Yalan haber ya da diğer adıyla asparagas haber...
Hiç olmayan bir hususu varmış gibi göstermek ve yaymak...
Yalan haber (asparagas), doğru olmayan, uydurma veya yanıltıcı bilgilerin, gerçekmiş gibi kasıtlı olarak medya ya da sosyal medya aracılığıyla yayılması...
Toplumu manipüle etmek, korku/panik yaratmak veya maddi çıkar sağlamak amacıyla üretilen bu içerikler, gazetecilik etiğine aykırı, gerçeğe dayanmayan sahte bilgiler...
Yalan haberin temel özelliklerinden kısaca bahsetmek gerekirse;
* Kasıtlı Yanlış Bilgi: Bilinçli olarak manipülasyon için üretilirler.
* Sansasyonel Başlıklar: İlgi çekmek için "Şok", "İnanılmaz" gibi abartılı başlıklar kullanılır.
* Kaynak Eksikliği: Genellikle yazarsızdır veya "uzmanlara göre" gibi muğlak ifadeler barındırır.
* Amaç: Toplumsal panik yaratmak, siyasi algı oluşturmak veya tıklanma yoluyla gelir elde etmektir.
DEZENFORMASYON MERKEZİ
Ülkemizde, 2022 yılında yapılan yasal düzenlemelerle (TCK 217/A) halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yaymak suç kapsamına alınmıştır
Cumhurbaşkanlığı bünyesinde İletişim Başkanlığına bağlı olarak çalışan bir "Dezenformasyon Merkezi" hemen her gün çıkan yalan ve çarptırılmış haberleri düzeltiyor ve bunların TRT Ana Haberden hemen sonra yayınlanmasını temin ediyor.
Bunları neden anlattık?
BURASI LİKUD TOPLANTISI: “GERÇEKLERİN ÖNEMİ YOK”
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yeni basın direktörü olarak atanan, en yakın kurmaylarından Eli Hazan...
Hazan, Tel Aviv’de düzenlenen bir toplantıda yaptığı açıklamalarla büyük tepki çekti.
Netanyahu’nun partisi Likud destekçilerine hitap eden Hazan, sosyal medyada bilinçli şekilde yanlış bilgi yaydıklarını açıkça dile getirdi.
Konuşmasında aynen şu dikkat çeken ifadeleri kullandı:
- “Sosyal medyada savaş istiyorlarsa, o savaşı gösteririz”
- "Artık gerçeklerin bir önemi yok. Sosyal medyada savaş istiyorlarsa, onlara o savaşı gösteririz”
Hazan, dijital ortamda yürütülen uydurulmuş propaganda faaliyetlerine işaret etti.
Bu sözler, İsrail siyasetinde sosyal medyanın nasıl bir araç olarak kullanıldığına dair tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Burada da durmadı ve destekçilerine bir de çağrıda bulundu:
- “Ben yalan haberleri yayıyorum, siz de yayın”
- “Ben yalan ve uydurma haberler yayıyorum, siz de yayın.”
Bu cümleler, bir terör organizasyonu olan İsrail denen yapının en tepesinde yer alan Netanyahu'ya en yakın çalışan bir isme ait...
Siyonizm yine gerekeni yapıyor ve kendi cibilliyetini ortaya koyuyor...
Gerisi laf-ı güzaf!
YALAN HABER ÜRETMEK SUÇ!
Türk Ceza Kanunu 217/A maddesi, halk arasında endişe, korku veya panik yaratmak amacıyla, ülkenin iç/dış güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bilgiyi alenen yayanlara 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngören "Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma" suçunu (dezenformasyon) düzenliyor.
TCK Madde 217/A - Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçu Detaylarına gelince;
* Amaç: Kamu barışını bozmaya elverişli, yalan haber ve dezenformasyonla mücadele etmek.
* Suçun Unsurları:
- Gerçeğe aykırı bir bilginin yayılması,
- Alenen (herkesin görebileceği şekilde) yayma,
- Halk arasında endişe, korku veya panik yaratma kastı (saiki),
- Ülkenin güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlıkla ilgili olması.
- Cezası: Fail, 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
- Nitelikli Hal: Suç, failin gerçek kimliğini gizleyerek veya bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenirse ceza yarı oranında artırılır (1,5 yıldan 4,5 yıla kadar).
- Uygulama Alanı: Sosyal medya paylaşımları, haber siteleri veya basın açıklamaları gibi kamuoyuna açık platformlar.
***
Düzenleme, ifade ve basın özgürlüğü kapsamında eleştiri sınırlarını aşıp aşmadığı konusunda sıklıkla tartışılmaktadır.
Yargı Pratiği: Kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte, özellikle dijital mecralardaki yanıltıcı paylaşımlara yönelik soruşturma ve cezalandırma vakaları artmıştır.
NETANYAHU'NUN DANIŞMANINA DAVA AÇILAMAZ MI?
Hukuken şu hususun da gündeme gelmesi gerekmez mi;
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun yeni basın direktörü olarak atanan, en yakın kurmaylarından Eli Hazan'a yalan ve uydurma haberleri yaymasından dolayı dava açılabilir mi, açılamaz mı?
