Vergi kolaylığı getirilerek taksite bağlanan mükellefler, son 3 ayda 630 milyon TL ödemeleri gerekirken, bu rakam 250 milyonlarda kaldı. Ödeme yapamayan birçok mükellef, taksit hakkını kaybederek hacizle karşı karşıya kaldı.
Küresel ekonomik kriz, vergi ödemelerini de olumsuz etkiledi. Türkiye‘de faal mükellef sayısı, krizle birlikte son 5 ayda 89 bin 186 azaldı. Krizin başlarında vergi borçlularını rahatlatmak amacıyla uygulamaya konan tecil taksitlendirmede de başvuru sahipleri, taksitleri ödeyememe durumuyla karşı karşıya kaldı.
Küresel ekonomik krizin Türkiye‘yi de etkilemeye başladığı 2008 yılının son çeyreğine girerken gelir, kurumlar, katma değer vergisi ve basit usulde 5 milyon 403 bin 633 faal mükellef bulunuyordu. Bu yılın Mart ayına girerken bu sayı 5 milyon 314 bin 447‘ye geriledi. 5 aylık dönemde faal durumdaki gelir vergisi mükelleflerinin sayısı 1 milyon 721 bin 855‘den 1 milyon 685 bin 924‘e, katma değer vergisi mükelleflerinin sayısı da 2 milyon 285 bin 100‘den 2 milyon 249 bin 386‘ya düştü. Küçük esnafın oluşturduğu basit usule tabi mükelleflerin sayısı da 753 bin 719‘dan 740 bin 502‘ye indi.
Bu arada vergi borçlarını yıllık yüzde 3 tecil faiziyle 18 ay taksitlendiren düzenlemeden yararlanmak için başvuranlar da, taksit ödemelerini düzenli yapamıyor. Gelir İdaresi Başkanlığından edinilen bilgiye göre, 30 Ekim 2008 tarihinde yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği ile uygulamaya konulan vergi borcu ve diğer amme alacaklarını 18 aya kadar taksitlendirme işlemi için 5 Aralık‘a kadar devam eden başvuru döneminde 1 milyon 520 bin vergi borçlusu müracaat etti. Bu kişiler, 7 milyar 598 milyon YTL‘si vergi aslı, 3 milyar 721 milyon YTL‘si de faiz ve gecikme zammı olmak üzere toplam 11 milyar 320 milyon YTL‘lik vergi borcunu taksitlendirdi.
Haciz işlemleri başlatılacak
Taksitlendirme için başvuran, ancak vergisini ödemeyenler arasında başta BOTAŞ olmak üzere bazı kamu kuruluşları da yer aldı. Yine çok sayıda belediyenin de vergi borcunu taksitlendirdiği halde ödemediği öğrenildi. Gelir İdaresi yetkilileri, uygulamadan yararlanmak için başvuran, fakat ilk 3 ayda taksitlerini ödemeyen mükellefler için vergi borçlarını yıllık yüzde 3 tecil faiziyle, 18 ayda ödeme imkanının ortadan kalktığını ifade etti. Vergi daireleri, mevzuat gereği bu mükellefler için önümüzdeki dönemde cebri tahsilat işlemi yapacak.
Tahsilat yüzde 60‘dan fazla azaldı
Vergi borçlularına getirilen ödeme kolaylığında, taksit ödemeleri 1 Aralık‘ta başladı. Uygulama çerçevesinde, tecil ve taksitlendirmeden her ay Hazineye 628,9 milyon lira girmesi gerekirken, bu rakam 250 milyon lira düzeyini aşamadı. Aralık ayında tahsilat oranı yüzde 38 olurken, bu rakam Ocak ayında, son 2 ayın taksitini birlikte ödeyen mükelleflerin de etkisiyle yüzde 43‘e yükseldi. Gelir İdaresi Başkanlığı, Aralık ve Ocak taksitlerini ödemeyen mükelleflerin, Şubat ayında ilk 3 taksiti birlikte ödemeleri halinde, tecil ve taksitlendirme uygulamasından yararlanmaya devam edeceklerini bildirdi. Ancak, buna rağmen Şubat ayında da istenen tahsilat rakamına ulaşılamadı. Tahsilat oranı, yine yüzde 40‘ın altına indi ve yüzde 37-38 düzeyinde gerçekleşti.
