Rusya-Ukrayna savaşında çözüm arayışları devam ederken, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev’den dikkat çeken bir çıkış geldi. Tokayev, savaşın sona erdirilmesi için tarafların yeniden İstanbul’da oluşturulan müzakere zeminine dönmesi gerektiğini belirterek, “İstanbul Formülü 2.0” önerisini gündeme taşıdı.
Tokayev’in çağrısı, Türkiye’nin savaşın ilk döneminde üstlendiği arabuluculuk rolünü yeniden uluslararası gündeme getirdi. Kazak lider, 2022 yılında Türkiye’nin girişimleriyle Rusya ve Ukrayna arasında İstanbul’da yürütülen doğrudan müzakerelerde önemli sonuçlar elde edildiğine dikkat çekerek, bugün gelinen noktada aynı zeminin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
ÖNCE ÇATIŞMALAR DURACAK
Tokayev’in önerisinin temelinde ise önce çatışmaların dondurulması, ardından İstanbul müzakerelerinde ortaya çıkan sonuçlar üzerinden yeni bir diplomasi sürecinin başlatılması bulunuyor.
Tokayev, önerisini ortaya koyarken bunun kendi değerlendirmesi olduğunu özellikle vurguladı. Kazakistan Cumhurbaşkanı, mevcut savaşın artık bir noktada durdurulması gerektiğini belirterek, “İstanbul Formülü 2.0” çerçevesinde yeniden müzakere masasına dönülmesini önerdi.
ANLAŞMA ZEMİNİ TAMAMEN ORTADAN KALKMADI
Tokayev’e göre İstanbul’da daha önce yürütülen görüşmeler, tarafların anlaşabileceği bir zeminin tamamen ortadan kalkmadığını gösterdi. Bu nedenle yeni bir süreç başlatılırken geçmişte elde edilen sonuçların dikkate alınabileceğini savundu.
Tokayev’in önerdiği modelin ikinci ayağını ise uluslararası güvence oluşturuyor. Tokayev, çatışmaların dondurulmasının ardından Rusya’nın da içerisinde bulunduğu büyük güçlerin garantisi altında kalıcı bir barışa ilerlenebileceğini belirtti.
SİLAHLAR SUSMALI
Tokayev’in açıklamalarında dikkat çeken bir diğer başlık ise savaşın geçici olarak dondurulması oldu. Bunun uluslararası ilişkilerde daha önce başvurulmuş bir yöntem olduğunu hatırlatan Tokayev, her iki taraftan genç insanların hayatını kaybetmeye devam etmesinin kabul edilemez olduğunu söyledi.
Kazakistan Cumhurbaşkanı, Rusya ve Ukrayna halklarını “kardeş halklar” olarak nitelendirirken, savaşın devam etmesinin hem Rusya hem de Ukrayna’nın karşıtlarının işine geldiğini savundu.
Tokayev ayrıca Kazakistan’ın Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşta arabulucu olmayacağını da belirtti. Kazak lider, Rusya’nın gündemindeki meseleleri herhangi bir arabulucuya ihtiyaç duymadan çözebileceğine inandığını ifade etti.
İSTANBUL SÜRECİ NEDEN ÖNEMLİ?
Tokayev’in “İstanbul 2.0” çağrısının arka planında, savaşın ilk döneminde Türkiye’nin yürüttüğü diplomatik girişimler bulunuyor. 2022’de İstanbul’da Rusya ve Ukrayna heyetleri arasında gerçekleştirilen görüşmeler, savaşın başlamasından sonraki dönemde tarafların doğrudan müzakere ettiği en önemli süreçlerden biri olmuştu.
YENİ BİR DİPLOMASI KANALININ AÇILMASI VURGULANIYOR
Bugün Kazakistan Cumhurbaşkanı’nın bu süreci yeniden gündeme taşıması, Türkiye’nin savaşın sona erdirilmesinde oynayabileceği role yönelik yeni bir uluslararası işaret olarak öne çıkıyor.
Tokayev’in çağrısı, “Savaş nasıl sona erecek?” sorusuna doğrudan cevap vermekten ziyade, daha önce sonuç alınmış bir müzakere zeminine yeniden dönülmesini öneriyor. Bu yönüyle “İstanbul Formülü 2.0”, savaşın mevcut şartlarında yeni bir diplomasi kanalının açılması çağrısı niteliği taşıyor.
