Engelli bireylerin toplumun her alanında yer alabilmesi, kendi yaşamlarını idame ettirebilmesi ve engellerine rağmen iş hayatında yer alabilmesi adına bazı haklar ve ayrıcalıklar sunulur. Devlet tarafından sunulan bu ayrıcalıklar, engelli bireylerin özellikle iş hayatında ön plana çıkmalarını, ekonomik bakımdan kendilerini özgür hissedebilmelerini amaçlamaktadır.
Devlet tarafından engelli bireylere sunulan ayrıcalıkların başında vergi indirimleri yer alır. Kişilerin engel oranlarına göre devletin sunduğu ayrıcalıklardan yararlanma oranları da değişiklik göstermektedir bir kişinin engelli olarak kabul edilebilmesi için tam teşekküllü bir devlet hastanesinden engelli raporu alabilmesi gerekir. Engelli raporunun bir bireye verilebilmesi için ise mevcut hastalığın ya da yaşanılan olayın ardından kişinin yüzde kırk ve üzerinde bir engele sahip olması gerekir. Türkiye’de yüzde kırk oranın altındaki durumlara engelli raporu verilmemektedir.
ENGELLİ VERGİ İNDİRİMİ NEDİR?
Birçok kişi tarafından merak edilen engelli vergi indirimi; çalışma gücünde yüzde kırk ya da yüzde kırkın üzerinde kayıp olduğu tespit edine çalışanların ücretlerine ya da kazançlarında uygulanan indirimdir. Bu indirimin ne kadar oranla yapılacağı, kişinin sahip olduğu engellilik oranı belirlemektedir. Engellilik oranı ise yüzde kırk, yüzde altmış ve yüzde seksen düzeylerinde iş gücü kaybı ile bağlantılıdır.
ENGELLİ VERGİ İNDİRİMLERİ İÇİN ARANAN ŞARTLAR NELERDİR?
Engelli vergi indirimlerinden yararlanmak için gerekli olan ilk koşul, çalışanın engellilik durumunun kanıtlanmış olmasıdır. Engellilik durumunu sağlık raporu ile kanıtlayanlar, gerekli başvuru işlemlerini de yaptıktan sonra engelli vergi indiriminden yararlanabilir.
KİMLER ENGELLİ VERGİ İNDİRİMİNDEN YARARLANABİLİR?
Engelli vergi indiriminden kimlerin yararlanabileceği, bu konu hakkında yapılan araştırmaların başında yer alıyor. Engelli indirimi uygulamasından yararlanabilecek kişiler şu şekilde sıralanabilir;
- Engellilik durumu bulunan ücretli hizmet erbabı ya da bakmakla yükümlü olduğu engelli bir kişi bulunan ücretli hizmet erbapları
- Engellilik durumu bulunan serbest meslek erbabı ya da bakmakla yükümlü olduğu engelli bir kişi bulunan serbest meslek erbapları
- Basit usul vergi mükellefleri (engelliliğini kanıtlayabilen)
ENGELLİ VERGİ İNDİRİMİ NASIL HESAPLANIR?
Engelli vergi indirimi uygulanmış maaş bordrosu hesaplanırken yapılan işlemler şunlardır;
- Brüt ücret tutarından Gelir Vergisi Kanunu’nun 63’üncü maddesinde yer alan indirimler düşülür
- Bulunan gerçek safi tutar üzerinden Gelir Vergisi Kanunu’nun 31’inci maddesinde yer alan engellilik indirimi ve engellilik oranı düşülür
- Sorasında ise bulunan vergi matrahı üzerinden gelir vergisi kesintisi yapılır
ENGELLİ VERGİ İNDİRİMİNİN MAAŞA YANSIYAN TUTARLARI
Engelli vergi indirimleri her yıl diğer vergi ücretleri ve oranları gibi değişiklik göstermektedir. Bu nedenle düzenli olarak engelli vergi indirimlerin maaşa ne kadar yansıdığı araştırılmaktadır. 2024 yılı için geçerli olan vergi indirim tutarları, kişilerin engellilik derecesine göre şu şekilde sıralanmaktadır;
- Birinci derece engelli grubu (çalışma gücünün yüzde sekseninden fazlasını kaybettiğini beyan edenler) için 6 bin 900 TL
- İkinci derece engelli gurubu (çalışma gücünün yüzde altmışında fazlasını kaybettiğini beyan edenler) için 4 bin lira
- Üçüncü derece engelli grubu (çalışma gücünün yüzde kırkından fazlasını kaybettiğini beyan edenler) için bin 700 lira
ENGELLİ VERGİ İNDİRİM BAŞVURUSU NASIL YAPILIR?
Engelli vergi indirimi başvurusu yapmak için izlenmesi gereken adımlar şu şekilde sıralanabilir;
- Vergi dairesi başkanlığı olan şehirlerde ilgili grup müdürlüklerine başvuru yapılır
- Vergi dairesi başkanlığı olmayan şehirlerde gelir müdürlüğüne başvuru yapılır
- Bağımsız ver dairesi bulunan ilçelerde vergi dairesi müdürlüğüne başvuru yapılır
- Vergi dairesi bulunmayan yerlerde ise başvurular mal müdürlüklerine yapılır
