Dünya petrol sevkiyatının şah damarı konumundaki Hürmüz Boğazı'nda sular yeniden ısınıyor. İran'ın deniz trafiği üzerinde mutlak kontrol sağlama girişimi, Körfez ülkelerini acil kodlu ortak bir duruş almaya itti. Ticaret gemilerinin güvenliği konusunda uzun süredir diken üstünde olan bölge başkentleri, Tahran'ın egemenlik sınırlarını genişletme hamlesine karşı uluslararası arenada cephe açtı.
"Hukuk Açıkça İhlal Edildi"
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, krizin perde arkasına dair somut detaylar paylaşıldı. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) Deniz Güvenliği Komitesi toplantısında; BAE, Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Suudi Arabistan'ın altına imza attığı ortak bir deklarasyon sunuldu.
Söz konusu bildiride, İran'ın Hürmüz Boğazı için dayattığı alternatif güzergahın asla kabul edilmeyeceği vurgulandı. Atılan bu adımın uluslararası hukuku ve seyrüsefer hürriyetini açıkça çiğnediği, ayrıca IMO'nun boğazdaki güvenliği tanzim etme rolünü tamamen hiçe saydığı ifade edildi. Körfez bloku, IMO Deniz Güvenliği Komitesi'nin bölgede kargo ve ticaret gemilerini korumak adına aldığı yeni güvenlik kararlarından ise memnuniyet duyduğunu kaydetti.
Füze, İHA ve Mayın Tehdidi
İran'ın bölgedeki askeri hareketliliği de uluslararası toplantının ana gündem maddelerinden biri oldu. Kararı imzalayan 5 Körfez ülkesi, Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı ve çevresinde insansız hava araçları, füzeler ve deniz mayınları kullanmasından duydukları derin endişeyi kayda geçirdi. Bu askeri unsurların küresel denizcilik güvenliği için çok ciddi ve akut bir tehdit oluşturduğuna dikkat çekildi.
Masadaki Harita Ne Diyor?
Körfez'i ayağa kaldıran süreç, İran'ın boğazdaki geçişleri kendi kurallarına göre düzenlemek amacıyla kurduğu "Fars Körfezi Su Yolu İdaresi"ni 20 Mayıs'ta ilan etmesiyle başladı. Bu idare, kurulduğu gün Hürmüz Boğazı'ndaki yeni denetim ve sınır alanlarını gösteren bir harita yayımlamıştı.
Söz konusu haritada çizilen denetim sahası, Hürmüz Boğazı'nın doğusunda İran'daki Mübarek Dağı bölgesi ile BAE'de bulunan Güney Fuceyra hattı arasında kalan alanı kapsıyordu. Batıda ise sınır çizgisi İran'daki Keşm Adası ile yine BAE'deki Ummu'l-Kayveyn arasındaki hatta kadar uzatılmıştı.
Beş ülkenin bu haritayı geçersiz sayan sert çıkışının ardından, gözler şimdi Tahran'ın bölgedeki askeri ve diplomatik adımlarına nasıl yön vereceğine çevrildi.
