Milyonlarca hastanın gözü kulağı yurtdışından gelecek hayati ilaçlardayken, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tedarik zincirinde dengeleri değiştirecek bir sistem değişikliğine gitti. Özellikle döviz kuru ve küresel tedarik sorunları nedeniyle zaman zaman aksayan ilaç akışını güvence altına almak için Yurt Dışı Alım Komisyonu yetkilendirildi. Yeni dönemde ilaçlar artık "dinamik alım sistemi" üzerinden, kıran kırana geçecek pazarlıklarla temin edilecek. Kamuda şeffaflığı ve rekabeti en üst seviyeye çıkarmayı hedefleyen bu model, hastaların tedaviye kesintisiz ulaşmasını öncelerken, kamu kaynaklarının da çok daha verimli kullanılmasının önünü açacak.
PAZARLIK MASASINDA DİNAMİK ALIM MODELİ
İlaç tedarikinde yeni anayasa olarak görülen bu modelde, kapılar tüm istekli firmalara açık tutulacak. Ancak sürece dahil olmak isteyenlerin öncelikle belirlenen yeterlik kriterlerini aşması gerekecek. Ön yeterlik değerlendirmesi aşamasında firmalardan fiyat teklifi alınmayacak; sadece teknik ve kurumsal kapasiteleri ölçülecek. Dikkat çeken bir diğer detay ise disiplin maddesi oldu: Ön yeterlik başvurusu üç kez reddedilen adaylar, aynı takvim yılı içinde aynı ilaç grubu için bir daha masaya oturamayacak. Bu sayede sadece güvenilir ve güçlü tedarikçilerin sisteme dahil edilmesi hedefleniyor.
İHALE USULÜNDE ŞEFFAFLIK VE HIZ ÖN PLANDA
Beşeri tıbbi ürün alımlarında sistem iki koldan ilerleyecek. Açık ihale usulüyle piyasadaki tüm oyunculara şans tanınırken, acil ve stratejik durumlarda "pazarlık usulü" devreye girecek. SGK, gerekli gördüğü hallerde ilan yapmaksızın ve teminat şartı aramaksızın doğrudan fiyat görüşmesi yapabilecek. İhalelerde ve münferit alımlarda, teklif edilen bedelin en az yüzde 3'ü oranında geçici teminat alınması zorunlu tutuldu. Yapılan değerlendirmeler sonucunda en avantajlı teklifi sunan firmayla el sıkışılacak ve sonuçlar en geç 15 iş günü içinde Kamu İhale Kurumu'na iletilecek.
SGK'YA ALIM ZORUNLULUĞU GETİRİLMEYECEK
Yeni sistemin en esnek tarafı ise kurumun hareket alanı oldu. Dinamik alım sisteminin kurulmuş olması, SGK için her durumda alım yapma yükümlülüğü doğurmayacak. Kurum, piyasa koşullarını ve ihtiyacı gözeterek en uygun zamanda düğmeye basabilecek. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifler değerlendirilirken sadece fiyata değil, varsa fiyat dışı unsurlara da bakılacak. Bu stratejik esneklik sayesinde, bütçe üzerindeki ilaç yükünün hafifletilmesi ve döviz kurundaki oynaklığın hastaya yansımasının engellenmesi planlanıyor.
Özellikle nadir hastalıkların tedavisinde kullanılan ve yüksek maliyetli olan ilaçların bu yeni sistemle daha hızlı temin edilmesi bekleniyor.