Türk Tarih Kurumu (TTK) eski Başkanı Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu, Kürtçe olduğu için değil, ancak Ermenice ve Rumca olduğu için değiştirilen yerleşim yeri isimleri bulunduğunu belirtti.
Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu, Türkiye Cumhuriyeti döneminde de binlerce yer isminin değiştirildiğini, bu isimlerin çok büyük bir kısmının Türkçe, Arapça ve Farsça olduğunu söyledi. Halaçoğlu, Osmanlı tahrir kayıtlarında Kürtçe isimlerin çok az olmasını ise; Kürtlerin Anadolu‘ya Kanuni Sultan Süleyman döneminde gelmesine bağladı.
Prof. Dr. Yusuf Halaçoğlu, Cihan Haber Ajansı‘na yaptığı açıklamada, yerleşim yeri isimlerinin değiştirilmesinin dünyada her ülkede görüldüğünü ifade etti.
Halaçoğlu, bugün Yunanistan başta olmak üzere bütün Balkan devletlerinin Osmanlı dönemindeki yer adlarını tümüyle değiştirdiğini aktardı.
Türkiye Cumhuriyeti döneminde de binlerce yer isminin değiştirildiğini kaydeden Halaçoğlu, "Bir imparatorluktan, üniter bir yapıya geçilmiş. O tarihlerde Anadolu‘da yaşayan Rumlar, Ermeniler vardı. Bunlar Birinci Dünya Savaşı ve Milli Mücadele sonrasında artık orada yaşamıyorlar. Oraları eski isimleri ile anmanız söz konusu değil. Oraya ülkenin başka yerlerinden gelmiş ve yeni yerleşmiş insanların verdikleri isimler var. Konya‘dan gelmişler, geldikleri köyün adını yeni köylerine koymuşlar. Balıkesir‘den gelmişler, Balıkesirli demişler. Ya da kendi aşiret isimleri var. Karamehmetli demişler. Ya da orada bir pınar vardır, Soğukpınar demişler." şeklinde konuştu.
Bu değişiklikler yapılırken, etimolojik bir sözlük bulunmadığını, iyi bir tahlil ve değerlendirmenin çoğu defa yapılmadığı görüşünü taşıdığını kaydeden Halaçoğlu, "Sözgelimi, Ceyhan‘ın Kırmıt köyü var. Kırmıt‘ın ne olduğunu kimse anlamamış anlaşılan. Kırmıt, Tecirli ismindeki bir Türkmen oymağının adı. Ama bunu da değiştirmişler, Sağkaya yapmışlar. Kaldı ki orada kaya da yoktur. Ya da, Sırkıntılı nahiyesi vardı. Bu da Avşar aşiretlerinden birinin adıdır. Bunu da Yüksekören yapmışlar." diye konuştu.
Türkçe‘den Arapça ve Farsça kelimelerin temizlenmesi
Halaçoğlu, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül‘ün kullandığı Norşin ismini hatırlatarak, bu kelimenin Arapça- Farsça bir kelime olduğunu belirtti.
Halaçoğlu, şöyle konuştu: "Norşin dedikleri, tahrir defterlerinde aslında Nurşin‘dir. Bugün 1987 yılında adını değiştirdiğimiz ve Güroymak dediğimiz yer. Burada, bugün de Türkiye‘de halen yaşayan, Oğuzların Bayat Boyuna mensup Şavak Aşireti vardır. Kelimenin aslı Nurşin. O tarihte Çemişkezek Sancağı‘na bağlı. Ama Fars telaffuzu ile söylerseniz, ya da Kürt telaffuzu ile söylerseniz Norşin diye okunur. Tıpkı Farsça olan Nevrûz kelimesinde olduğu gibi. Kürtçe, zaten Farsça ağırlıklıdır."
Halaçoğlu, Kürtçe söylenen rakamların da Farsça olduğunu belirtti.
Değiştirilen isimlerin birçoğu Türkçe
Kürtçe birçok köy isminin değiştirildiği yönündeki görüşlerin doğru olmadığını anlatan Halaçoğlu, "Türkiye‘de herkes birbirinden duyduğunu söylüyor." açıklamasını yaptı. Osmanlı tahrir kayıtlarına dikkat çeken, Halaçoğlu, 16. yüzyılda Mardin Sancağı, 17. yüzyılda Diyarbakır, 16. yüzyıla ait Harput ve yabancı bir eser olan Türkiye-Suriye ve Irak arasındaki bölgenin 16. yüzyıldaki yer adları konulu çalışmaları örnek gösterdi.
O tarihlerde bütün Arap kaynaklarında Van bölgesinin TURKOMANIA olarak geçtiğini aktaran Halaçoğlu, 16. yüzyılda Adıyaman (Hısn-ı Mansur, Kâhta, Gerger, Behisni) adlı eserden örnekler verdi. Bu kaynaklarda yer alan Osmanlı kayıtlarına göre, bazı yerleşim yerlerinin isimlerini sayan Halaçoğlu, isimlerin büyük çoğunluğunun Türkçe olduğuna dikkat çekti.
İç-ili, Beyli-ili, Dere-ili, Kaman, Yenice, Kömürcü, Bozca, Sarıdut, Obruk, Medye, Tamluca, Tayluca, Kefertiz gibi isimlerin Türkçe olduğunu aktaran Halaçoğlu; haritada yer alan Deryo, Patro gibi bazı yer isimlerinin Kürtçe olabileceğini söyledi. Halaçoğlu, yine söz konusu haritada yer alan Erbain‘in Arapça; Çemşik‘in Farsça olduğunu ifade etti.
