Özgür Erdursun'dan savaş gölgesinde yüzde 13-15 formülü, temmuz hayalleri kuranların hesaplarını değiştirdi. Milyonlarca memur ve emeklinin gözü yaz aylarında yapılacak maaş artışındayken, Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun'dan ezber bozan bir enflasyon değerlendirmesi geldi. Açıklanan veriler ışığında temmuz ayındaki düzenlemenin bir refah artışı değil, sadece geçmiş kayıpların sınırlı telafisi olacağı kaydedildi.
İKİ AYLIK ENFLASYON FARKI CEPTE BUHARLAŞTI
Bölgedeki savaşın ekonomik bilançosunun her geçen gün ağırlaştığına dikkat çekildi. Amerika ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının faturası doğrudan enerji maliyetlerine yansıyor. Uzman isim, vatandaşın mutfağına sıçrayacak tehlikenin boyutunu şu sözlerle ifade etti:
“Hemen yanı başımızda bir savaş var. Amerika ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla birlikte enerji maliyetlerinin daha da artması bekleniyor. Büyük ihtimalle akaryakıta yeniden zam gelecek. Enerjinin maliyeti arttıkça bu artış sadece pompa fiyatıyla sınırlı kalmıyor; satın aldığımız mallara, hizmetlere ve genel olarak tüm yaşam maliyetine yansıyor. Bu da enflasyonu yukarı itiyor. Diğer taraftan cebimizdeki paranın değeri düşmeye devam ediyor”
Enflasyonla mücadele söylemlerine karşın bayram ikramiyelerinde yaprak kımıldamaması moralleri iyice bozdu. Sabit gelirlinin eriyen maaşına vurgu yapan Erdursun, piyasadaki bu acı çelişkiyi şöyle aktardı:
“Hükümet yetkilileri enflasyonla mücadele edildiğini söylüyor ancak bayram ikramiyelerinde herhangi bir artış yapılmadı. Oysa fiyatlar artarken, mal ve hizmet bedelleri sürekli yükselirken, sabit gelirle geçinenlerin eline geçen tutar değişmiyor. Türkiye’de son yıllarda market etiketlerinin neredeyse haftalık hatta günlük değiştiğini görüyoruz”
İKİ AYLIK ENFLASYON FARKI CEPTE BUHARLAŞTI
TÜİK'in açıkladığı şubat ayı enflasyon verileri tehlike çanlarının çoktan çaldığını gösteriyor. Geçen yıl şubat ayında yüzde 2,27 olan oranın bu yıl yüzde 2,96'ya çıkması durumu gözler önüne serdi. Erdursun, tırmanan enflasyon tablosunu şöyle "kaydetti":
“Enflasyon verilerine baktığımızda da benzer bir tablo var. Geçen yılın aynı ayına göre enflasyonda belirgin bir düşüş değil, artış görülüyor. Örneğin TÜİK şubat ayı enflasyonunu yüzde 2,96 olarak açıkladı. Geçen yılın aynı ayında bu oran yüzde 2,27 idi”
İlk iki aylık enflasyonun yaklaşık yüzde 7,94'e ulaşmasıyla yılbaşındaki maaş artışları ceplere girmeden eridi. Asgari ücretli ve emeklinin yaşadığı yıkım şu sarsıcı sözlerle "ifade edildi":
“Bu oran, yapılan maaş artışlarının önemli bir bölümünün daha şimdiden eridiğini gösteriyor. Asgari ücret yıl başında artırıldı ancak iki ayda alım gücünde ciddi kayıp oluştu. Benzer durum emekliler, memurlar ve diğer sabit gelirliler için de geçerli. Cebe giren para nominal olarak aynı görünse de, o parayla alınabilen mal ve hizmet miktarı azalıyor”
“Örneğin 20 bin lira maaş alan bir kişi, iki ay önce alabildiği ürünleri bugün aynı tutarla alamıyor; aradaki farkı kapatmak için ek ödeme yapmak zorunda kalıyor. 30 bin ya da 50 bin lira gelir elde edenler için de durum farklı değil. Enflasyon, gelir düzeyinden bağımsız olarak sabit gelirlilerin alım gücünü aşındırıyor.”
TEMMUZ AYINDAKİ O ORAN MASADA
Gözler şimdi altı aylık enflasyon farkına çevrildi. Temmuzdaki artışın bir iyileştirme olmayacağı acı bir şekilde aktardı. Erdursun, maaş bordrolarına yansıyacak beklenen tabloyu ve formülü şu şekilde belirtti.
“Temmuz ayında yapılacak artışlar ise ‘zam’ değil, gerçekleşen enflasyonun telafisi niteliğinde olacak. Mevcut eğilim devam ederse altı aylık enflasyonun yüzde 13 ila yüzde 15 bandında gerçekleşmesi beklenebilir. Bu durumda emekliler yaklaşık bu oran kadar artış alacak; memur ve memur emeklilerinin artışı ise toplu sözleşme farkı nedeniyle biraz daha düşük kalabilir. Ancak bu artışlar, kaybedilen alım gücünü tam olarak geri kazandırmayacak; sadece geçmiş kaybın bir kısmını telafi edecek"
Erdursun sözlerini şu net ifadelerle kaydetti:
“Özetle, savaşın enerji fiyatları üzerindeki etkisi kısa vadede yeni zamları tetikleyebilir. Ancak sorun yalnızca dış gelişmelerle açıklanamayacak kadar derin. Enflasyon düşmediği sürece sabit gelirli herkes için alım gücü kaybı devam edecek. Temmuz ayında açıklanacak artış oranları, bir refah artışını değil, yaşanan kaybın sınırlı bir telafisini ifade edecek. Mevcut tablo, ekonomik sıkıntının kısa vadede hafifleyeceğine dair güçlü bir işaret vermiyor"