Dünyanın gözü kulağı Orta Doğu'dan gelecek ham petrol haberlerine kilitlenmişken, Hürmüz Boğazı'nda tansiyonu düşürecek hamle okyanus ötesinden geldi. Yıllardır süren gerilim ve karşılıklı restleşmelerin ardından, bölgede patlak verebilecek askeri bir çatışmayı önlemek adına Tahran ve Washington yönetimleri doğrudan iletişim kurma kararı aldı. Ancak barış arayışlarının hemen ardından boğaz sularından gelen bir saldırı haberi, masada varılan mutabakatın ne kadar pamuk ipliğine bağlı olduğunu bir kez daha gösterdi.
İsviçre'de Gizli Diploması ve İslamabad Mutabakatı
Press TV'nin aktardığı bilgilere göre, iki süper gücü aynı frekansta buluşturan süreç geçen hafta İsviçre'de yürütülen gizli görüşmelerle başladı. Görüşmelerin ardından arabuluculuk rolünü üstlenen Pakistan ve Katar tarafından nihai bir bildiri yayımlandı.
Kritik askeri iletişim hattı, hem Hürmüz Boğazı'nda kontrolden çıkabilecek olası sıcak çatışmaları engellemeyi hem de taraflar arasında daha önce imzalanan İslamabad Mutabakatı'nın Beşinci Maddesi hükümlerini tam olarak uygulamayı amaçlıyor.
Tahran'dan "Koordinasyon" Resti: Diğer Güzergahlar Askıya Alınabilir
Mutabakat zaptının mürekkebi kurumadan İran kanadından peş peşe sert açıklamalar geldi. Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, X sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada bölgesel güç dengelerine atıfta bulunarak şu ifadeleri kullandı:
"Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş, belirsiz düzenlemeler, paralel güzergahlar veya İran'ın kıyı devleti rolünü dikkate almayan karar alma süreçleri altında garanti edilemez."
Garibabadi, Tahran yönetimiyle mutlak bir koordinasyon sağlanamaması durumunda, boğazdaki alternatif ve diğer tüm güzergahların askıya alınacağı uyarısında bulundu. İran, varılan anlaşma gereği boğazdan yapılacak her türlü gemi geçişinin sadece kendi ilan ettiği rotalar üzerinden yürütülmesini şart koşuyor.
Deniz Koridoru Tartışması ve İlk Saldırı
Bölgedeki deniz trafiğine yönelik karmaşa ise giderek büyüyor. Umman Ulaştırma Bakanlığı, geçtiğimiz günlerde Hürmüz Boğazı'nda geçici bir deniz koridoru alternatifi üzerinde Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) ile koordinasyon sağladıklarını ve gemilerin IMO ile hareket etmesi gerektiğini duyurmuştu.
Bu adıma İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması'ndan yanıt gecikmedi. Yapılan resmi açıklamada, "İran ile koordinasyon sağlanmadan, bazı merciler tarafından gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçmesi için yeni bir güzergah açıklandı. Bu kabul edilemez ve tamamen tehlikelidir" denildi.
