Türkiye İş Kadınları Derneği‘nin (TİKAD) yaptırdığı ‘Başörtüsü ve Toplumsal Uzlaşma‘ araştırması esaslı bir biçimde üzerinde durmayı gerektiriyor.
Yalnızca MetroPoll gibi sağlıklı araştırmalara imza atmış bir şirket tarafından yürütüldüğü için değil, kendilerine soru yöneltilen kişilerin temsil özelliği bakımından da... Araştırmaya girişirken, başını örten kadın ile eşi başını örten erkek sayısının, başını örtmeyen kadın ile eşi başörtülü olmayan erkek sayısının birbirine denk olmasına özen gösterilmiş... Hassasiyetlerin yüksek olduğu Marmara, Ege ve Akdeniz bölgelerinden, yerinde bir tercihle, daha fazla denek seçilmiş...
Başörtülü kadınlara yöneltilen "Başınızı örtmeye nasıl karar verdiniz?" sorusuna (yüzde olarak) "Ailem istediği için" (9.6), "Gelenekler yüzünden" (9.1), "Eşimin arzusuyla" (2.5) gerekçeleriyle cevap verenler de var, ama "Kendi isteğimle" diyenler üçte ikiden fazla (77.2). Aynı denekler, başlarını ‘inançları gereği‘ örttüklerini (92.6), eskiye dönme imkânı olsa yeniden aynı kararı alacaklarını (95.7) da söylüyor.
Başını örten kadınların küçük bir çarşaflı grup (2.0) dışında başörtüsü kullandıklarını da öğreniyoruz araştırmadan... Elbette araştırmanın başlarını örten kadınların çalışma hayatında karşılaştıkları güçlüklere dönük bulguları çok önemli; haksızlığa uğradığını hisseden, başörtüsünün hayatını olumsuz etkilediğine inanan, sosyal ve ekonomik hayatına kısıtlama getirdiğini düşünen kadınlar eğitim düzeyleri arttığında müthiş çoğalıyor. Yasakla ülke kadınlarının yarıya yakınını (43.8) ‘haksızlığa uğramışlık‘ hissine sevk ediyorsunuz; üniversite mezunları arasında bu oran 83.2‘ye çıkıyor. Hiç kuşkusuz bu bir zulüm...
‘Toplumsal mutabakat‘ arayanlar, bu araştırmada o mutabakatın varlığını fazlasıyla bulacaklar. Azınlıkta kalanlar arasından ‘kadın-düşmanlığı‘nı ‘başörtülü kadın düşmanlığı‘ altında gizleyen ve bu sebeple her türlü pespaye sıfatı toplumun büyük çoğunluğunun yadırgamadığı o kadınlara reva görenler çıkabiliyor. Esas ‘hasta‘ olanlar o tipler işte. Ancak bugüne kadar konulan yasakta ve yasağın devamında çok etkili olabildi o tipler. Azınlığın azınlığı bir güruh olduklarını saklayarak... TİKAD-MetroPoll araştırması esas bu bakımdan önemli işte. Fenersiz yakalandılar.
Fehmi Koru-YENİŞAFAK
