TBMM Genel Kurulu, 'Terörsüz Türkiye' sürecinin hukuki ayağı açısından kritik bir oturuma sahne oldu. Süreç kapsamında hazırlanan 12 maddelik “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi”, Genel Kurul’da siyasi parti grupları adına yapılan konuşmaların ardından oylamaya sunuldu. 562 milletvekilinin katıldığı oylamada teklif, 468 evet, 88 hayır ve 6 çekimser oyla kabul edildi.
GÖRÜŞMELER 12 SAAT SÜRDÜ
Yaklaşık bir yıllık komisyon çalışmasının ardından Genel Kurul gündemine gelen teklifin görüşmeleri yaklaşık 12 saat sürdü. Süreç boyunca komisyon bünyesinde çok sayıda toplantı gerçekleştirilirken, 140’a yakın kişi dinlendi. Genel Kurul’daki görüşmelerde ise siyasi partiler, teklifin Türkiye’nin geleceği açısından taşıdığı anlamı farklı başlıklar üzerinden değerlendirdi.
GÜLER: “GERÇEK MANADA BİR TÜRKİYE MODELİDİR”
AK Parti Grup Başkanı ve Sivas Milletvekili Abdullah Güler, teklifin temel amacının Türkiye’de silah ve şiddetin siyasi ve toplumsal sorunların çözümünde bir daha kullanılmamasını sağlamak olduğunu söyledi. Güler, “Bu kanun, her yönüyle Terörsüz Türkiye hedefi noktasında gerçek manada bir Türkiye modelidir” dedi. Sürecin Türkiye’nin ekonomik ve sosyal açıdan ağır bedeller ödemesine neden olan şiddet ortamının sona erdirilmesine yönelik olduğunu belirten Güler, “Biz Türkiye’de, bu topraklarda bir daha silahın, şiddetin asla konuşulmamasını; bir daha bu topraklarda silah ve şiddet üzerinden bir meselenin ağır ekonomik ve sosyal sonuçlarla beraber yaşanmamasını istiyoruz” ifadelerini kullandı. Güler, sürecin yürütülmesinde eksik ve yanlışların bulunabileceğini de belirterek, çözüm için tüm imkânlarla çalıştıklarını kaydetti.
ÖZEL: “MİLLETİN BARIŞ HAKKINA ENGEL OLMAYACAĞIZ"
Yeni Parti Grubu adına konuşan Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel, Kürt meselesinin yalnızca güvenlik ve terör başlığına indirgenemeyeceğini belirterek eşit yurttaşlık, demokratik temsil, hukukun üstünlüğü ve toplumsal barış vurgusu yaptı. Teklifte demokratikleşme başlıklarının eksik kaldığını belirten Özel, buna rağmen kendisinin ve olarak yasaya destek vereceklerini açıkladı. Özel, “Bu yasaya ‘hayır’ deme hakkına en çok biz sahibiz. Ama bu hakkı milletin barış hakkının önüne koymayacağız” dedi. Komisyon çalışmalarında masadan kalkmadıklarını belirten Özel, teklifin yalnızca siyasi bir aktörün değil, Türkiye’nin barış ve kalkınma beklentilerinin tartışıldığı bir zemin olduğunu söyledi. Özel, kendisinin ve parti yöneticilerinin teklife “evet” oyu vereceğini bildirdi.
BAKIRHAN: “VATAN ORTAK, GELECEK ORTAKTIR”
DEM Parti Grubu adına konuşan DEM Parti Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan ise teklifin Türkiye’nin bütünlüğünü ve ortak geleceğini güçlendireceğini savunarak destek verdi. Barışın bir müsabaka olmadığını belirten Bakırhan, sürecin Türk vatandaşlarından herhangi bir şey eksiltmeyeceğini, aksine Türkiye’nin refahını artıracağını söyledi. “Ülkenin bütünlüğü ve değerleri asla müzakere konusu değildir” diyen Bakırhan, “Kürtler ayrılmak isteseydi bu Meclis’in çatısı altında olmazdık. Biz buradayız çünkü vatan ortak, gelecek ortaktır” ifadelerini kullandı. Kürt halkına da seslenen Bakırhan, sürecin kimliğin eritilmesi değil, varlığın hukukla buluşması anlamına geldiğini belirterek, “Kürtler örgütlü bir halktır; ne kanar ne de kandırılır” dedi.
YILDIZ: “YÜREĞİMİZLE, GÖNLÜMÜZLE TERÖRSÜZ TÜRKİYE’NİN YANINDAYIZ”
MHP Grubu adına konuşan İstanbul Milletvekili Feti Yıldız, teklifin Türkiye’nin milli birliğini, milli kimliğini ve ortak geleceğini güçlendirmeye yönelik olduğunu belirterek destek verdi. Yıldız, “Yüreğimizle, gönlümüzle Terörsüz Türkiye’nin yanındayız” dedi.
Teklifin af niteliğinde olmadığını özellikle vurgulayan Yıldız, düzenlemenin mahkumiyet hükümlerini ortadan kaldırmadığını, suçların hukuki niteliğini veya ceza sorumluluğunu değiştirmediğini söyledi. Devam eden soruşturma ve kovuşturmalar ile kesinleşmiş mahkumiyetlerin bütün sonuçlarıyla geçerliliğini koruduğunu belirten Yıldız, teklifin “özel af” olarak nitelendirilmesine de karşı çıktı.
ALP: “HALKIMIZ MÜSTERİH OLSUN, TÜRKİYE KAZANACAKTIR”
CHP Kars Milletvekili İnan Akgün Alp ise CHP Grubu adına yaptığı konuşmada, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu’nda belirlenen hedeflerin devlet politikası niteliğinde olduğunu belirterek bu politikaya destek vereceklerini söyledi. Alp, örgütün tüm unsurlarıyla silah bıraktığının tespit ve teyit edilmesini demokratikleşme adımlarının başlangıç noktası olarak değerlendirdi. 2015’teki sürecin aksine silahların en başta bırakılmasının yeni sürecin önemli bir farkı olduğunu ifade eden Alp, “Silahların devreden çıkarılması, güvenli bir siyasal ortamın oluşması için atılması gereken ilk adımdır” dedi. Alp, “Bu yasada bir teslimiyet veya mağlubiyet yoktur. Barış, onurlu bir barıştır. Herkes kazanacaktır, halkımız müsterih olsun, Türkiye kazanacaktır” ifadelerini kullandı.
SALICI: “ARTIK DEMOKRATİKLEŞME ZAMANIDIR”
CHP grubu adına konuşan CHP İstanbul Milletvekili Oğuz Kaan Salıcı da teklifin kabulünün ardından Türkiye’nin demokratikleşme gündemine yönelmesi gerektiğini ifade etti. Silahların susmasının önemli olduğunu ancak bunun tek başına yeterli olmadığını belirten Salıcı, terör gerekçesiyle demokrasinin sınırlandırılmasına yönelik anlayışın sona ermesi gerektiğini söyledi. Salıcı, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına uyulması, kayyum uygulamalarına son verilmesi ve bireysel özgürlüklerin güvence altına alınması çağrısında bulundu. “Türk, Kürt, Arap kardeştir” vurgusu yapan Salıcı, güvenliğin demokrasiyle, devletin yurttaşla ve cumhuriyetin özgürlüklerle güçlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
DERVİŞOĞLU: “BU NEYİN AÇILIMI?”
İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu ise çerçeve yasa teklifine karşı çıkarak eleştirilerini teklifin hazırlanış süreci ve içeriği üzerinden yöneltti. Dervişoğlu, teklifin PKK elebaşı Abdullah Öcalan'ın' onayından geçtiğini ve Türk milletinden gizlendiğini iddia ederek Meclis’in süreçte yalnızca bir “tescil makamı” konumuna indirgenmemesi gerektiğini söyledi.Teklifin vatandaşların günlük ekonomik ve sosyal sorunlarına çözüm getirmediğini ileri süren Dervişoğlu, Diyarbakır, Van, Batman, Hakkari, Şırnak, Bingöl, Bitlis ve Siirt gibi illerde yaşayan vatandaşlara teklifin iş veya ekonomik refah sağlayıp sağlamadığını sordu. Dervişoğlu, “Neyin açılımı bu, hiç kendinize sordunuz mu?” sözleriyle düzenlemeye yönelik itirazını dile getirdi.
EKMEN: “MÜZAKERE ALANI MİLLETİN MECLİSİDİR”
YENİ YOL Partisi Grup Başkanı Mehmet Emin Ekmen ise çerçeve yasa teklifine destek verirken, "Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının hak ve özgürlükleri veya Türkiye Cumhuriyeti devletinin yapısal dönüşümünün müzakere alanı Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin komisyon salonlarıdır, Genel Kuruldur, siyasettir, milletin Meclisidir” dedi. Ekmen ayrıca MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin çağrısını, DEM Parti heyetinin yaklaşımını, devlet kurumlarının tutumunu ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın sürece yönelik rolünü, sürecin başarı ihtimalini güçlendiren unsurlar arasında gösterdi.
468 EVETLE KABUL EDİLDİ
Siyasi parti grupları adına yapılan konuşmaların ardından 12 maddelik “Millî Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi” açık oylamaya sunuldu.
562 milletvekilinin oy kullandığı oylamada 468 milletvekili “evet”, 88 milletvekili “hayır”, 6 milletvekili ise “çekimser” oy kullandı.
