Milyonlarca vatandaşın bayram sabahı kurduğu o meşhur kavurma sofraları, aslında sinsi bir tuzağa dönüşebiliyor. Hastanelerin acil servisleri her bayram dolup taşarken, işin uzmanından gelen o kritik uyarı ezberleri bozdu. Kurban kesilir kesilmez mangalı yelleyenleri veya tencereyi ocağa koyanları bekleyen acı tablo, bilimsel verilerle tüm çıplaklığıyla gözler önüne serildi.
O KRİTİK SAATLERİ BEKLEMEYEN YANDI
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Pınar Sökülmez Kaya, etin eve gelene kadarki sürecinin hayati önem taşıdığına dikkat çekti.
"Kurban kesilirken kaslar kasılmış oluyor, bu nedenle ette 'ölüm sertliği' denilen sertleşme gelişiyor. Bu sertliğin giderilmesi için etin mutlaka 12 ila 24 saat arasında serin bir yerde veya buzdolabında dinlendirilmesi gerekiyor. Etin 'ölüm sertliği' geçmezse kişilerde hazımsızlık, şişkinlik hatta hipertansiyon gibi sorunlar varsa kalp krizlerine yol açabiliyor. Mümkünse en az bir gün dinlendirilerek tüketilmesi önem arz ediyor."
HEMEN YENECEKSE BU DETAYA DİKKAT!
Geleneksel sabah kavurmasından vazgeçemeyenler için de can kurtaran o formül aktarıldı. Dinlendirilmeden tüketilecek etlerin mutlaka sebzelerle pişirilmesi gerektiği vurgulandı.
"Eti dinlendirmeden tüketeceksek mutlaka sebzelerin içerisinde pişirmek veya yanında sebzelerle tüketmek, miktarına dikkat etmemiz gerekiyor. Yoğun veya fazla miktarda tüketiminden kaçınmalıyız. Özellikle diyabet ve kalp hastaları, hazımsızlık çeken, mide, bağırsak sorunu olan hastalarımız için miktarı da çok önemli. Etin tek başına değil de yanında sebzeyle, salatayla, kuru baklagillerle, pilav, çorba, yoğurt, ayranla alınmasını öneriyoruz."
Devasa parçalar halindeki saklama alışkanlığının da son derece yanlış olduğu ifade edildi. Etin 100 gramlık, 250 gramlık veya birer kiloluk küçük poşetler halinde buzdolabında eksi 2 derecede bir hafta, eksi 18 derecede ise 3 aydan fazla dayanabildiği belirtildi. Ayrıca dondurulmuş etlerin kalorifer üzerinde veya oda sıcaklığında değil, mutlaka buzdolabının alt rafında çözdürülmesi gerektiği vurgulandı.
MANGAL BAŞINDAKİLERE KANSER UYARISI
Bayramın vazgeçilmezi mangal ve kavurma tutkunlarına yönelik o acı gerçekler bir kez daha hatırlatıldı. Etin kendi yağıyla pişmesi gerektiği, fazladan eklenecek her damla yağın damar tıkanıklığına davetiye çıkardığı kaydedildi.
Izgara ateşindeki tehlikeli mesafeyi santim santim belirleyen Kaya,
"Eti kendi yağıyla, kendi suyuyla pişirmemiz, katı ya da sıvı yağ eklemememiz gerekiyor çünkü etin kendi içinde görünmeyen bir yağı var. Dolayısıyla ilave yağ koymamamız kalp damar sağlığımız için çok çok önemli. Etin aynı zamanda kolesterol riski olan hastalar için de miktarı çok önemli. Izgara olacaksa, ızgaradan etin yüksekliği en az 10-15 santimetre olmalıdır. Yani mangal ateşine yüksekliği fazla olması lazım çünkü etten damlayan su kömür ateşine değdikten sonra çıkan buhar ete tekrar bulaşırsa kanserojen madde açığa çıkıyor. Bu da sağlık sorunlarına yol açabiliyor."
