Gökyüzündeki başıboş drone uçuşları tarih oluyor. Son yıllarda sayıları hızla artan ve hava sahasını dolduran insansız hava araçları için kurallar sil baştan yazıldı. Parklarda, düğünlerde veya ticari çekimlerde kafasına göre cihaz kaldıranları artık çok daha sıkı bir denetim ağı bekliyor. Güvenlik ve mahremiyet endişelerinin artmasıyla düğmeye basan Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM), havadaki her bir pervanenin hareketini saniye saniye izleyecek devasa bir dijital altyapıyı hayata geçiriyor.
Çarpışma Riski Merkezden İzlenecek
Havadaki trafiği kontrol altına almak amacıyla İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi'nin (İHATTYS) kurulacağı aktarıldı. Bu sistem sayesinde kayıtlı cihazların konumları, uçuş durumları ve coğrafi bölge verileri makine tarafından okunabilir formatta saniye saniye takip edilecek.
Aynı hava sahasına giren cihazlar arasında çatışma tespiti yapılarak işleticilerin anında uyarılacağı kaydedildi.
Uçuş operasyonları taşıdıkları riske göre "açık", "özel" ve "sertifikalı" olmak üzere üç ana başlıkta toplandı. Sertifikalı kategorideki cihazların kalabalıkların üzerinden uçabileceği, tehlikeli madde ve insan taşıyabileceği ifade edildi.
Zirai Uçuşlarda Bürokrasi Azalıyor
Sertifikalı İHA'lar için SHGM'den uçuşa elverişlilik belgesi alınması zorunluluğuna dikkat çekildi. Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan ruhsatlı zirai drone'ların ilaçlama yaparken tehlikeli madde taşımacılığı kapsamından muaf tutulacağı vurgulandı. Kırsalda veya serbest bölgelerde tarımsal amaçlı havalananların yalnızca İHATTYS üzerinden bildirim yapmasının yeterli olacağı, ekstra operasyonel yetkilendirme aranmayacağı belirtildi.
Yabancı Cihazlara 20 Gün Şartı
Türk hava sahasında operasyon yapmak isteyen yabancı tescilli cihazların, uçuş tarihinden en az 20 gün önce risk analizleriyle birlikte SHGM'ye başvurup izin alması şart koşuldu.
Afet, kamu güvenliği veya basın faaliyetleri gibi acil anlarda geçici izinlerin hızlıca verilebileceği ifade edilirken, yabancı pilotların lisans denkliklerinin uluslararası mütekabiliyet (karşılıklılık) ilkesi çerçevesinde değerlendirileceği aktarıldı.
Yaş Sınırı ve Kamera Detayı
Açık ve özel kategorilerdeki uçuşlar için pilot yaş sınırı 16 olarak belirlendi.
Azami ağırlığı 500 gramın altındaki "C0" sınıfı cihazlarda veya 16 yaşından büyük yetkin bir pilotun doğrudan gözetiminde yapılan uçuşlarda yaş şartı aranmayacak. Üzerinde kamera veya mikrofon gibi veri kaydedici sensörler bulunan cihazlarla 500 gramı geçen tüm İHA'ların sisteme kaydedilmesi zorunlu hale getirildi. 150 kilogram ve üzerindeki dev sistemlerin ise doğrudan Genel Müdürlük Hava Aracı Sicili'ne tescil edileceği kaydedildi. Tüm tescil başvurularının en geç 15 iş günü içinde karara bağlanacağı ifade edildi.
İzinsiz Uçana Hapis Yolu
Yeni talimatla birlikte izinsiz uçuş yapanlara affı olmayan yaptırımlar yolda. Talimatı ihlal edenlerin yetkinlik belgeleri ve Hafif İHA İşleticisi Sertifikalarının askıya alınacağı veya tamamen iptal edileceği vurgulandı.
İzin almadan veya sınırları aşarak uçan şahıslar hakkında doğrudan Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacak. Ayrıca işleticilerin terör eylemlerine karşı tedbir almakla yükümlü kılındığı, özel hayatın gizliliğinin ihlali durumlarında doğrudan Türk Ceza Kanunu hükümlerinin devreye gireceği bildirildi.
Tüm dengeleri değiştiren ve gökyüzüne kesin sınırlar çizen bu kapsamlı düzenlemenin ne zaman resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe gireceği merakla bekleniyor.
