‘‘Ertuğrul Fırkateyni: Japonya‘da Bir Osmanlı Gemisi‘‘ projesi kapsamında 2010 dalış programını tamamlayan araştırma ekibi, konservasyon ile sergileme faaliyetleri için çıkarılan eser ve gemi kalıntılarıyla birlikte Türkiye‘ye döndü.
Bodrum Yalıkavak Marina‘da düzenlenen basın toplantısında, Proje Başkanı Tufan Turanlı, ‘‘Ertuğrul Firkateyni: Japonya‘da Bir Osmanlı Gemisi‘‘ projesinin 2010 dalış programının tamamlandığını söyledi. Araştırma ekibinin konservasyon ile sergileme faaliyetleri için çıkarılan eser ve gemi kalıntılarıyla birlikte Türkiye‘ye döndüğünü belirten Turanlı, ‘‘Eserler konservasyon ve restorasyon çalışmalarının ardından Türkiye‘nin bir çok kentinde sergilendikten sonra Ertuğrul şehitlerinin olduğu Kushimoto‘ya dönüp şehitliğin yanındaki Türk Müzesi‘nde Japon halkına sunulacak‘‘ dedi. Ertuğrul Firkateyni Projesi‘nin ana hedefinin görevlerini yerine getirdikten sonra şehit olan 550 denizcinin anısını canlandırmak olduğunu anlatan Turanlı, şöyle konuştu: ‘‘Sergilemede de hedefimiz gemi kalıntılarını Ertuğrul şehitlerinin kentlerine götürüp anılarını ilk önce onların yakınlarıyla paylaşmaktır. Ertuğrul heyecanını mümkün olduğu kadar çok sahil kentine götürebilmek için sergilemeyi eğitim amacı taşıyan Bodrum halkının gemisi STS BODRUM ile gerçekleştirmeyi planlıyoruz. Bu tarihi görevi yerine getirmemizde desteklerini esirgemeyen kurumlara teşekkür ediyorum.‘‘
Türkiye‘ye gelen eserler arasında 2009 Şubat ayında çıkarılan ve konservasyon çalışmaları devam ederken Kushimoto Deniz Müzesi‘nde sergilenen Ertuğrul Firkateyni‘nin kazanının da bulunduğunu ifade eden Turanlı, ‘‘70 santimetre çapında ve 50 santimetre yüksekliğindeki bakır kazanı diğer eserlerle birlikte eylül ayından itibaren Mersin, Bodrum, İzmir ve İstanbul‘da sergilenmesini planlıyoruz. Sergiyi şehitlerin çoğunlukta olduğu Karadeniz sahillerine de götürebilmek için Kültür ve Turizm Bakanlığı desteğini bekliyoruz‘‘ diye konuştu.
Turanlı, 2010 yılının ilk iki ayında gerçekleşen toplam 173 saat 53 dakikalık dalışlarda 2 bin 14 eser çıkarıldığını kaydetti.
Toplantıda Ertuğrul Firkateyni‘nden sağ kurtulan ‘‘Sarı Polis‘‘ lakaplı Osman isimli kişinin akrabası olduğunu söyleyen Ayşe Yoleri ise, ‘‘Sarı Polis benim annemin dedesi. Şimdi onlardan kalan eserleri burada görmek beni çok duygulandırdı ve mutlu etti‘‘ dedi.
Ertuğrul Firkateyni, 1854 yılında Kırım Savaşı sırasında Taşkızak Tersanesi‘ne sipariş edildi. 1864 yılında hizmete giren gemi, aynı yıl makine ve kazan montajıyla toplarının çeşitlendirilmesi ve modernizasyonu için İngiltere‘ye götürüldü. Japonya seferi sırasında 25 yaşında olan firkateyn, Japonya gezisi için seçilmesinden yaklaşık 1 yıl önce onarım yapılarak testlerden geçirildi.
Onarım sırasında, özellikle ahşap kısımları yenilenen firkateynin makine ve kazanlarının altına isabet eden kısımlarına dokunulmadığı belirtiliyor. 1890 yılında İkinci Abdülhamit tarafından iyi niyet göstergesi olarak Japonya‘ya gönderilen Ertuğrul Firkateyni, 630 denizcisiyle 11 ay süren bir seferin ardından Japonya‘ya ulaşarak İmparator Meici tarafından karşılandı. Bu önemli görevden sonra denizciler, tayfun mevsimi olduğu halde dönüş yolculuğuna çıktı. Tayfundan kurtulamayan firkateyn, Japonya‘nın güneyinde Oshima adası açıklarında kayalıklara çarparak parçalandı ve Osman Paşa‘nın da aralarında bulunduğu yaklaşık 550 gemici şehit oldu.
Oshima köylüleri, 69 denizcinin kurtarılmasında ve şehitlerin defnedilmesinde büyük emek verdi.
