Doğu Karadeniz Bölgesi’nin en önemli geçim kaynağı olan yaş çayda, birinci sürgün kampanyası üretici için adeta çileye dönüştü.
Bayram tatilini fırsat bilerek bahçeye giren ve topladığı çayı bir an evvel elinden çıkarmak isteyen üreticiler, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR) fabrikalarında yoğunluğa neden oldu.
Günlük işleme kapasitesinin üzerine çıkan ÇAYKUR, çareyi acilen kontenjan ve randevulu sistem uygulamasına geçmekte buldu.
Kurum yetkilileri her ne kadar "Acele etmeyin, çayınızın tamamını alacağız" açıklaması yapsa da ürününün dalında kartlaşmasından (kalitesini kaybetmesinden) korkan çiftçi, mecburen özel sektörün kapısını çaldı.
- "BİZİ DEV FİRMALARIN ELİNE BIRAKTILAR!"
ÇAYKUR’un alımları kısıtlamasını fırsat bilen özel sektör firmaları, piyasada çay bolluğu yaşanmasını gerekçe göstererek fiyatları taban fiyatın çok altına çekti.
Sektörün büyük aktörlerinden Doğuş Çay’ın fiyat düşürmesi, bölgedeki diğer özel fabrikalarda da karşılık buldu.
Bu durum, geçimini çaydan sağlayan binlerce ailenin tepki göstermesine neden olurken, yaşanan sistemsizliğe tepki gösteren çay müstahsili Nuray Kutlu, haklarını arayacak muhatap bulamamaktan dert yanarak şunları söyledi:
"Çaylar güzel, bunlar bizim mesleğimiz ama gidişattan çok şikayetçiyiz. Böyle bir sistem olamaz. Bayramdan önce açılan kampanya nedeniyle herkes çayını topladı bitirdi. Yoğunluk oluşunca bayramdan sonra hemen kontenjan uygulamasına geçildi. Bizleri Doğuş Çay’a gebe yaptılar. ÇAYKUR kontenjanı düşürdüğü için Doğuş Çay da fiyatı aşağıya, 29 TL’ye indirdi. Bizimle borsa gibi oynuyorlar. Doğuş Çay ne yaparsa, hepsi de onu yapıyor. Adeta bizi parmağında oynatıyor."
- ÜRETİCİ BÜYÜK ZARARDA: "MÜSTAHSİLİ KIRIYORLAR!"
Piyasadaki denetimsizlik ve taban fiyat uygulamasının kâğıt üzerinde kalması, çay üreticisinin belini bükmüş durumda. Özel sektörün fiyat politikası karşısında çaresiz kaldıklarını belirten bir diğer üretici Ayşe Kutlu ise mağduriyetlerini şu sözlerle özetledi:
"Yaş çay sezonu aslında güzel gidiyor ama ne zaman ki kontenjan düşüyor, biz direkt özel sektörün eline düşüyoruz. Onların eline düşer düşmez de haliyle fiyatları hemen aşağı çekiyorlar. İster istemez müstahsili kırıyorlar, emeğimizi hiçe sayıyorlar. Biz bu konuda büyük zarardayız ve yetkililerden acil çözüm bekliyoruz."
