İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nde (İBB) olası başkanlık seçimine ilişkin süreç, Ekrem İmamoğlu hakkındaki “ahmak” davasının Yargıtay aşaması nedeniyle yeniden tartışılıyor. Verilen bilgilere göre İmamoğlu'nun kamu hizmetinden yasaklanmasına ilişkin cezanın kesinleşmesi ve hukuki prosedürün tamamlanarak başkanlık sıfatının sona ermesi halinde İBB Meclisi yeni başkanı kendi üyeleri arasından seçecek. İBB'nin mevcut yönetimini Başkanvekili Nuri Aslan yürütürken, olası seçim açısından Meclis'teki parti dağılımı kritik önem taşıyor. Paylaşılan rakamlara göre CHP'nin 155, AK Parti'nin 136 üyesi bulunuyor; ancak verilen parti bazlı sayıların toplamı 301 ettiği için belirtilen 319 kişilik toplam Meclis sayısıyla 18 üyelik bir fark bulunuyor.
İBB Meclis üyesi dağılımı nasıl, hangi parti çoğunlukta?
Paylaşılan verilere göre İBB Meclisi'nde en fazla üyeye sahip siyasi parti CHP konumunda bulunuyor.
CHP'nin 155, AK Parti'nin ise 136 meclis üyesi olduğu belirtiliyor. MHP'nin 6, BBP'nin 2 ve bağımsızların 2 üyesi bulunuyor.
Buna göre verilen dağılım şöyle:
CHP: 155 üye
AK Parti: 136 üye
MHP: 6 üye
BBP: 2 üye
Bağımsız: 2 üye
Ancak bu rakamlar toplandığında 301 sonucuna ulaşılıyor. Kaynak bilgilerde İBB'de toplam 319 meclis üyesi bulunduğu da belirtildiği için 18 üyeye ilişkin parti dağılımı verilen verilerde yer almıyor.
Bu nedenle CHP'nin verilen rakamlara göre en büyük grup olduğu söylenebilirken, 319 üyeli Meclis'in eksiksiz güncel dağılımı için eksik 18 üyenin hangi gruplarda bulunduğunun da bilinmesi gerekiyor.
CHP'nin 155 İBB Meclis üyesinin kaçı Kent Uzlaşısı kapsamında seçildi?
Verilen bilgilere göre CHP grubundaki 155 meclis üyesinin 17'si, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde “Kent Uzlaşısı” kapsamında CHP listelerinden seçilen DEM Partili meclis üyelerinden oluşuyor.
Bu sayı, olası bir İBB Başkanlığı seçimi açısından Meclis'teki siyasi dengelerin değerlendirilmesinde öne çıkan ayrıntılardan biri.
Başkanlık seçiminin gerçekten gündeme gelmesi halinde partilerin ve meclis üyelerinin nasıl hareket edeceği ise mevcut sayısal dağılımdan hareketle kesin olarak öngörülemez.
Ekrem İmamoğlu'nun cezası kesinleşirse İBB Başkanı nasıl seçilecek?
Paylaşılan hukuki çerçeveye göre süreç 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 28. maddesi ile ilgili Belediye Kanunu hükümleri kapsamında işleyecek.
Verilen bilgilere göre İmamoğlu'nun kamu hizmetinden yasaklanma cezasının Yargıtay kararıyla kesinleşmesi durumunda seçilme yeterliliğinin ortadan kalkması gündeme gelecek. Başkanlık sıfatının sona ermesi ise aktarılan sürece göre İçişleri Bakanlığının başvurusu üzerine Danıştay kararıyla gerçekleşecek.
Dolayısıyla yalnızca Yargıtay'daki karar üzerinden doğrudan yeni İBB Başkanı seçileceğini söylemek yerine, belirtilen hukuki prosedürün tamamlanmasını dikkate almak gerekiyor.
İBB Başkanı Meclis'te kaç gün içinde seçilecek?
Belediye başkanlığı makamının boşalması durumunda uygulanacak seçim süreci 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 45. maddesinde düzenleniyor.
Aktarılan hükümlere göre Vali tarafından belediye meclisinin 10 gün içerisinde toplanması sağlanıyor.
Meclis; birinci başkan vekilinin, onun bulunmaması halinde ikinci başkan vekilinin, onun da bulunmaması halinde en yaşlı üyenin başkanlığında toplanarak yeni belediye başkanını seçiyor.
Paylaşılan bilgilere göre yeni başkanın en geç 15 gün içerisinde seçilmesi gerekiyor. Bu sürede seçim gerçekleştirilemezse belediye meclisinin feshine ilişkin hükümlerin devreye girmesi gündeme geliyor.
Nuri Aslan'ın görevi ne olacak, doğrudan İBB Başkanı mı olacak?
İBB, Ekrem İmamoğlu'nun görevden uzaklaştırılmış olması nedeniyle halen Başkanvekili Nuri Aslan tarafından yönetiliyor.
Ancak belediye başkanlığı makamının hukuken boşalması halinde Nuri Aslan'ın başkanvekili olması, verilen bilgiler çerçevesinde otomatik olarak seçilmiş İBB Başkanı olacağı anlamına gelmiyor.
Böyle bir durumda kanunda öngörülen seçim prosedürü işletilecek ve İBB Meclisi kendi üyeleri arasından yeni belediye başkanını seçecek.
Bu nedenle görevden uzaklaştırma nedeniyle yürütülen başkanvekilliği ile belediye başkanlığı makamının tamamen boşalması sonrasında gerçekleştirilecek başkanlık seçimi birbirinden farklı hukuki süreçler olarak öne çıkıyor.
İBB'de yeniden halk seçimi mi yapılacak, Meclis mi başkan seçecek?
Verilen hukuki çerçeveye göre söz konusu senaryoda İstanbul genelinde seçmenin sandığa gideceği yeni bir belediye başkanlığı seçimi yerine İBB Meclisi içerisinde başkan seçimi yapılması öngörülüyor.
Bu nedenle olası süreçte Meclis'teki sandalye dağılımı belirleyici başlıklardan biri olacak. Mevcut bilgiler CHP'yi 155 üyeyle en büyük grup, AK Parti'yi ise 136 üyeyle ikinci büyük grup olarak gösteriyor.
