Milyonlarca ücretli çalışan, yıl başında anlaştığı maaşın yıl sonuna doğru cebine girmemesiyle sarsılıyor. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, vergi sisteminde son 20-25 yılda yaşanan değişimin çalışan üzerindeki yükü nasıl ağırlaştırdığını tek tek açıkladı. 2000 yılında ilk vergi dilimi asgari ücretin tam 21 katıyken, bugün bu oranın 5,8 kata kadar gerilemesi, çalışanın yüksek maaş alsa bile vergiye teslim olmasına neden oluyor.
MAAŞ ARTTIKÇA VERGİ ÇİLESİ ERKEN BAŞLIYOR
Gelir arttıkça sadece ödenen verginin miktarı değil, yüksek vergiye maruz kalınan sürenin de uzadığını belirten Özgür Erdursun, brüt maaş üzerinden yapılan hesaplamaların ürkütücü boyutunu paylaştı. Erdursun, "Bu daralma, çalışanların yıl içinde çok daha erken üst vergi dilimlerine girmesine yol açıyor. Artık sorun yalnızca vergi oranlarının yüksekliği değil, verginin yıl içinde ne kadar erken devreye girdiği" dedi. Yapılan analizlere göre, 150.000 TL ve üzeri maaş alan bir çalışan, en düşük vergi dilimi olan yüzde 15'te sadece bir ay kalabiliyor. 100.000 TL maaşta bu süre iki aya çıkarken, 50.000 TL alan bir işçi bile ancak dört ay boyunca düşük vergiden yararlanabiliyor.
YILIN YARISI EN ÜST DİLİMDE GEÇİYOR
Yüksek gelir gruplarında vergi dilimlerinin hızla tırmanması, yıl ortasına gelmeden maaşların erimesine yol açıyor. Özellikle 150.000 TL bandındaki maaşlarda yüzde 27’lik dilime daha yılın ilk aylarında geçilirken, yüzde 35’lik dilim yıl ortasında, yüzde 40’lık zirve dilim ise Temmuz ayından itibaren bordrolara yansıyor. Bu durum, çalışanın yılın yarısından fazlasını en üst vergi dilimlerinde geçirmesi anlamına geliyor. Erdursun, vergi dilimlerinin ücret artışlarını takip edememesinin bu tablonun temel nedeni olduğunu vurgulayarak, asgari ücretin enflasyonla yükselmesine rağmen vergi baremlerinin yerinde saydığını ifade etti.
"VERGİ DİLİMLERİ ASGARİ ÜCRETE ENDEKSLENMELİ"
Yaşanan bu gelir adaletsizliğinin ortadan kalkması için somut çözüm önerileri sunan Erdursun, net maaşta istikrar sağlanması gerektiğini savundu. Sistemin acilen güncellenmesi gerektiğini belirten SGK Uzmanı, "Çözüm için vergi dilimlerinin asgari ücrete endekslenmesi, yıl içinde güncellenmesi, ücretliler için koruyucu mekanizmalar oluşturulması ve net maaşta istikrar sağlanması gerekiyor" şeklinde konuştu. Mevcut yapıda orta gelirlinin bile yıl sonuna doğru üst dilimlere takıldığı Türkiye'de, çalışanların alım gücünün korunması için vergi sisteminde neşter vurulması beklenen öncelikli konu haline geldi.
