Nötron yıldızları…
Güneş'ten daha büyük kütleli devasa yıldızların süpernova patlamasıyla ömrünü tamamlayıp kendi içine çökmesi sonucu oluşan, evrendeki en yoğun ve en küçük gök cisimleri...
Neredeyse tamamen sıkışmış nötronlardan oluşurlar.
Güneş'in yaklaşık 1.5 katı kadar kütleye sahip olan bu yıldızlar, yalnızca ortalama 10 kilometre çapında küçücük bir küreye sıkışmıştır.
Bir çay kaşığı (veya küp şeker) büyüklüğündeki nötron yıldızı maddesi yaklaşık 1 milyar ton ağırlığındadır.
Yüzeyindeki yerçekimi Dünya'dakinden milyarlarca kat daha güçlüdür.
Hacimlerinin küçülmesi ve açısal momentumun korunumu nedeniyle kendi etraflarında akıl almaz hızlarda dönerler.
Saniyede yüzlerce kez dönenleri vardır.
Hızla dönerken manyetik kutuplarından uzaya enerji fışkırtırlar.
Bu enerji huzmeleri Dünya'ya doğru yöneldiğinde, deniz feneri gibi yanıp sönen radyo dalgaları veya X-ışınları yayarlar; bu gök cisimlerine pulsar denir.
Bazı nötron yıldızlarının evrendeki en güçlü manyetik alanlara sahip olduğu bilinmektedir. Magnetar adı verilen bu yıldızlar, etraflarına çok şiddetli gama ışını patlamaları saçabilirler.
Nötron yıldızları, evrenin en ağır elementlerinin (altın, platin gibi) nasıl sentezlendiğini anlamamızda ve uzay-zaman dalgalanmalarının (kütleçekimsel dalgalar) keşfedilmesinde kilit bir rol oynar
BİR GEZEGEN DEĞİL!
Nötron yıldızı bir gezegen değildir.
Büyük kütleli bir yıldızın ömrünün sonunda süpernova olarak patlayıp çekirdeğinin kendi içine çökmesiyle oluşan ölü bir yıldız kalıntısıdır.
Güneş'ten daha büyük bir kütleyi yaklaşık 10-20 kilometre çapında bir küreye sığdıracak kadar yoğundurlar…
YILDIZDAN İLK KEZ RADYO SİNYALİ ALINDI
Şimdi…
Nötron yıldızından ilk kez radyo sinyali alındı…
Sinyali alan Çinli bilim insanları…
Çinli bilim insanları, uzun yıllardır radyo dalga boylarında hiçbir sinyal üretmediği düşünülen genç bir nötron yıldızından ilk kez düzenli radyo darbeleri tespit etti.
Keşfin, bu tür gök cisimlerinin oluşumu ve evrimine ilişkin mevcut teorilere önemli katkılar sağlaması bekleniyor.
Nature Astronomy dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, onlarca yıldır dünya genelinde sürdürülen gözlemler sırasında bu sınıftaki bir gök cisminden ilk kez başarılı şekilde radyo sinyali elde edildi.
Araştırma, Çin Bilimler Akademisi Ulusal Astronomi Gözlemevleri ile Tsinghua Üniversitesi Astronomi Bölümü'nden bilim insanlarının ortak çalışmasıyla gerçekleştirildi.
"RADYO SESSİZLİĞİNDE" OLDUĞU DÜŞÜNÜLÜYORDU
İncelenen gök cismi, süpernova kalıntılarının merkezinde bulunan ve Merkezi Kompakt Cisim (CCO) olarak adlandırılan genç nötron yıldızları sınıfında yer alıyor.
Bu yıldızlar, X-ışınlarında oldukça parlak görünmelerine rağmen bugüne kadar radyo teleskoplarıyla tespit edilemedikleri için "radyo sessizliğinde" oldukları düşünülüyordu.
Bilim dünyasında uzun süredir, bu yıldızların gerçekten radyo sinyali üretip üretmediği ya da ürettikleri sinyallerin mevcut teleskoplarla algılanamayacak kadar zayıf olup olmadığı tartışılıyordu.
424 MİLİSANİYELİK DÜZENLİ RADYO DARBELERİ KAYDEDİLDİ
Araştırmacılar, Güney Afrika'da bulunan ve dünyanın en büyük radyo astronomi projelerinden biri olan Square Kilometre Array (SKA) projesinin öncüsü niteliğindeki MeerKAT Radyo Teleskobu ile yaptıkları gözlemlerde yaklaşık 424 milisaniyelik periyoda sahip düzenli radyo darbeleri tespit etti.
Yapılan analizler sonucunda sinyallerin, bir süpernova kalıntısının merkezindeki Merkezi Kompakt Cisim'den geldiği doğrulandı.
Böylece söz konusu gök cisminin aslında bir radyo pulsarı olduğu ortaya çıktı.
Araştırmacılar, elde edilen bulguların zayıf manyetik alana sahip genç nötron yıldızlarının da radyo sinyali üretebildiğini gösterdiğini belirtti.
