Geçmiş yıllarda PKK‘lı teröristlere yönelik 25 sınır ötesi operasyon düzenlendi. Türkiye ile Irak arasında 1983 yılında ‘Sınır Güvenliği ve İşbirliği Anlaşması‘ imzalanmış ve ilk operasyon 1984‘te yapılmıştı.
PKK‘lı teröristlerin etkisiz hale getirilmesi için yurtiçinde ve Kuzey Irak‘ta başlatılan hava destekli kara operasyonlarının uzun süreli devam ettirilmesi gerektiğini söyleyen Emekli Tuğgeneral Adnan Tanrıverdi, "Operasyon iki hafta gibi kısa süreli olursa tam bir sonuç almak mümkün değil" dedi. Emekli Orgeneral Necati Özgen de, operasyonlarla PKK‘nın büyük bir darbe alacağına dikkat çekerek operasyonların devam ettirilmesi yönünde görüş belirtti.
Operasyonlar PKK‘ya darbe vurur
PKK‘lı teröristlerin etkisiz hale getirilmesi için yurtiçinde ve Kuzey Irak‘ta başlatılan hava destekli kara operasyonlarının PKK‘ya darbe vuracağını belirten Emekli Orgeneral Necati Özgen, "Ama bu demek değildir ki PKK tamamen ortadan kalkar" dedi.
Özgen, "Bu harekâtla PKK biter denilemez. Ama büyük bir darbe vurulur. Bölgede çember içerisine alınan teröristler etkisiz hale getirilir. Kara ve hava operasyonları devam etmeli" diye konuştu.
Nokta operasyonlar önemli
ASDER Başkanı Emekli Tuğgeneral Adnan Tanrıverdi, sonuç alınabilmesi için operasyonların düzenli bir şekilde uzun süre devam ettirilmesi gerektiğini söyledi. Teröristlere yönelik geçmiş yıllarda yapılan operasyonlardan farklı olarak özel birliklerin kullanıldığını belirten Tanrıverdi şöyle konuştu: "Operasyon iki hafta gibi kısa süreli olursa tam bir sonuç almak mümkün değil. Özel birliklerin girdikleri bölgelerde terör üslerini takip edip kontrol altına almaları gerekiyor. Nokta operasyonları da terör bitene kadar sürdürülmelidir." İstihbarat kaynaklarına dikkat çeken Tanrıverdi, operasyonların istihbaratla eşgüdümlü olarak yapılmasının önemli olduğunu kaydetti, kara harekâtının da teröristlerin lojistik desteklerine ve bağlantılarına darbe vuracağı söyledi.
25 defa Irak‘a "Sınır ötesi"
Hakkâri‘nin Çukurca İlçesi‘nde 24 askerin şehit olmasının ardından Türk Silahlı Kuvvetleri, Kuzey Irak‘ta hava ve kara operasyonunu sürdürüyor. 1983‘te Irak‘la imzalanan ‘Sınır Güvenliği ve İşbirliği Anlaşması‘yla Türk Silahlı Kuvvetleri‘ne Irak topraklarında 10 kilometre girerek suçluları takip imkânı sağlandı. İlk operasyon 1984‘te olup bu anlaşma ile Irak‘a 25 sınır ötesi operasyonu gerçekleştirildi. Peki, bu operasyonlarda sonuç ne oldu?
İlk operasyon 1984‘te
1984‘te PKK‘nın Güneydoğu‘da eylemlere başlatmasından 3 ay önce 27 Mayıs 1984‘te ‘Sıcak Takip Operasyonu‘ düzenlendi. 7 bin kadar asker, ‘Türkiye‘ye sızarak terörist eylemler yaparak kaçtıkları‘ açıklanan silahlı grupları etkisiz hale getirmek için Irak‘ın içine 5 kilometre kadar girdi. Bu ilk operasyonun açıklamasını Dışişleri Bakanlığı yaptı. O dönemde devlet Başkanı Saddam Hüseyin‘in de destek vermesi üzerine Irak Ordusu da operasyon düzenledi. Mesut Barzani, bu operasyonlarda kamplarının zarar gördüğünü bildirerek Türkiye‘ye tepki gösterdi.
Çukurca‘da 14 şehit
Hakkâri‘nin Çukurca İlçesi‘nde 8 askerin şehit edildiği 11 Ekim 1984 tarihinden sonra Irak topraklarında yapılan sınırlı operasyonda PKK kampları hedef alındı. PKK‘ya yönelik en büyük operasyonlardan biri örgütün bölgede eylemlerini başlatmasından 2 yıl sonra 15 Ağustos 1986‘da düzenlendi. PKK‘lıların yine Çukurca‘da 14 askeri şehit etmesi ardından Türk Silahlı Kuvvetleri yaklaşık 8 bin askerle karadan ve havadan Irak topraklarına operasyon başlattı.
15 bin asker Irak‘a girdi
Çeşitli tarihlerde ‘girdi-çıktı‘ halinde kısa süreli ‘Sınır ötesi operasyon‘ yapılması ardından Irak topraklarındaki en büyük operasyonlarından biri 12 Ekim 1992 düzenlendi. Yaklaşık 15 bin asker, tank, helikopter ve hava gücü destekli askeri birlik ile Irak‘a girdi. 20 gün süren operasyonda Genelkurmay Başkanlığı bin 452 PKK‘lının öldüğünü veya yaralandığını açıkladı.
En büyük operasyon: 35 bin asker sınırı geçti
Türk Silahlı Kuvvetleri‘nin 6 Şubat 1994 tarihindeki operasyonun ardından Hakkâri Dağ Komando Tugayı‘nda Tuğgeneral Osman Pamukoğlu‘nun komuta ettiği 4 bine yakın asker Irak topraklarına 15 kilometre içeri girerek PKK‘lıların bulunduğu bölgelerde operasyon yaptı. Türk Silahlı Kuvvetleri, Irak topraklarında en kapsamlı ‘Çelik‘ adı verilen sınır ötesi operasyonu 21 Mart 1995 tarihinde düzenledi. 35 bin asker tankların eşliğinde 4 koldan Kuzey Irak‘a girerek, PKK kamplarını hedef aldı.
Kış operasyonu
Yakın dönemdeki en büyük sınır ötesi operasyonlarından biri 2008 yılı Şubat ayında yapıldı. PKK‘nın şehit ettiği askerlerden birinin ayakkabıları yırtık kızının adının verildiği ‘Güneş Operasyonu‘nda ağır kış koşullarını düşünerek operasyon düzenlenemeyeceğini düşünen PKK‘ya Şubat ayının ortalarında harekât yapıldı. 10 bin asker sınırı geçerek bölgedeki kampları temizledi.
Son yetki 5 Ekim‘de verildi
Türk Silahlı Kuvvetleri‘nin sınır ötesi operasyonu için hükümete yetki veren tezkeren 5 Ekim 2011 tarihinde TBMM Genel Kurulu‘nda oylanmıştı. Bu oylama ile hükümet 1950‘den bu yana yurtdışına asker gönderme konusunda TBMM‘den 32 kez izin almıştı.
