Savaşın ağır faturası sadece enerji piyasalarına değil, mutfaklara da kesilmeye başlandı. Bölgedeki askeri hareketlilik ticaret gemilerinin rotasını bozarken, tatlıcıların en temel hammaddesi olan İran fıstığına erişim adeta bıçak gibi kesildi. Krizin büyümesiyle hesaplar şaştı, vitrindeki tatlıların etiketleri bir gecede değişmeye başladı.
LOJİSTİK KOPTU, ZAMLAR YÜZDE 15'İ BULDU
Sektör temsilcilerinden alınan son bilgilere göre, İran'dan gelen fıstığın fiyatında yaşanan lojistik aksaklıklar nedeniyle şimdiden yüzde 15'lik bir artış kaydedildi. Bölgedeki bazı fırsatçı tüccarların bu nakliye krizini bahane ederek fiyatları daha da yukarı çektiğine dikkat çekildi. Dubai, Şarika ve Abu Dabi gibi ticaretin kalbi olan merkezlerdeki tatlı üreticileri süreci endişeyle takip ediyor. BBC Türkçe'nin aktardığı detaylara göre, bölgede tatlı dükkanı işleten Saif, elindeki stoklar sayesinde şimdilik zamma dirense de sevkiyat sorununun uzaması halinde maliyetlerin fiyatlara yansıyacağını ifade etti.
KRİZİN ORTASINDA YENİ ROTA TÜRKİYE Mİ?
İran fıstığının pazara bir türlü inememesi, Körfez'deki dev üreticileri acil alternatif arayışına itti. Arzın dibe vurmasıyla birlikte tatlıcıların sipariş rotasını hızla Türkiye ve Suriye pazarlarına kaydırabileceği vurgulandı. İşletmeci Saif de elinde halen Türkiye ve Suriye menşeli fıstıkların bulunduğunu, bu sayede krizin ilk dalgasından hasarsız çıkmayı umduklarını dile getirdi.
İRAN CEPHESİNDEN İDDİALARA NET YANIT
Büyüyen krizin ardından İran Fıstığı Derneği'nden Behruz Ağa, BBC Arapça'ya verdiği demeçte ticari ilişkilerdeki bu tıkanıklığın geçici olduğunu savundu. Ağa'nın durum tespitindeki o çarpıcı sözleri kayıtlara şöyle yansıdı:
"Mevcut durum, İran ile güney komşularımız arasında fıstık, safran ve kuru üzüm ihracatını tamamen durdurdu. Ancak bunun kısa süreli olmasını ve işlerin hızla normale dönmesini umuyoruz."
Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla İran içinde fıstığın bollaştığı ve fiyatların çakıldığı yönündeki söylentileri kesin bir dille yalanlayan Ağa, pazarlarının sadece Körfez'le sınırlı olmadığını; Çin, Hindistan, Avrupa, Afrika ve Latin Amerika'ya da ürün gönderdiklerini hatırlattı. Birleşik Arap Emirlikleri'nin ağustos ile şubat ayları arasında çoğunluğu Dubai olmak üzere 2 ila 3 bin tonluk bir alım yaptığını, bunun da genelde yeniden ihracat için kullanıldığını aktaran Ağa, sözlerini şöyle noktaladı:
"İran'ın fıstık üretimi yaklaşık 220 bin ton. BAE'ye ihraç edilen miktar bu rakamın çok küçük bir bölümünü oluşturuyor"
