Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek halkın tepkisine daha fazla direnemedi. Mısır halkının 18 gündür istifasını istediği Mübarek 30 yıldır sürdürdüğü Cumhurbaşkanlığı görevini bıraktı. Mübarek‘in dün yetkilerinin bir kısmını devrettiğini açıkladığı isim olan Ömer Süleyman, yönetimi Yüksek Ordu Konseyi‘nin üstlendiğini açıkladı.
Hüsnü Mübarek‘in yetkilerini devrettiğini açıkladığı cumhurbaşkanı yardımcısı Ömer Süleyman televizyonda yaptığı açıklamayla Hüsnü Mübarek‘in istifa ettiğini duyurdu.
Süleyman açıklamasında, "Ülkemizin geçmekte olduğu, güçlüklerle dolu gelişmeler çerçevesinde Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek, bu makamından istifa etmeye karar verdi." dedi. Süleyman ayrıca istifa sonrasında ülke yönetiminin Yüksek Ordu Konseyi‘ne geçtiğini de açıkladı.
Ordu: Yeni yönetimi halk kuracak
Mısır ordusu, Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek‘in istifasından sonra yetkileri ele almasına karşın bir meşru hükümetin yerine geçemeyeceğini, ülkenin yeni yönetiminin kurulması için Mısır halkının istekleri doğrultusunda alınacak önlemler ve yapılacak düzenlemeler konusunda daha sonra bir açıklama yapılacağını bildirdi. Silahlı Kuvvetler Yüksek Konseyi‘nin açıklamasını TV‘den okuyan askeri sözcü, Mübarek‘in "halkın çıkarları doğrultusunda istifa ettiğini" belirterek, ayaklanma sırasında hayatını kaybeden şehitleri selamladığını ifade etti.
Baradey: Mısır kurtuldu
Muhalif lider Muhammed El Baradey, Mübarek‘in istifasını, "Ülke kurtuldu. Bu hayatımın en güzel günü" şeklinde değerlendirdi. Ülkede çözümü, üç kişiden oluşacak bir başkanlık heyetinde gören Baradey, inanılırlığı olan bu kişilerin bir yıl içerisinde ülkeyi sağlıklı bir seçime götürebileceğini ifade etti. Baradey, ancak bu yıl içerisinde mutlaka bir geçiş anayasası hazırlanması gerektiğinin altını çizdi. Genç bir göstericinin kendisine, ‘eskiden Mısır pasaportunu göstermeye utanıyordum, şimdi gurur duyuyorum‘ dediğini ifade eden Baradey, göstericilerin yorulmasını bekleyenlerin yanıldığını belirtti.
Arap Birliği Genel Sekreteri Amr Musa ise, Mübarek‘in istifasının, Mısırlılar önünde büyük bir fırsat olduğunu söyledi. Kifaye Hareketi liderlerinden George İshak da, "Mısır‘da modern devlet bugünden sonra kurulacak. Ülkenin her tarafında benzeri görülmemiş bir sevinç yaşanıyor." ifadelerini kullandı. Lübnan‘daki Kıptıler Birliği Başkanı Süleyman Süleyman, Mısır halkını elde ettiği zaferden ötürü kutlayarak, Mısır‘daki kıptilerle ilgili kanunlarda değişikliğe gidilmesini istedi.
Halk ‘Başardık‘ sloganları attı
Mübarek‘in istifası tüm ülkede kutlandı. Başkente Kahire‘nin yanı sıra ikinci büyük kent İskenderiye‘de de halk Mübarek‘in gidişini havai fişeklerle kutladı, şehir merkezlerinde konvoylar oluşturan halk ‘Başardık‘ sloganları attı.
Aralık ortasında başlayan protesto hareketinin ardından 14 Ocak‘ta Devlet Başkanı Zeynelabidin Bin Ali‘nin ülkeyi terkettiği ve birçok Arap ülkesinde gösterileri ateşlediği Tunus‘un başkenti Tunus‘ta, Mübarek‘in gidişi otomobil klaksonları ve danslarla kutlandı. Lübnan‘daki Hizbullah da, "tarihi zaferlerinden" dolayı Mısırlılar‘ı kutladığını açıkladı. Fransa‘nın Paris İngiltere‘nin Londra ve Almanya‘nın Berlin şehirlerinden de Hüsnü Mübarek‘in istifa etmesinden dolayı kutlamalar yapıldı.
Cezayir‘de gösterilere polis müdahalesi
Bugün Cezayir‘de "sistemin değişimi" için büyük bir gösteri hazırlığı yapan muhalif hareket Kültür ve Demokrasi Partisi‘nin yetkilileri, Mübarek‘in düşmesini kutlamak için yapılan spontane gösteriye polisin müdahale ettiğini, bazı göstericilerin yaralandığını ve 10 kişinin gözaltına alındığını belirttiler.
Başkent Cezayir‘de yapılan gösteride 100 kadar gösterici, Mübarek‘ten sonra sıra Buteflika‘da" diye slogan attı. Ülkedeki muhalif koalisyon, yetkililerin yasaklamasına rağmen başkent Cezayir ve başka kentlerde "sistemi değiştirmek" için gösteri çağrısı yaptı.
İsrail ve ABD dostu, Filistin düşmanı
Kavalalı Mehmet Ali Paşa‘dan sonra modern Mısır tarihinde en fazla hüküm süren Mübarek gitti. Peki, 30 yıldır iktidarı elinde tutan adam Hüsnü Mübarek kimdir?
Mısır halkı, ülke tarihine geçecek bir başarıya imza atarak ülkenin son çeyrek yüzyılına damgasını vuran bir diktatörü iktidardan indirdi. Osmanlı‘ya isyan eden Kavalalı Mehmet Ali Paşa‘dan bu yana, Mısır‘da en uzun süreyle hüküm süren liderdi. 30 yıllık iktidarı 18 günlük isyanın ardından sona erdi. Mübarek‘i köşeye sıkıştıran çatışmalarının fitilini ateşleyen ilk gelişmeyse, "Oğlu Cemal‘i cumhurbaşkanlığına hazırlıyor" söylentileri oldu.
Peki, kimdir bu adam? Muhammed Hüsnü Said Mübarek, 4 Mayıs 1928‘de Kahire yakınlarındaki Menofya Köyü‘nde dünyaya geldi. Hava Harp Akademisi‘ni bitiren Mübarek, Mısır Ordusunda çeşitli görevler üstlendi.
Suzan Mübarek ile evli olan Hüsnü Mübarek, Cemal ve Alaa Mübarek‘in babası. Oğul Alaa işadamı kimliği ile ön plana çıkarken, aktif siyasetin içinde olan diğer oğul Cemal ise yakın zaman kadar "devlet başkanlığı koltuğunun varisi" olarak görülüyordu.
Sedat‘ın ölümü, onun doğuşu oldu
Savunma Bakanı Yardımcılığı ile askerlik kariyerinin zirvesine ulaşan Hüsnü Mübarek, 1975‘te Devlet Başkanı Enver Sedat‘ın yardımcılığına atandı. 6 Ekim 1981‘deki Enver Sedat suikastı, Hüsnü Mübarek ve Mısır siyaseti için dönüm noktası oldu. Sedat‘ın ölümünün ardından Devlet Başkanlığını devralan Mübarek; 87, 93, 99 ve 2005‘teki göstermelik seçimleri kazanarak iktidarını sürdürdü.
Mehmet Ali Paşa‘dan sonra ikinci
Uzun soluklu iktidarı ile sık sık eleştirilere maruz kalan Hüsnü Mübarek, Mısır‘ı, Mehmet Ali Paşa‘dan sonra en uzun süre yöneten kişi olarak tarihe adını yazdırdı. Amerika Birleşik Devletleri ile Orta Doğu ülkeleri arasında kilit rol üstlenen Mübarek‘in İsrail-Filistin ilişkileri konusunda takındığı tutum da eleştiri oklarının kendisine çevrilmesine sebep oldu.
Hüsnü Mübarek, Washignton‘ın yanı sıra İsrail‘in de müttefiki olarak hareket etti. İsrail‘in Gazze‘ye saldırılarından Hamas‘ı sorumlu tutması, Gazze‘nin hayat damarı olarak bilinen tünellerin kullanımına engel olması ve Filistin‘e giden insani yardım konvoyunun Mısır limanına demirlemesine izin vermemesi gibi olaylarla tepkileri üzerine çeken Mübarek, 6 suikast girişim atlattı.
Müslüman Kardeşler‘e çok çektirdi
Müslüman Kardeşler onun iktidarı sırasında yasaklı kaldı, bastırıldı. Parlamentoda, ancak iktidar sahiplerinin onayını alan sembolik bir muhalefet partisi yer bulabildi. Mitinglerde, "Mübarek‘e artık yeter" diyenler, kendilerini siyasi baskının, hapis cezalarının ortasında buldu.
Uzmanlar, Mısır‘daki değişimi değerlendirdi
‘Ordu talepleri görmezden gelemez‘
Uludağ Üniversitesi Uluslararası İlişkileri Bölüm Başkanı Prof. Dr. Tayyar Arı, Mısır‘ın artık eski Mısır olmadığının görülmesi gerektiğini ifade etti. Çok büyük beklenti içinde olmanın yanlış olduğunu dile getiren Arı, sonuçta Mısır‘da yaşanacak değişimin ordunun eliyle gerçekleşeceğini belirtti. Yönetimi devralan ordunun 50 yıla yakındır iktidar olduğunu ve Mübarek‘i koruduğunu hatırlatan Arı, Mısır‘da yaşanan hadiseler yaşanmasaydı, bir anda ordu ortaya çıksaydı yeni bir otoriter, bir diktatör çıkabileceğini vurguladı. Tüm yaşanılanlardan sonra ordunun halkın taleplerini görmezlikten gelip kendi gündemine odaklanmasının mümkün olmadığının altını çizen Arı, ancak ordunun Mısır-İsrail ilişkilerinin bozulmaması için azami çaba göstereceğini belirtti.
Amerika ilişkileri içinde aynı şekilde çaba göstereceğini anlatan Arı, tek ümidinin halkın sokaklarda 18 gündür yaptığı gösteriler olduğunu söyledi.
Laçiner: Mısır ve ABD birlikte çalışacaklar
USAK Başkanı Sedat Laçiner, Mübarek‘in ABD‘nin baskılarına dayanamayarak istifa ettiğini dile getirdi. Laçiner, "Mübarek direndi. ABD ve diğer gruplar bastırdı. Hüsnü Mübarek‘in etrafındaki gruplar direndi, bunu sadece Mübarek‘in direnmesi olarak görmemek lazım. Onun da dâhil olduğu gruplar Mübarek sonrası dönem için avantajlı konuma gelmeleri için direndiler." değerlendirmesini yaptı. ‘Mısır siyaseti ve Mısır-ABD ilişkileri açısından nasıl bir süreç izlenir‘ sorusuna cevap veren Laçiner, iki ülkenin ABD‘nin hayal ettiği Ortadoğu‘yu inşa etmek için birlikte çalışacaklarını ifade etti. Laçiner şunları söyledi: "Sokağı kontrol edebilirlerse Mısır-ABD ilişkileri bakımından Mısır ve ABD Ortadoğu‘da birlikte iş yapabilirler. Birlikte daha çok iş yapabilirler. Şu anda bir kilitlenme söz konusuydu. Yapamıyorlardı. Bu kilitler kalkacak. Obama‘nın istediği Ortadoğu‘yu inşa etmek için birlikte çalışacaklar."
Özdağ: Birkaç senaryo gündemde
Yüzyıl Türkiye Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Ümit Özdağ, bundan sonraki gelişmeleri kesinlikle ön görmenin mümkün olmadığını söyledi. Özdağ, Mısır‘da Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek‘in gösterilerin 18. gününde istifa etmesinin ardından birkaç senaryonun gündeme gelebileceğini ifade etti. Bunlardan bir tanesinin ordunun sadece Mübarek‘in gitmesini kabullenip mevcut rejimi muhafaza etmesi olabileceğini dile getiren Özdağ, bu durumda ordu ile halkın karşı karşıya gelebileceğini belirtti. İkinci senaryonun ise Mübarek‘siz rejimi muhafaza etmenin bir sonuç vermeyeceğini görüp demokratikleşmenin önünü açacak adımlar atılması olabileceğini anlatan Özdağ, gönlünden geçenin ise ordunun Mübarek‘siz rejimi korumak yerine demokratik sürecin önünü açacak adımlar atması olduğunu kaydetti.
İhvan: Siyonistlerin tüm projeleri çöktü
İhvan-ı Müslimin liderlerinden Muhammed Habib, "Mübarek‘in istifasıyla birlikte, Amerika ve Siyonistlerin tüm projeleri de çöktü. Mısır, yeni bir döneme başlıyor." dedi.
İhvan-ı Müslimin liderlerinden Muhammed Habib, "Mübarek‘in istifasıyla birlikte, Amerika ve Siyonistlerin tüm projeleri de çöktü. Mısır, yeni bir döneme başlıyor." dedi. Müslüman Kardeşler‘in eski parlamento grubu lideri Muhammed el Katatni Reuters‘a yaptığı açıklamada, "Mısır halkını ve şehitleri selamlıyorum. Bugün, Mısır halkı için zafer günüdür. Devrimin en önemli hedefine ulaşıldı" dedi. Katatni, Silahlı Kuvvetler Yüksek Konseyi tarafından atılacak bir sonraki adımı beklediklerini ifade etti.
Çok mutluyuz
İhvan-ı Müslimin Eski Genel Mürşidi Muhammed Mehdi Akif ise, "Tağut Hüsnü Mübarek‘in bu şekilde gidişinden ötürü çok mutluyuz. Bu zaferi, sivil, adil, özgür ve demokratik devlete dönüştürmemiz gerekiyor." diye konuştu. İhvan-ı Müslimin İrşad Mektebi üyesi Dr. Isam Iryan, Mısır‘ın geçici dönem idaresini, Anayasa Mahkemesi başkanının üstlenmesini istedi.
Kardavi: Hak, bâtıla galip gelmiştir
El Cezire‘ye konuşan Müslüman Alimler Birliği Başkanı Yusuf el Kardavi, "Mısır halkının zafer kazanması zorunluydu. Çünkü her zaman hak, batıla galip gelmiştir. Tahrir meydanı, insanların eğitildiği bir üniversiteye dönüşmüştü." değerlendirmesinde bulundu.
İsrail yönetimi şaşkın
İsrail tarafından yapılan açıklamada Mısır‘da demokrasinin gelişmesini destekledikleri açıklanırken; yeni kurulacak hükümet ile barış anlaşmalarının devam etmelerinden yana oldukları açıklandı. Mısır‘da Hüsnü Mübarek‘in istifasını değerlendiren İsrail eski Savunma Bakanı Binyamin Ben-Eliezer ise "Mısır‘da sokak kazandı" dedi. Mübarek‘i yakından tanıyan İsraillilerden biri olan Binyamin Ben-Eliezer, "Sokak kazandı. Yapılabilecek bir şey yoktu. İstediği şeyi yapması iyi oldu." dedi. Mısır, İsrail‘in Gazze‘ye uyguladığı ambargo ve yine İsrail ile ilk barış anlaşması imzalayan Arap ülkesi olması açısından çok önemli sayılıyor
Davutoğlu: Tarihi bir gelişme
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, Mısır Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek‘in istifası konusunda, ‘‘Gerek kardeş ve dost Mısır halkı için, gerek Arap toplumları için, gerekse bölgemiz için son derece tarihi bir gelişme‘‘ dedi. Davutoğlu, Mübarek‘in istifasını değerlendirdi. İstifayı, ‘‘Her şeyden önce gerek kardeş ve dost Mısır halkı için, gerek Arap toplumları için, gerekse bölgemiz için son derece tarihi bir gelişme‘‘ olarak nitelendiren Davutoğlu, ‘‘Bu herhangi bir lider değişikliği açısından tarihi değil. Önemli olan Mısır halkının çok güçlü bir siyasi bilinçle yaklaşık 15 gündür hiçbir şiddete başvurmadan taleplerini dile getirmesi ve bu taleplerin artık yönetimde beklenen yansımasını bulmuş olması‘‘ diye konuştu.
Heniye: Ümmetin tarihi yeni baştan yazılıyor
Hamas, Mübarek‘in istifasını, ‘‘Mısır‘daki devrimin zaferinin başlangıcı‘‘ olarak nitelendirdi. Gazze Şeridi‘ndeki fiili Hamas iktidarının Başbakanı İsmail Haniye, Mısır Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek‘in istifasını "Mısır halkı yeni bir tarih yazıyor" sözleriyle karşıladı. Haniye, istifanın ardından Mısır‘daki Müslüman Kardeşler liderlerinden Şeyh Muhammed Badi ile bir telefon konuşması yaparak, Mısır halkının gerçekleştirdiği devrimi kutladı. Haniye, "Mısır halkı yeni bir tarih yazıyor, Gazze‘deki ablukanın da çözüleceği görünüyor" dedi. Filistin Meclis Başkan Yardımcısı, Hamaslı Ahmed Bahar da Mısır halkını kutladı ve yeni Mısır liderliğini geçiş noktalarını açmaya ve Gazze üzerindeki ablukayı kaldırmaya çağırdı.
Hamas Hareketi sözcülerinden Dr. Sami Ebu Zühri de, bunun Mısır halkının iradesinin ve azminin bir sonucu olduğunu ve Hamas olarak Mısır halkının yanında olduklarını belirtti. Elde ettikleri bu zafer nedeniyle Mısır halkını kutlayan Ebu Zühri, Mısır ordusunu da halkın taleplerini dikkate almaya ve bu haktan dönüşe yönelik hiç kimsenin çabalarına izin vermemeye çağırdı. Ebu Zühri, yeni Mısır liderlerine, Gazze Şeridi‘nin yeniden imarının sağlanması amacıyla ablukanın kaldırılması ve Mısır sınırındaki Refah geçişinin süresiz olarak açılması için acilen karar alma çağrısında da bulundu.
