarak uygulamaması, Avrupa’ya seyahat eden kişilerin sınır ve pasaport kontrollerinden tamamen muaf tutulduğu anlamına gelmiyor.
Yolcuların seyahat belgeleri ve sınır giriş koşulları mevcut prosedürler doğrultusunda kontrol edilmeye devam ediyor.
