ABD Başkanı Donald Trump'ın saldırılara geçici olarak ara vermesinin ardından, Washington ve Tahran arasındaki krizi çözmek için arabulucu aktörler yoğun bir diplomatik mesaiye başladı.
Pakistan ve Çin’in öncülüğünde, tıkanan müzakere süreçlerini yeniden canlandırmak ve bölgeyi alev topuna çeviren savaşı sonlandırmak için yeni bir yol haritası masaya yatırıldı.
İslamabad yönetiminin, ABD ile İran arasında yaklaşık beş aydır devam eden çatışmaları bitirmek amacıyla Çin’in teşvikiyle yeni bir girişim başlattığı bildirildi.
- İSLAMABAD VE PEKİN’DEN ORTAK DİPLOMASİ MESAİSİ!
Reuters ajansına yansıyan bilgilere göre, yeni yol arayışları kapsamındaki kritik temaslar, İran İçişleri Bakanı İskender Momeni’nin son 10 gün içinde Pakistan’a gerçekleştirdiği peş peşe ziyaretlerle yürütüldü.
İran Devrim Muhafızları Ordusu'na yakınlığıyla bilinen Momeni, Pakistanlı üst düzey yetkililer ve Genelkurmay Başkanı Asim Munir ile bir araya gelerek krizin çözüm yollarını değerlendirdi.
Ancak konuya yakın kaynaklar, Washington’un uzlaşmaz tutumu nedeniyle olası müzakerelerin önündeki engellerin hala çok yüksek olduğuna dikkat çekti.
- ŞİÖ ZİRVESİNDE KRİTİK TEMAS!
Diplomatik trafik bununla da sınırlı kalmadı.
Kırgızistan’ın Çolpon-Ata kentinde düzenlenen Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Dışişleri Bakanları Toplantısı marjında Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi bir araya geldi.
Görüşmede bölgedeki tırmanan gerilimden duyulan derin kaygı dile getirildi.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, kalıcı barış ve istikrar için sürdürülebilir diplomatik temasın, itidalin ve diyalogun elzem olduğu vurgulandı.
İshak Dar, İran ile ABD arasındaki savaşı bitirmek üzere geçen ay imzalanan İslamabad Mutabakat Zaptı kapsamındaki uzlaşıların geliştirilmesi gerektiğini belirtti.
İran Dışişleri Bakanı Arakçi ise Pakistan’ın bölgesel barışa verdiği destekten duydukları memnuniyeti ifade ederek, alıkonulan İranlı balıkçılar ile mürettebatın güvenli dönüşünün sağlanmasındaki katkılarından dolayı İslamabad yönetimine teşekkür etti.
- ÇİN’İN RAHATSIZLIĞI VE HÜRMÜZ VURGUSU!
Krizin merkezindeki en önemli ekonomik ve stratejik aktör olan Çin, arabuluculuk çabalarına açık destek vermeye devam ediyor.
İran’ın en büyük ticari ortağı olan ve yaptırımlara rağmen bu ülkeden ham petrol tedarik eden Pekin yönetimi, bölgedeki istikrarsızlığın kendi çıkarlarını doğrudan hedef almasından rahatsızlık duyuyor.
Pakistanlı üst düzey bir yetkili, Dışişleri Bakanı İshak Dar’ın geçtiğimiz haftalarda gerçekleştirdiği Çin ziyaretinde yeni Orta Doğu girişimini Pekinli yetkililerle ele aldığını belirterek, "Çinliler rahatsız, çünkü İran'ın bölgesel hamleleri ve Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler kendi çıkarlarını doğrudan vuruyor" değerlendirmesinde bulundu.
Çin Dışişleri Bakanlığı da yaptığı açıklamada, Pakistan ve diğer bölge ülkelerinin yürüttüğü arabuluculuk çabalarını desteklediklerini belirterek, Körfez’de barış ve huzurun yeniden tesisi için aktif rol oynamaya devam edeceklerini kaydetti.
- ARABULUCULUK ÇABALARI NEDEN TIKANMIŞTI?
Haziran ayında Pakistan ve Katar'ın arabuluculuğunda ABD ile İran arasında kalıcı bir anlaşma için 60 günlük müzakere penceresi açılması hedeflenmiş, bir mutabakat zaptı imzalanmıştı. Ancak taraflar arasındaki dolaylı görüşmelerde ilerleme sağlanamamış, ihlal suçlamalarıyla birlikte çatışmalar yeniden alevlenmişti.
ABD Başkanı Donald Trump'ın 8 Temmuz’da İslamabad Mutabakat Zaptı'ndaki ateşkesin artık geçerli olmadığını açıklamasıyla gerilim zirve yapmış; Washington yönetimi İran içindeki hedefleri vururken, Tahran ise bölgedeki ABD askeri tesislerine misillemede bulunmuştu.
Şimdi tüm gözler, Pakistan ve Çin öncülüğünde başlatılan yeni diplomasi trafiğinin sonuçlarına çevrilmiş durumda.
