Disk-Ar‘ın araştırmasına göre "yoksulluk" enflasyon sepetinde gizleniyor. Sepette yapılan oynamalar enflasyonu geriletiyor. Madde sepetinin her yıl değişmesi ve madde ağırlığının kamuoyuyla paylaşılmaması verilerin güvenilirliğini zedeliyor.
Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Ensitüsü‘nün (DİSK-AR) araştırmasına göre "yoksulluk", Türkiye İstatistik Kurumu‘nun enflasyon sepetinde gizli hale getiriliyor. Enflasyon sepetinde yapılan oynamalar, enflasyonu geriletiyor. Madde sepetinin her yıl değişmesi, madde ağırlığının kamuoyunla paylaşılmaması verilerin güvenilirliğini zedeliyor. Madde sepetinde araç satın alımı yüzde 5.44‘lük ağırlığı ile yüzde 5.23‘lük kiradan ve yüzde 3.14 ile ekmekten daha fazla ağırlığa sahip bulunuyor. Ücretliye yüzde 10 kaybettiren hesaplama yöntemi gizli yoksullaşmaya neden oluyor.
DİSK-AR‘ın araştırmasında TÜİK tarafından açıklanan Tüketici Fiyatları Endeksi Ana ve Alt Grup Endeksleri ve 2011 Yılı Ana ve Alt Grup Ağırlıkları ile SGK Sigortalı istatistikleri değerlendirildi. DİSK-AR araştırmasında TÜFE madde sepetinde her yılın aralık ayında değişiklik yapılmasının ve aynı zamanda fiyatı teknolojik gelişmeye koşut olarak düşen maddeler ile yaygın kullanımı olmayan maddelerin sepette olmasının enflasyon verilerinin düşük çıkmasına neden olduğu ifade edildi. Bu durumun ise istatistiklere yansımayan gizli bir yoksullaştırmanın önünü açtığı iddiasına yer verildi. Enflasyondaki hareketlerin doğrudan doğruya alım gücüne etki eden bir role sahip olduğunun ifade edildiği raporda, emekçiler açısından alım gücünü etkileyen unsurlardan birincisinin ücret artışlarının enflasyon artışlarını karşılama gücü olduğu, ancak bunun yanında enflasyon rakamları belirlenirken esas alınan madde sepetinin, zorunlu ve temel ihtiyaçları ne kadar karşılayıp karşılamadığının da önemli bir unsur olduğu vurgulandı.
Sepette yapılan oynamalar enflasyonu geriletiyor
Rapora göre madde sepetinin her yıl değişiyor olması, madde ağırlıklarının kamuoyu ile paylaşılmaması, verilerin güvenliği konusunda çeşitli soru işaretlerine neden olurken, sabit madde ağırlıkları ile hesaplanan endeksi ile resmi endeks arasında fark sistematik olarak enflasyonu düşürecek şekilde artıyor. Bu fark 2004 yılında 0.31 puan, 2005 yılında 1.05 puan, 2006 yılında 1.67 puan, 2007 yılında 2.08 puan, 2008 yılında 2.81 puan, 2009 yılında 3.56 puan, 2010 yılında 5.93 puan düzeyine çıkmış durumda. Son verilere göre bu oran 6.4 puan seviyesinde.
Araç satın alımının ağırlığı ekmek ve kiradan fazla
Madde sepetinde araç satın alımı, kiradan ve ekmekten daha fazla ağırlığa sahip bulunuyor. Ücretliye yüzde 10 kaybettiren hesaplama yöntemi gizli yoksullaşmaya neden oluyor.
Raporda alt maddelerin ağırlıkları konusunda da veriler sunuluyor. Madde sepetinde araç satın alımının yüzde 5.44‘lük ağırlığı ile yüzde 5.23‘lük pay ile gerçek kiradan ve yüzde 3.14‘lük pay ile ekmekten daha etkili olduğunun ifade edildiği raporda enflasyonu aşağı çeken ürünlerden örnekler veriliyor. Bu ürünler şunlar:
"- Fotoğraf makinesi, kamera, CD çalar, VCD, televizyon gibi ürünlerin içinde yer aldığı ‘Görsel-İşitsel Sistemle (Audio-Visual), Fotoğrafla Ve Veri İşlemle İle İlgili Ekipmanları‘nın fiyatları 2003 yılından beri yüzde 31 geriledi.
- Sim kart, batarya, telsiz telefon ve cep telefonun da içinde yer aldığı ‘Telefon Faks ve Ekipmanlarının‘ fiyatı 2003 yılından bu yana yüzde 53 geriledi.
- Elektrikli ev aletleri ve diğerleri oluşturan ‘Ev aletleri‘ 2003 yılından bu yana sadece yüzde 24.6 oranında bir artış gösterdi.
- Ağırlığı kira ve ekmekten fazla olan ‘araç satın alımı‘ 2003 yılından bu yana fiyatı sadece yüzde 22.8 oranında arttı.
- Tansiyon aleti, ilaç, ilkyardım aletleri, gözlük cam ve çerçevesini içeren ‘Tıbbi ürünler, aletler ve malzemeler‘ 2003‘ten beri % 6.6 oranında geriledi."
