Dijital dünyanın…
Sosyal medyanın en büyük engellerinden biri klasik gazeteciliği çok zor durumda bırakması…
Gelişmelerin, haberlerin önce sosyal medyadan paylaşılması ve takibi…
Sosyal medya, haberin yayılma hızını artırarak, okuyucuyla doğrudan etkileşim kurarak ve geleneksel gelir modellerini değiştirerek gazeteciliği derinden etkiliyor.
Olaylar anında paylaşılıyor ve dünyaya çok hızlı yayılıyor.
Gazeteciler haber kaynaklarına ve okurlara aracı olmadan ulaşıyor.
Yanlış haberler ve asılsız bilgiler de bu arada çok çabuk yayılıyor.
Bilgileri kontrol etmek ve doğrulamak eskisinden çok daha önemli hale geldi…
Klasik gazete satışları ve reklam gelirleri azaldı.
Medya kuruluşları internete ve sosyal ağlara uyum sağlamak zorunda kaldı.
YANLIŞ OLAN, GAZETECİLERİN ALDIKLARI BİLGİYİ SOSYAL MEDYADAN PAYLAŞMA YARIŞINA GİRMELERİ…
Medya Ombudsmanı, gazeteci-yazar Faruk Bildirici, “Davutoğlu ve gazetecilerin etkileşim yarışı” başlıklı yazısında işte bu soruna değindi. Bildirici, şu görüşlerini paylaştı;
“Ahmet Davutoğlu’nun siyaseti bırakmaya ve Gelecek Partisi’ni kapatmaya karar verdiği akşam, gazeteciler arasında da paylaşım yarışı yaşandı. Gazeteciler, “Gelecek Partisi’nin kapanacağı” bilgisini, çalıştıkları medya kuruluşundan önce sosyal medyadaki kişisel hesaplarından paylaştılar.
Saptayabildiğim kadarıyla 29 Temmuz akşamı, ilk paylaşım, Sözcü TV muhabiri Balâ Ateş’ten geldi. Saat 17.48’de “Gelecek Partisi kapanıyor mu?” diye yazdı; Davutoğlu’nun kurucular ve il başkanlarıyla toplantı halinde olduğu bilgisini de ekledi paylaşımına.
Haber, Sözcü gazetesinin X hesabından 17.54’te paylaşıldı. Onun hemen ardından 18.01’de Habertürk’ten Mahir Kılıç, GP’nin kendini feshetme kararı aldığını ve akşam saatlerinde açıklama yapılacağını daha net ifadelerle paylaştı. Sonra haber ve paylaşımlar giderek hızlandı. GP Sözcüsü Ufuk Karcı, saat 18.30’da, Davutoğlu’nun, “ilerleyen saatlerde gerekli açıklamalarda bulunacağını” yazarak, bu haberleri doğrulamış oldu.
Sözcü TV, ancak bu gelişmeden sonra fark edebildi olayı. Saat 18.40’ta Ekrem Açıkel, “Davutoğlu siyasetten çekiliyor mu?” diye verdi haberi. Muhabirleri, Balâ Ateş’in X’teki paylaşımından 52 dakika sonra yani.
Artık durum açıklığa kavuştuğu için Evrensel 18.35’te, Gazete Pano 18.37’de, Halk TV’de 18.40’ta. ANKA 18.36’da kapanma haberini yayımladılar ve sonra da X’te paylaştılar. 18.48’de de İsmail Saymaz’ın “Gelecek Partisi kapanıyor. Ahmet Davutoğlu, bu akşam yapacağı açıklamada, GP’yi feshettiklerini duyuracak” paylaşımı geldi.
X’teki paylaşımlar içerisinde en çok İsmail Saymaz’ın -kendi kurumundan sonra- yaptığı paylaşım etkileşim aldı. Haberi sosyal medyada ilk paylaşan Balâ Ateş, 18 bin görüntüleme alırken, İsmail Saymaz’ın paylaşımı 1 milyondan fazla görüntülendi.
Sadece Davutoğlu ve Gelecek Partisi de değil, siyasi gelişmelerin çoğu önce sosyal medyadan dolaşıma giriyor. Son olarak, Sakarya milletvekili Ümit Dikbayır’ın, CHP’den AKP’ye geçeceği de Sözcü TV’nin haberinden değil, o kanalın sunucularından Serap Belovacıklı’nın X’teki paylaşımından öğrenildi.
Yanlış olan, gazetecilerin aldıkları bilgiyi sosyal medyadan paylaşma yarışına girmeleri. Biliyorum, bu tür paylaşımlar sıradanlaştı, çok da yaygın. Fakat gazeteciler, bilgi ve haberleri öncelikle çalıştıkları medya kuruluşlarına vermeli. Hem medya kuruluşunun önüne geçmemek hem de bilginin editoryal süreçten geçmesi için gerekli bu.
Gazeteciler etkileşim yarışını sürdürdükçe, çalışılan kurumlar, habercilikte gazetecilerden geride kalıyor; habercilik zarar görüyor.”
***
Faruk Bildirici’nin bu tespitleri, “gazeteciliğin köküne kibrit suyu mu ekiliyor? sorularının da sorulmasına sebep oldu!
KİBRİT SUYU DÖKMEK NEDİR?
"Köküne kibrit suyu dökmek", bir şeyi veya bir durumu bir daha hiç ortaya çıkmayacak, büyüyemeyecek veya toparlanamayacak şekilde tamamen yok etmek, kökünü kurutmak anlamına gelen bir deyim…
Tek başına "kibrit suyu dökmek" olarak değil, genellikle bu kalıplaşmış deyim şeklinde kullanılıyor.
Bir sorunu, kötülüğü ya da nesneyi geride hiçbir iz veya devam etme ihtimali bırakmadan ortadan kaldırmak.
Bitkilerin kökünü kurutan asit veya zararlı sıvıların bitkiyi öldürmesi mantığından dilimize yerleşmiş bir deyim…
"Köküne kibrit ekmek" (yanlış/alternatif söyleyişi) veya "kökünü kazımak" ile aynı kapıya çıkıyor.
